Status artysty a ubezpieczenie społeczne twórców

A A A

Sąd Najwyższy stwierdził, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych i sądy powszechne nie posiadają kompetencji do uznania osoby prowadzącej działalność gospodarczą i podlegającej obowiązkowym ubezpieczeniom za twórcę. Twierdzenie przez ubezpieczonego, że jest artystą nie jest wystarczające do skorzystania z regulacji dotyczących ubezpieczenia społecznego twórców, jeśli nie posiada on decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców potwierdzającej ten status.

Stan faktyczny

P.R. od 1997 r. prowadził działalność gospodarczą w zakresie prac kamieniarskich tworząc obiekty małej architektury, takie jak nagrobki, czy pomniki. W 2011 r. nabył prawa do renty okresowej do 2021 r., jednak od 2012 r. nie odprowadzał składek na obowiązkowe ubezpieczenia od prowadzonej nadal działalności gospodarczej. Pomimo powiadomienia o wszczęciu postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i pouczenia o możliwości czynnego uczestnictwa P.R. nie złożył żadnych dowodów ani prawidłowych dokumentów ubezpieczeniowych. W 2016 r. organ wydał decyzję, w której określił wysokość należności z tytułu zaległych składek – niemal 24 tys. zł.

W odwołaniu P.R. dowodził, że jest twórcą w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 7 ustawy z 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 300; dalej jako: SysUbSpołU), podkreślał, iż jego działalność miała za każdym razem cechy indywidualne, oryginalne i stanowiła wyraz jego inwencji twórczej. Jako artysta i rencista zgodnie z art. 9 ust. 4c SysUbSpołU nie podlega obowiązkowi zapłaty składek z działalności gospodarczej.

Orzeczenia sądów powszechnych

Sąd I instancji nie uwzględnił odwołania. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że uznanie działalności za twórczą i ustalenie daty jej rozpoczęcia następuje w formie decyzji Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców (dalej jako: Komisja), działającej przy ministrze właściwym do spraw kultury. Odwołujący nie posiada stosownej decyzji i jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, pomimo pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, nadal podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.

Sąd II instancji oddalił apelację P.R. W uzasadnieniu wskazano, że uznanie działalności za twórczą lub artystyczną dla celów ubezpieczeń społecznych następuje w formie decyzji wydanej przez Komisję, która wydaje ją na wniosek osoby zainteresowanej na podstawie m.in.: dokumentów potwierdzających czas trwania i charakter działalności twórczej, bądź artystycznej, katalogów z wystaw, recenzji, przyznanych nagród i wyróżnień oraz dyplomu ukończenia szkoły artystycznej odpowiedniego typu. Twórcy i artyści z tytułu wykonywanej działalności podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym oraz ubezpieczeniu wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności i są obowiązane zgłosić się do ubezpieczeń społecznych w ciągu 7 dni od dnia otrzymania decyzji Komisji.

Sąd podkreślił, że decyzja Komisji ma charakter deklaratoryjny, gdyż jedynie potwierdza fakt wykonywania przez daną osobę działalności twórczej i ustala datę rozpoczęcia tej działalności, nie jest natomiast zezwoleniem na wykonywanie działalności twórczej (artystycznej). Komisja nie ma obowiązku informowania organu rentowego z urzędu o tej działalności dla celów ubezpieczeń społecznych. Sąd stwierdził, że P.R. nie zgłosił do ubezpieczeń społecznych swojej działalności, jako działalności twórczej lub artystycznej i nie posiada decyzji Komisji, w rezultacie jako prowadzący działalność gospodarczą mimo pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy podlegał obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym.

Stanowisko SN

Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną P.R. podkreślając, że choć decyzja Komisji ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, to jej wydanie potwierdza w sformalizowany sposób status danej osoby jako twórcy. W razie odmowy zainteresowanemu przysługuje tryb odwoławczy, a następnie skarga do sądu administracyjnego. Jednak posiadanie takiej decyzji ma kluczowe znaczenie przy ocenie spełniania lub nie wymogów dla objęcia danej osoby ubezpieczeniem społecznym na zasadach określonych dla twórców. Sąd Najwyższy podkreślił, że ani Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ani sądy powszechne nie mogą uznać zainteresowanego za twórcę dla potrzeb ubezpieczeń społecznych, zaś P.R. nie ubiegał się nigdy o przyznanie takiego statusu przez Komisję.

Wyrok SN z 1.10.2019 r., I UK 192/18

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Status artysty a ubezpieczenie społeczne twórców
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny