Tajemnica bankowa

A A A

Coty Germany GmbH (dalej jako: Coty) zajmuje się produkcją i sprzedażą perfum oraz posiada wyłączną licencję na wspólnotowy znak towarowy Davidoff Hot Water. W styczniu 2011 r. Coty nabyła za pośrednictwem internetowej platformy aukcyjnej flakon perfum opatrzony znakiem towarowym Davidoff Hot Water. Kwotę odpowiadającą cenie tego towaru przekazała na wskazany przez sprzedawcę rachunek bankowy prowadzony przez instytucję bankową Stadtsparkasse Magdeburg (dalej jako: Stadtsparkasse). Po stwierdzeniu, że zakupiony przez nią towar narusza prawo, Coty zwróciła się do operatora platformy aukcyjnej o podanie jej prawdziwego nazwiska posiadacza konta, z którego sprzedano perfumy, ponieważ sprzedaż została dokonana pod pseudonimem. Ta osoba przyznała, że jest posiadaczem konta, ale zaprzeczyła, aby dokonała sprzedaży tego produktu, i powołując się na przysługujące jej prawo do zachowania milczenia, odmówiła udzielenia dalszych informacji. Coty zwróciła się do Stadtsparkasse o podanie, na podstawie niemieckiej ustawy o znakach towarowych (dalej jako: Markengesetz), nazwiska i adresu posiadacza rachunku bankowego, na który przekazała ona kwotę odpowiadającą cenie zakupionego towaru naruszającego prawo. Stadtsparkasse, powołując się na tajemnicę bankową, odmówiła udzielenia tej informacji.

Bundesgerichtshof zwrócił się z następującym pytaniem prejudycjalnym: czy art. 8 ust. 3 lit. e) dyrektywy 2004/48 w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi, który zezwala instytucji bankowej na odmowę udzielenia informacji, w kontekście art. 8 ust. 1 lit. c) tej dyrektywy, dotyczącej nazwiska i adresu posiadacza rachunku, z powołaniem się na tajemnicę bankową?

Z art. 8 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2004/48 wynika, że państwa członkowskie powinny zapewnić, że w przypadku postępowania sądowego dotyczącego naruszenia prawa własności intelektualnej oraz w odpowiedzi na uzasadnione i proporcjonalne żądanie powoda, właściwy sąd może nakazać przedstawienie informacji o pochodzeniu i sieciach dystrybucji towarów lub usług naruszających prawo własności intelektualnej przez każdą osobę, co do której stwierdzono, że świadczy ona na skalę handlową usługi stosowane w działaniach naruszające prawo. Trybunał wskazał, że ten przepis należy interpretować w świetle motywu 17 dyrektywy 2004/48, zgodnie z którym przewidziane w tej dyrektywie środki, procedury i środki naprawcze powinny być ustalane tak, aby w należyty sposób uwzględniały szczególne cechy każdego prawa własności intelektualnej i, w stosownym przypadku, umyślny lub nieumyślny charakter naruszenia.

Z art. 8 ust. 3 lit. e) dyrektywy 2004/48 wynika, że art. 8 ust. 1 stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów ustawowych, które regulują ochronę poufności źródeł informacji lub przetwarzania danych osobowych. Bezsporne jest, że instytucja bankowa taka jak Stadtsparkasse, może być objęta art. 8 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2004/48. Nie budzi także wątpliwości, że przekazanie przez taką instytucję bankową nazwisk i adresów jednego z jej klientów jest przetwarzaniem danych osobowych, zdefiniowanym w art. 2 lit. a) i b) dyrektywy 95/46 w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych. Zdaniem TS niemiecka regulacja zezwalająca instytucji bankowej na nieprzekazywanie informacji żądanych w kontekście postępowania cywilnego z powołaniem się na tajemnicę bankową, może być objęta zakresem zastosowania art. 8 ust. 3 lit. e) dyrektywy 2003/48.

Trybunał stwierdził, że art. 8 ust. 1 lit. c) i art. 8 ust. 3 lit. e) dyrektywy 2004/48, interpretowane łącznie, wymagają poszanowania odmiennych praw. Z jednej strony, konieczne jest, aby było przestrzegane prawo do informacji, a z drugiej strony, prawo do ochrony danych osobowych.

Prawo do informacji, które powinno przysługiwać powodowi w kontekście powództwa dotyczącego naruszenia jego prawa własności, ma na celu umożliwienie stosowania oraz skonkretyzowanie prawa podstawowego do skutecznego środka prawnego, zagwarantowanego w art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (dalej jako: Karta), oraz zapewnienie w ten sposób skutecznego wykonywania prawa własności, którego część stanowi prawo własności intelektualnej, chronione w art. 17 ust. 2 Karty. Rzecznik generalny wskazał, że pierwsze z tych praw podstawowych jest narzędziem niezbędnym dla ochrony drugiego z nich (pkt 31 opinii).

Prawo do ochrony danych osobowych, przysługujące osobom wskazanym w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2004/48, stanowi część przysługującego każdemu prawa do ochrony dotyczących go danych osobowych, co gwarantują art. 8 Karty oraz dyrektywa 95/46. Przepisy dyrektywy 2004/48 mają na celu zapewnienie pełnego poszanowania własności intelektualnej zgodnie z art. 17 ust. 2 Karty. Jednocześnie, jak wynika z art. 2 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2004/48, ochrona własności intelektualnej nie może ograniczać m.in. ochrony danych osobowych, a zatem dyrektywa 2004/48 nie może w szczególności negatywnie wpływać na dyrektywę 95/46.

Zgodnie z orzecznictwem TS, unijne prawo wymaga, aby przy transpozycji dyrektyw państwa członkowskie oparły się na takiej ich wykładni, która pozwoli na zapewnienie odpowiedniej równowagi między poszczególnymi prawami podstawowymi chronionymi w unijnym porządku prawnym. W konsekwencji przy przyjmowaniu środków mających na celu transpozycję tych dyrektyw organy i sądy państw członkowskich są zobowiązane nie tylko dokonywać wykładni swojego prawa krajowego w sposób zgodny z tymi dyrektywami, lecz także nie opierać się na takiej wykładni tych dyrektyw, która pozostawałaby w konflikcie z tymi prawami podstawowymi lub z innymi ogólnymi zasadami unijnego prawa (wyrok Promusicae, C 275/06, pkt 70).

Trybunał wskazał, że w art. 52 ust. 1 Karty uściślono, iż każde ograniczenie wykonywania praw i wolności uznanych w Karcie powinno przestrzegać istotnej treści tych praw oraz wolności. Ponadto, z orzecznictwa TS wynika, że środek, który prowadzi do kwalifikowanego naruszenia prawa chronionego Kartą, powinien zostać uznany za środek niespełniający wymogu zapewnienia takiej odpowiedniej równowagi między prawami podstawowymi, które należy pogodzić (wyroki: Scarlet Extended, C 70/10, pkt 48, 49; SABAM, C 360/10, pkt 46, 47).

W niniejszej sprawie przepis krajowy, którego dotyczy postępowanie główne, pozwala instytucji bankowej na powołanie się na tajemnicę bankową w celu odmowy udzielenia informacji dotyczących nazwiska i adresu posiadacza rachunku bankowego. Chociaż art. 8 ust. 1 tej dyrektywy nie uznaje autonomicznego prawa do informacji, które to prawo jednostki mogłyby wykonywać bezpośrednio wobec sprawcy naruszenia lub osób wskazanych w art. 8 ust. 1 lit. a)–d) tej dyrektywy, to ten przepis nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, że taką informację będzie można uzyskać w drodze postępowania sądowego. Z akt sprawy wynika, że sporny niemiecki przepis pozwala na taką odmowę w sposób nieograniczony, ponieważ jego treść nie zawiera ani warunku, ani uszczegółowienia. Trybunał wskazał, że powyższe powinien zweryfikować sąd odsyłający. Trybunał uznał, że tego rodzaju przepis prawa krajowego, rozpatrywany odrębnie, może zakłócać prawo do informacji uznane w art. 8 ust. 1 dyrektywy 2004/48 i może być przepisem nieprzestrzegającym prawa podstawowego do skutecznego środka prawnego oraz prawa podstawowego własności intelektualnej. Trybunał stwierdził, że takie nieograniczone i bezwarunkowe zezwolenie na powoływanie się na tajemnicę bankową może udaremnić należyte uwzględnianie szczególnych cech każdego prawa własności intelektualnej. Ponadto, prowadzić do umyślnego lub nieumyślnego charakteru naruszenia w procedurach przewidzianych w dyrektywie 2004/48 i w środkach podejmowanych przez właściwe organy krajowe, w szczególności gdy organy te zamierzają nakazać przekazanie niezbędnych informacji na podstawie art. 8 ust. 1 tej dyrektywy.

Trybunał stwierdził, że sporna niemiecka regulacja, rozpatrywana odrębnie, może powodować kwalifikowane naruszenie prawa podstawowego do skutecznego środka prawnego oraz, w konsekwencji, prawa podstawowego własności intelektualnej, przysługujących posiadaczom tych praw. Ponadto, ta regulacja nie przestrzega wymogu polegającego na zapewnieniu odpowiedniej równowagi między poszczególnymi prawami podstawowymi wyważonymi w art. 8 dyrektywy 2004/48. Trybunał wskazał, że do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy w niemieckim prawie istnieją ewentualnie inne sposoby lub inne środki prawne umożliwiające właściwym organom krajowym nakazanie, aby informacje dotyczące tożsamości osób, które obejmuje art. 8 ust. 1 dyrektywy 2004/48, zostały udzielone, do szczególnych cech każdego przypadku, zgodnie z motywem 17 tej dyrektywy.

Trybunał orzekł, że przepis art. 8 ust. 3 lit. e) dyrektywy 2004/48 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisowi krajowemu, takiemu jak ten w postępowaniu głównym, który zezwala instytucji bankowej, w sposób nieograniczony i bezwarunkowy, na odmowę udzielenia informacji, w kontekście art. 8 ust. 1 lit. c) tej dyrektywy, dotyczącej nazwiska i adresu posiadacza rachunku, z powołaniem się na tajemnicę bankową.

Wyrok TS z 16.7.2015 r., Coty Germany, C 580/13

Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Tajemnica bankowa
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny