Taryfy lotnicze

A A A

Do końca 2008 r. system rezerwacji Air Berlin plc & Co. Luftverkehrs KG (dalej jako: Air Berlin) był zaprojektowany w ten sposób, że po wybraniu trasy i daty klientowi – w ramach drugiego kroku – wyświetlała się tabela wskazująca możliwe połączenia lotnicze w wybranym dniu. W tabeli wymienione były godziny odlotów i przylotów, a także po dwie taryfy dla każdego lotu. W polu znajdującym się pod tą tabelą podane były podatki i opłaty nakładane w związku z wybranym przewozem lotniczym, a także dopłata paliwowa, podczas gdy „cena za osobę” zawierająca wszystkie te elementy była wyeksponowana poprzez jej obramowanie. Za tym polem umieszczono podwójną gwiazdkę, za pomocą której wyjaśniono, że w oparciu o odpowiednie warunki może zostać nałożona opłata transakcyjna, tzw. service charge, niewliczona jeszcze do ostatecznej ceny. Po wprowadzeniu w kroku trzecim wymaganych danych osobowych klient – w ramach czwartego kroku – mógł dowiedzieć się, ile wynosi ostateczna cena podróży zawierająca opłatę transakcyjną.

Ze względu na wejście w życie w dniu 1.11.2008 r. rozporządzenia Nr 1008/2008 w sprawie wspólnych zasad wykonywania przewozów lotniczych na terenie Wspólnoty, Air Berlin zmodyfikowała drugi krok swojego systemu rezerwacji w ten sposób, że w ramach tabeli oprócz czasów odlotu i przylotu podawano taryfę lotniczą za wybrany przewóz lotniczy, a także, odrębnie, podatki i opłaty, dopłatę paliwową oraz sumę tych oddzielnie wskazanych składników ceny. Pole znajdujące się pod tą tabelą pokazywało cenę obliczoną na podstawie tych danych, opłatę transakcyjną, a także – poniżej – ostateczną cenę za osobę dla wybranego lotu.

Federalny związek centrali oraz stowarzyszeń konsumenc­kich (dalej jako: Bundesverband) uznał, że takie przedstawienie cen nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 23 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Nr 1008/2008. W pozwie przeciwko Air Berlin żądał m.in. zaniechania tej praktyki. Wobec uwzględnienia przez sąd I instancji żądania Bundesverband i utrzymania tego orzeczenia w mocy w postępowaniu odwoławczym Air Berlin złożyła skargę rewizyjną do sądu odsyłającego.

W pierwszym pytaniu sąd odsyłający zwrócił się o rozstrzygnięcie, czy art. 23 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Nr 1008/2008 należy interpretować w ten sposób, że ostateczna cena podlegająca zapłacie powinna być podawana przy każdym wskazaniu cen za przewozy lotnicze, w tym już przy pierwszej informacji o nich?

Przepis art. 23 ust. 1 stanowi: „oferowane lub opublikowane w dowolny sposób, w tym w internecie, publicznie dostępne taryfy lotnicze i stawki lotnicze zawierają obowiązujące warunki przewozów lotniczych wykonywanych z portu lotniczego znajdującego się na terytorium państwa członkowskiego, do którego ma zastosowanie Traktat. Ostateczna cena, którą należy zapłacić, jest zawsze wskazywana i zawiera obowiązujące taryfy lotnicze i stawki lotnicze, a także wszystkie należne podatki, dopłaty, opłaty i należności, które są niemożliwe do uniknięcia i możliwe do przewidzenia w chwili publikacji. Poza wskazaniem ostatecznej ceny określa się przynajmniej następujące informacje:

a) taryfę lotniczą lub stawkę lotniczą;

b) podatki;

c) opłaty lotniskowe oraz

d) inne opłaty, dopłaty i należności, takie jak związane z ochroną lub paliwem,

jeżeli do taryfy lotniczej lub stawki lotniczej dodano kwoty wymienione w lit. b), c) i d). Informacje o opcjonalnych dopłatach do ceny są przekazywane w sposób wyraźny, przejrzysty i jednoznaczny na początku procesu rezerwacji, zaś zgoda klienta jest wyrażana na zasadzie opcjonalnej (opt-in)”.

Trybunał stwierdził, że z tego przepisu wynika, iż ostateczna cena podlegająca zapłacie powinna być wskazywana „zawsze”, bez rozróżnienia pomiędzy momentem: gdy cena jest wskazana za pierwszym razem, gdy klient wybiera dany lot oraz gdy umowa jest ostatecznie zawierana. W konsekwencji przewidziany w przepisie obowiązek wskazywania zawsze ostatecznej ceny, jaką należy zapłacić, oznacza, że w ramach elektronicznego systemu rezerwacji, takiego jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, ostateczna cena, jaką należy zapłacić, powinna być podawana przy każdym wskazaniu cen za przewozy lotnicze.

W opinii TS tę wykładnię potwierdza analiza systemowa art. 23 ust. 1 rozporządzenia Nr 1008/2008, a także ratio legis zd. 2 tego przepisu. Z wyrażenia „na początku każdego procesu rezerwacji” użytego w art. 23 ust. 1 zd. 4 rozporządzenia Nr 1008/2008 nie można wnioskować, że zastosowany w art. 23 ust. 1 zd. 2 tego rozporządzenia wyraz „zawsze” należy interpretować w ten sposób, iż ostateczna cena powinna być wskazana jedynie na początku procesu rezerwacji. Wyrażenie „na początku każdego procesu rezerwacji” użyte w art. 23 ust. 1 zd. 4 oznacza, że opcjonalne dopłaty do ceny powinny być określane na początku samego procesu rezerwacji, co pozwoli klientowi zdecydować, czy rzeczywiście chce on skorzystać z danego dodatkowego świadczenia (wyrok ebookers.com Deutschland, C 112/11, pkt 15). Wręcz przeciwnie, przewidziany w art. 23 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Nr 1008/2008 obowiązek nakazujący wskazanie ostatecznej ceny „zawsze”, w tym opłat, które są obowiązkowe i możliwe do przewidzenia, istnieje już od momentu, gdy taryfy lotnicze zostają opublikowane w jakiejkolwiek formie, nawet przed rozpoczęciem procesu rezerwacji.

Trybunał wyjaśnił, że zarówno z tytułu art. 23 rozporządzenia Nr 1008/2008, jak i z wyrażeń użytych w ust. 1 tego artykułu jednoznacznie wynika, że ten przepis ma na celu zapewnienie informacji i przejrzystości w odniesieniu do cen przewozów lotniczych oraz że w ten sposób przyczynia się on do zagwarantowania ochrony klienta korzystającego z tych przewozów (wyrok Vueling Airlines, C 487/12, pkt 32). Na podstawie motywu 16 rozporządzenia Nr 1008/2008 TS stwierdził, że nałożony na przewoźnika lotniczego obowiązek, aby „zawsze” wskazywać ostateczną cenę, jaką należy zapłacić, jest konieczny do umożliwienia klientowi skutecznego porównania cen przewozów lotniczych wykonywanych przez różnych przewoźników lotniczych, co jest zgodne z celem realizowanym przez art. 23 ust. 1 rozporządzenia Nr 1008/2008.

Trybunał orzekł, że przepis art. 23 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Nr 1008/2008 należy interpretować w ten sposób, że w ramach elektronicznego systemu rezerwacji, takiego jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, ostateczna cena, jaką należy zapłacić, powinna być podawana przy każdym wskazaniu cen za przewozy lotnicze, w tym już przy pierwszej informacji o nich.

W drugim pytaniu sąd odsyłający dążył do ustalenia, czy art. 23 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Nr 1008/2008 należy interpretować w ten sposób, że ostateczna cena, jaką należy zapłacić, powinna być wskazana jedynie w stosunku do konkretnie wybranego przez klienta przewozu lotniczego, czy dla każdego z wyświetlonych przewozów?

Trybunał uznał, że ustanowiony w art. 23 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Nr 1008/2008 obowiązek wskazania ostatecznej ceny „zawsze” znajduje zastosowanie do wszelkiej formy publikacji taryf lotniczych, w tym taryf oferowanych dla kilku przewozów lotniczych przedstawionych w postaci tabelarycznej. Wskazanie ostatecznej ceny dla jednego wybranego lotu nie jest wystarczające do spełnienia obowiązku przewidzianego w tym przepisie.

Zdaniem TS, tę wykładnię potwierdza ratio legis art. 23 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Nr 1008/2008. Obowiązek wskazania ostatecznej ceny, jaką należy zapłacić, za każdy lot, dla którego taryfa jest wyświetlana, a nie tylko za wybrany lot, umożliwia bowiem klientom skuteczne porównanie cen przewozów lotniczych wykonywanych przez różnych przewoźników lotniczych, zgodnie z ogólnym celem zapewnienia przejrzystości cen przewozów lotniczych realizowanym przez art. 23 ust. 1 rozporządzenia Nr 1008/2008.

Zdaniem TS, przewidziany przez art. 23 ust. 1 zd. 2 obowiązek wskazania ostatecznej ceny, jaką należy zapłacić, dla każdego z wyświetlonych lotów nie prowadzi w żaden sposób do zakazu wskazania taryfy lotniczej lub stawki lotniczej dla każdego z tych lotów na warunkach ustanowionych w zdaniu trzecim tego przepisu. Wprost przeciwnie, z art. 23 ust. 1 zd. 3 rozporządzenia Nr 1008/2008 wynika, że obowiązek określenia przynajmniej taryfy lotniczej lub stawki lotniczej, a także podatków, opłat lotniskowych oraz innych opłat, dopłat lub należności, jeżeli kwoty te zostały dodane do taryfy lotniczej lub stawki lotniczej, ma charakter uzupełniający w stosunku do obowiązku wynikającego ze zd. 2 tego ustępu w zakresie wskazania ostatecznej ceny.

Reasumując TS orzekł, że art. 23 ust. 1 zd. 2 rozporządzenia Nr 1008/2008 należy interpretować w ten sposób, że w ramach elektronicznego systemu rezerwacji, takiego jak ten będący przedmiotem postępowania głównego, ostateczna cena, jaką należy zapłacić, powinna być wskazywana nie jedynie w stosunku do konkretnie wybranego przez klienta przewozu lotniczego, ale także dla każdego przewozu lotniczego, dla którego taryfa jest wyświetlana.

Wyrok z 15.1.2015 r., Air Berlin, C 573/13

Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Taryfy lotnicze
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny