Termin nabycia nieruchomości w wyniku dziedziczenia

A A A

Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że jeżeli w wyniku działu spadku doszło do przyrostu mienia spadkobiercy w stosunku do nabytego uprzednio udziału spadkowego, to nastąpiło nabycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU.

Stan faktyczny

J.G. we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego wskazał, że w wyniku działu spadku sąd przyznał mu działkę, której wartość przewyższa wartość jego udziału w spadku. Rok później J.G. sprzedał tę działkę. Problem podatnika polega na ustaleniu daty nabycia nieruchomości, która wchodziła w skład spadku w sytuacji, w której wartość części spadku przypadającej mu jest niższa niż wartość składników majątkowych przyznanych w drodze działu spadku dokonanego bez spłat czy dopłat, a w rezultacie ustalenie czy w momencie działu spadku dochodzi do nabycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU, czy też nabycie to nastąpiło już wcześniej w momencie otwarcia spadku i to bez względu na to, czy w drodze działu spadku spadkobierca otrzymuje majątek o wartości większej niż stwierdzony udział w spadku.

W związku z tym zadano pytanie: „Czy podatek dochodowy od sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze dziedziczenia i sprzedanej po upływie 5 lat od daty nabycia spadku, ale przed upływem 5 lat od daty działu spadku jest należny?”.

Organ interpretacyjny przypomniał generalną zasadę, że odpłatne zbycie m.in. nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Pod pojęciem „nabycie” należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w efekcie której dochodzi do przeniesienia prawa własności. Jak podkreślono, zgodnie z art. 924 i 925 KC spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia. Organ wyjaśnił jednak, że dział spadku nie stanowi nabycia rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU wyłącznie wówczas, gdy nabyte na własność mienie mieści się w ramach udziału jaki przypadał spadkobiercom w rzeczy wspólnej, w takiej sytuacji dniem nabycia będzie bowiem otwarcie spadku. J.G. wskazał, że wartość działki otrzymanej w wyniku działu spadku znacznie przewyższyła wartość udziału jaki przysługiwał mu w masie spadkowej. W rezultacie organ stwierdził, że przychód przypadający na udział nabyty w drodze działu spadku podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ odpłatne zbycie udziału w części stanowiącej nadwyżkę względem udziału nabytego w spadku, zostało dokonane przed upływem pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 PDOFizU. Podstawą obliczenia podatku będzie dochód, stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia działki przypadającym na udział nabyty w drodze działu spadku, a kosztami uzyskania przychodu ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c lub 6d PDOFizU. Tak obliczony dochód podlega opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Orzeczenie WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku przypomniano, że istota podatków dochodowych sprowadza się do obłożenia nimi przyrostu mienia z określonego źródła przychodów. Jeżeli w wyniku działu spadku nie doszło do przyrostu mienia spadkobiercy, w stosunku do wartości nabytego uprzednio udziału spadkowego, czynność taka nie może być utożsamiana z nabyciem nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU. Nie dotyczy to natomiast sytuacji, gdy wskutek działu spadku spadkobierca rzeczywiście uzyskał składniki majątkowe ponad wartość jego udziału spadkowego w całym wspólnym majątku spadkowym. Sąd wskazał, że przez pojęcie „nabycie” użyte w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU, należy rozumieć każde zwiększenie aktywów majątku podatnika, za takie zaś należy uznać w przypadku skarżącego nabycie pozostałej części udziału w nieruchomości w wyniku działu spadku. Zatem jedynie przychód uzyskany ze sprzedaży działki przypadający na udział nabyty w drodze spadku nie stanowi źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU, gdyż od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie na skutek śmierci spadkodawcy, do dnia sprzedaży upłynęło ponad 5 lat. Natomiast pozostała część uzyskanego przychodu, czyli przychodu przypadającego na udział nabyty w drodze działu spadku podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e PDOFizU.

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika. Jak wyjaśniono, z chwili otwarcia spadku z mocy prawa spadkobierca nabywa udział wynikający albo z tytułu dziedziczenia ustawowego, albo z tytułu rozporządzenia spadkodawcy. W wyniku działu spadku następuje konkretyzacja praw majątkowych przysługujących poszczególnym spadkobiercom. Skoro J.G. nabył w chwili działu większą wartość niż odziedziczył w momencie otwarcia spadku, to bez wątpienia nabycie przekraczające udział spadkobiercy nie nastąpiło w dacie nabycia spadku, ale w dacie działu, kiedy to skarżącemu przyznano nieruchomość, której wartość była większa niż to, co odziedziczył jako spadkobierca. W aktualnej konstrukcji polskiego podatku dochodowego od osób fizycznych przychód odzwierciedla zwiększenie stanu mienia osoby w ciągu roku podatkowego, czyli przyrost czystego majątku podatnika. Jeżeli w wyniku działu spadku doszło do przyrostu mienia spadkobiercy w stosunku do nabytego uprzednio udziału spadkowego, to nastąpiło nabycie nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a PDOFizU.

Wyrok NSA z 15.1.2021 r., II FSK 2436/18


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Termin nabycia nieruchomości w wyniku dziedziczenia
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny