Rozgłos medialny a przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi

A A A

Wyjątki od zasad właściwości sądu ustalonych w art. 15–42 KPC, powinny być wykładane ściśle. Przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi z powołaniem się na dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, nie uzasadnia medialny charakter konfliktu stron, których pełnomocnicy mają związki rodzinne z sędziami orzekającymi w sądzie miejscowo właściwym, lub byli sędziami w nim orzekającymi. W razie wątpliwości co do bezstronności poszczególnych członków składu orzekającego istnieje możliwość złożenia wniosku o wyłączenie ich od orzekania – wynika z postanowienia Sądu Najwyższego.

Stan faktyczny

J.G. wystąpiła przeciwko swojemu pracodawcy – Urzędowi Miasta P. kwestionując wskazaną w wypowiedzeniu umowy o pracę przyczynę rozwiązania tej umowy i domagając się przywrócenia do pracy. Jednocześnie wniosła o zmianę właściwości sądu, uzasadniając to powiązaniami rodzinnymi między radcą prawnym Urzędu Miasta a Prezesem Sądu Rejonowego w P., którzy są braćmi. Sąd Rejonowy w P. wniósł o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu dodatkowo powołując się na fakt, że pełnomocnikiem powódki jest były Prezes Sądu Rejonowego w P. oraz wskazując na medialny charakter konfliktu stron.

Stanowisko SN

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku podkreślając, że art. 441 KPC jako wyjątek od reguł określających ustalenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy powinien być wykładany ściśle. Zasada, w myśl której rozpoznanie sprawy następuje przez właściwy sąd, ma zasadniczą wagę z punktu widzenia kanonów praworządności, gwarantuje ona bowiem przeprowadzenie rzetelnego, w myśl standardów konstytucyjnych, procesu, którego jednym z elementów jest poczucie pewności, u którego źródeł leży niezależność sądów i niezawisłość sędziów, że sprawę rozstrzygnie właśnie ten, a nie inny sąd, wskazany w przepisach prawa procesowego (zob. postanowienie SN z 12.2.2009 r., III KO 2/09, OSNKW Nr 3/2009, poz. 24). W rezultacie jedynie wyjątkowe przypadki uzasadniają sytuację, w której SN może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym, jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

W orzecznictwie na gruncie tożsamych regulacji KPK podkreśla się, że autorytetu wymiaru sprawiedliwości nie można budować poprzez zbyt częstą akceptację zmian właściwości sądu, może to bowiem sprawiać wrażenie unikania przez sądy miejscowo właściwe prowadzenia spraw niewygodnych (zob. postanowienie SN z 19.9.2019 r., II KO 79/19, OSNKW Nr 10/2019, poz. 64). Przez pojęcie „dobra wymiaru sprawiedliwości” wskazane w art. 37 KPK, należy rozumieć w szczególności potrzebę ukształtowania w opinii społecznej przekonania o obiektywnym działaniu sądów i bezstronności w rozpoznaniu każdej sprawy (zob. postanowienie SN z 14.6.2018 r., III KO 54/18, Legalis; postanowienie SN z 26.4.2018 r., IV KO 27/18, Legalis). Kryterium to odnosi się do sytuacji, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy w sposób obiektywny (zob. postanowienie SN z 19.12.2006 r., II KO 68/06, OSNwSK Nr 1/2006, poz. 2493; postanowienie SN z 17.5.2006 r., II KO 27/06, Legalis). Sądy nie powinny obawiać się medialnego nagłośnienia sprawy i starać się, aby w niej nie orzekał sąd miejscowo właściwy, lecz jakiś inny równorzędny sąd w miejscowości, gdzie zainteresowanie sprawą byłoby mniejsze (zob. postanowienie SN z 28.1.2010 r., IV KO 189/09, OSNwSK Nr 1/2010, poz. 200). Przekazywanie spraw do rozpoznania innemu sądowi jedynie z tego powodu, że określone grupy społeczne postrzegają dany sąd jako stronniczy, w istocie godzić będzie w dobro wymiaru sprawiedliwości. Dobru temu nie służy bowiem unikanie rozpoznania sprawy pod presją przewidywanego negatywnego odbioru przez pewną grupę osób (zob. postanowienie SN z 11.12.2013 r., IV KO 97/13, Legalis; postanowienie SN z 23.10.2013 r., IV KO 74/13, Legalis).

Rolą sądów jest bowiem takie orzekanie, aby także w opinii publicznej nie powstały wątpliwości co do tego, że wydawane orzeczenia wolne są od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów.

Postanowienie SN z 24.2.2020 r., II PO 5/20


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Rozgłos medialny a przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny