Skład sądu w sprawie o odszkodowanie „uzupełniające” przysługujące pracownikowi z tytułu wadliwego rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę

A A A

Sprawę o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy dochodzone przez pracownika od pracodawcy na podstawie art. 415 KC w zw. z art. 300 KP rozpoznaje sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników (art. 47 § 2 pkt 1 lit. a KPC) – stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale, której nadał moc zasady prawnej zastrzegając, że przyjęta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały.

Zagadnienie prawne

Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego wniósł o rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów zagadnienia prawnego o następującej treści: „Czy w sprawie o roszczenia z tytułu nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem rozwiązania stosunku pracy dochodzone przez pracownika od pracodawcy na podstawie art. 415 KC (w zw. z art. 300 KP), a nie na podstawie KP, właściwy jest skład sądu określony w art. 47 § 1 KPC, czy też w art. 47 § 2 pkt 1 lit. a KPC?”.

W orzecznictwie wyrażono pogląd, że art. 47 § 2 pkt 1 lit. a KPC, który statuuje skład ławniczy sądu w sprawie o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy – należy rozumieć w ten sposób, iż sąd rozpoznaje w składzie ławniczym sprawę tylko o odszkodowanie przewidziane w KP (art. 45 i 58 KP). Natomiast sprawę co do roszczenia o inne odszkodowania, zwłaszcza oparte na podstawie z KC o odszkodowanie przewyższające limity określone w przepisach KP, dochodzone na tle stanu faktycznego, w którym pracownik zarzuca, że wypowiedzenie lub rozwiązanie stosunku pracy było nieuzasadnione bądź naruszało przepisy, sąd rozpoznaje w składzie jednego sędziego, zgodnie z zasadą określoną w art. 47 § 1 KPC (zob. postanowienie SN z 14.6.2016 r., II PZ 9/16, Legalis; wyrok SN z 13.1.2015 r., I PK 136/14, Legalis; wyrok SA w Poznaniu z 22.10.2015 r., III APa 10/15, Legalis).

Odmienne stanowisko jest uzasadniane tym, że art. 47 § 2 pkt 1 lit. a in fine KPC nie zawiera zastrzeżenia, iż w składzie ławniczym sądy pracy rozpoznają wyłącznie roszczenia dotyczące nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy, o których mowa w art. 45 lub 56 KP. Podkreśla się, że sprawy z zakresu pracy o uzupełniające roszczenia odszkodowawcze dochodzone przez pracownika od pracodawcy na podstawie przepisów KC w zw. z art. 300 KP należą zwykle do co najmniej równie skomplikowanych prawniczo kwestii wymagających takiego samego lub większego wysiłku jurysdykcyjnego przy prawidłowym osądzie tego typu szczególnych sporów o istotnym znaczeniu dla stron stosunku pracy, jak osąd spraw o „typowe” odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub niezgodnego z prawem wypowiedzenia albo rozwiązania stosunku pracy dochodzonego na podstawie przepisów KP. Pracownicza i prawniczo złożona natura spornych roszczeń przemawia zatem za ich rozpoznaniem przez sądy pracy w powiększonym składzie ławniczym (zob. wyrok SN z 4.10.2018 r., III PK 92/17, OSNP Nr 4/2019, poz. 44).

W uzasadnieniu pytania prawnego podkreślono, że konsekwencją rozpoznania sprawy w składzie sprzecznym z prawem jest stwierdzenie nieważności postępowania przed sądem I instancji na podstawie art. 379 pkt 4 KPC, uchybienie to sąd odwoławczy bierze pod rozwagę z urzędu. W rezultacie wyrok wydany w wadliwym składzie podlega uchyleniu przez sąd II instancji, zaś sprawa jest przekazywana sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Orzeczenie powiększonego składu SN

Sąd Najwyższy w składzie powiększonym uznał, że sprawę o odszkodowanie w przypadku nieuzasadnionego lub naruszającego przepisy wypowiedzenia oraz rozwiązania stosunku pracy dochodzone przez pracownika od pracodawcy na podstawie art. 415 KC w zw. z art. 300 KP w I instancji rozpoznaje sąd w składzie jednego sędziego jako przewodniczącego i dwóch ławników. Wykładnia przyjęta w uchwale obowiązuje od daty jej podjęcia, zatem należy ją stosować w sprawach z zakresu prawa pracy o zapłatę odszkodowania „uzupełniającego”, które jeszcze nie zostały definitywnie zakończone. Oznacza to jednocześnie brak podstaw do wzruszenia orzeczeń kończących postępowanie wydanych jednoosobowo, z powołaniem się na okoliczność, że postępowanie było dotknięte nieważnością spowodowaną wadliwą obsadą składu orzekającego w I instancji.

Uchwała SN(7) z 17.10.2019 r., III PZP 5/19

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Skład sądu w sprawie o odszkodowanie „uzupełniające” przysługujące pracownikowi z tytułu wadliwego rozwiązania stosunku pracy przez pracodawcę
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny