Sprzedaż nieruchomości położonej na terenie parku narodowego

A A A

Umowę zobowiązującą sprzedaży na rzecz parku narodowego prawa własności nieruchomości, znajdującej się w granicach tego parku, sporządza się pod warunkami, że żaden z kolejno uprawnionych do pierwokupu, w tym na podstawie ustawy z 16.4.2004 r. o ochronie przyrody (t. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1614 ze zm.; dalej jako: OchrPrzyrU) i ustawy z 28.9.1991 r. o lasach (t. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2129 ze zm.; dalej jako: LasU), nie wykona swego prawa – wynika z uchwały Sądu Najwyższego.

Stan faktyczny

A.B. chciał zawrzeć z Parkiem Narodowym, na terenie którego położona jest należąca do niego nieruchomość, umowę sprzedaży tej działki. Notariusz odmówił sporządzenia umowy warunkowej z uwzględnieniem prawa pierwokupu przysługującego Skarbowi Państwa. Zgodnie z art. 10 ust. 5 OchrPrzyrU oraz art. 37a ust. 1 LasU, parkowi narodowemu lub Lasom Państwowym przysługuje prawo pierwokupu nieruchomości położonej w granicach parku narodowego na rzecz Skarbu Państwa. Notariusz stwierdził, że dyrektor narodowego parku występuje tu w podwójnej roli: jako przedstawiciel skarbu państwa, a następnie w wyniku niewykonania prawa pierwokupu, jako organ państwowej osoby prawnej. Jego zdaniem, umowa warunkowa będzie wyrazem nadmiernego formalizmu, w istocie będzie zawierała warunek nieistniejący.

Pytanie prawne i stanowisko SN

Spór skierowano do sądu, który przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne o następującej treści: „Czy w celu nabycia przez dyrektora parku narodowego na rzecz tego parku prawa własności nieruchomości leśnej położonej w jego granicach, na podstawie umowy sprzedaży zawieranej z osobą fizyczną, notariusz powinien sporządzić umowę bezwarunkową, czy też dla zachowania ważności konieczne jest sporządzenie umowy warunkowej, wskazującej na prawa pierwokupu Skarbu Państwa ustanowione w art. 10 ust. 5 OchrPrzyrodU, a następnie w art. 37a ust. 1 LasU?”.

W uzasadnieniu pytania prawnego wskazano, że nadrzędnym celem OchrPrzyrU jest poddanie szczególnym zasadom określonych obszarów, na których ochronie podlegać powinna cała przyroda oraz walory krajobrazowe. W celu jego realizacji dyrektor parku narodowego, jako organ dokonuje nabycia w ramach prawa pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zawarcie w umowie warunku pierwokupu określonego w art. 10 ust. 5 OchrPrzyrU, a następnie rezygnacja w imieniu Skarbu Państwa z jego wykonania stanowiłoby w istocie poświadczenie tego, że parkowi narodowemu nieruchomość będąca przedmiotem umowy nie jest potrzebna. Takie działanie skutkowałoby możliwością nabycia nieruchomości przez właściwą jednostkę Lasów Państwowych, co w rezultacie prowadziłoby do rezygnacji z celu określonego w OchrPrzyrU, ponieważ Lasy Państwowe powołano do prowadzenia w imieniu Skarbu Państwa gospodarki leśnej, która może pozostawać w sprzeczności z celami OchrPrzyrU.

W ocenie sądu, sposób uregulowania praw pierwokupu wskazuje jednoznacznie, że wolą ustawodawcy było przyznanie priorytetu celom zawartym w OchrPrzyrU przed celami LasU. W rezultacie właściwsze dla realizacji nadrzędnego celu ustawodawcy byłoby zawarcie umowy bezwarunkowej, na podstawie której park narodowy nabyłby od osoby fizycznej własność nieruchomości.

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że nie można umowie sprzedaży działki leśnej położonej na terenie parku narodowego pomijać prawa pierwokupu. Prawa te nie mogą być wykonywane jednocześnie, dlatego konieczne jest zawarcie w umowie warunków określających kolejność ich wykonywania.

Uchwała SN z 14.6.2019 r., III CZP 6/19


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Sprzedaż nieruchomości położonej na terenie parku narodowego
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny