Skład SN rozpoznający skargę nadzwyczajną w sprawie, w której została oddalona kasacja

A A A

Oddalenie przez Sąd Najwyższy kasacji wniesionej od orzeczenia sądu powszechnego jest orzeczeniem wydanym w „toku postępowania” w rozumieniu art. 94 § 2 ustawy z 8.12.2017 r. o Sądzie Najwyższym (t. jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 825; dalej jako: SNU). W konsekwencji Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę nadzwyczajną wniesioną w takiej sytuacji procesowej w składzie 5 sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz 2 ławników Sądu Najwyższego.

Stan faktyczny

Sąd uznał K.W. pełniącego funkcję publiczną prokuratora za winnego popełnienia przestępstw polegających na przyjmowaniu korzyści majątkowych w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Sąd II instancji uniewinnił K.W. od popełnienia zarzucanych mu czynów. Sąd Najwyższy uchylił w części zaskarżony wyrok, a w części oddalił kasację. Prokurator Generalny wniósł skargę nadzwyczajną od orzeczenia sądu II instancji na niekorzyść K.W.

Zagadnienie prawne

Sąd Najwyższy postanowił przedstawić do rozstrzygnięcia składowi 7 sędziów zagadnienie prawne następującej treści: „Czy oddalenie przez Sąd Najwyższy kasacji wniesionej od orzeczenia sądu powszechnego, od którego została następnie wniesiona rozpoznawana skarga nadzwyczajna, oznacza, że Sąd Najwyższy oddalając kasację wydał orzeczenie w »toku postępowania« w rozumieniu art. 94 § 2 SNU, a w konsekwencji, że Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę nadzwyczajną wniesioną w takiej sytuacji procesowej w składzie 5 sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz 2 ławników Sądu Najwyższego, czy też, zgodnie z treścią art. 94 § 1 SNU – w składzie 2 sędziów Sądu Najwyższego orzekających w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz 1 ławnika Sądu Najwyższego?”.

W uzasadnieniu pytania prawnego wskazano, że zasadniczo skargę nadzwyczajną rozpoznaje skład dwóch sędziów oraz jednego ławnika, jeżeli natomiast skarga nadzwyczajna dotyczy orzeczenia zapadłego w wyniku postępowania, w którego toku orzeczenie wydał SN, sprawę rozpoznaje 5 sędziów oraz 2 ławników. Konieczne jest zatem rozstrzygnięcie, czy tok postępowania, o którym mowa w art. 94 § 2 SNU, to tok postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym, czy też postępowania, na które składa się postępowanie przed sądem powszechnym i przed Sądem Najwyższym.

Konsekwencją pierwszego z wymienionych rozwiązań jest stanowisko, zgodnie z którym oddalenie przez SN kasacji wniesionej w sprawie karnej od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego nie ma znaczenia z punktu widzenia konstruowania składu właściwego do rozpoznania skargi nadzwyczajnej; postępowanie kasacyjne jest bowiem postępowaniem prowadzonym po prawomocnym zakończeniu postępowania przed sądem powszechnym, a postanowienie oddalające kasację wniesioną od prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego kończącego to postępowanie zapada zawsze poza „tokiem” tego postępowania.

Drugie rozwiązanie, przyjmujące, że postępowanie w rozumieniu art. 94 § 2 SNU obejmuje zarówno postępowanie prowadzone przed sądem powszechnym, jak i postępowanie kasacyjne, prowadzi uznania, iż nawet jeżeli kasacja zostanie oddalona, to postępowanie w szerokim rozumieniu tego słowa zakończone jest dopiero na skutek wydania postanowienia oddalającego kasację przez SN. W takiej sytuacji skargę nadzwyczajną SN rozpoznawałby w składzie powiększonym.

W postępowaniu karnym kwestia składu sądu orzekającego ma podstawowe znaczenie – zgodnie z treścią art. 439 § 1 pkt 2 KPK nienależyta obsada sądu jest uchybieniem rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, uzasadniającej uchylenie orzeczenia dotkniętego tym uchybieniem niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów.

Uchwała powiększonego składu SN

W uchwale przyjęto, że oddalenie przez SN kasacji w sprawie karnej jest orzeczeniem „w toku postępowania”, zatem rozpoznanie skargi nadzwyczajnej w tej sprawie następuje w składzie pięciu sędziów i dwóch ławników. Sąd Najwyższy dał prymat wykładni funkcjonalnej, a nie wykładni językowej art. 94 ust. 2 SNU, podkreślając, że brak jest podstaw do uznania za prawidłowy składu dwóch sędziów i jednego ławnika, w sytuacji, gdy poprzedzające tę skargę orzeczenie wydało trzech sędziów Sądu Najwyższego. Do uchwały wydanej w składzie 7 sędziów złożono trzy zdania odrębne.

Uchwała SN(7) z 10.10.2019 r., I NSNZP 1/19

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Skład SN rozpoznający skargę nadzwyczajną w sprawie, w której została oddalona kasacja
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny