Radca prawny nie może stosować 50% kosztów do sporządzanych opinii prawnych

A A A

Jeżeli radca prawny, świadcząc pomoc prawną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, zawrze z klientem umowę cywilnoprawną przenoszącą autorskie prawo majątkowe do sporządzonej opinii prawnej, to przychód ten jest uzyskany z tytułu zawodowo wykonywanej pomocy prawnej, kwalifikowanej do pozarolniczej działalności gospodarczej. Co oznacza, że do dochodów z tego tytułu nie mają zastosowania 50% koszty uzyskania tego przychodu – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny.

Stan faktyczny

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej J.P. wskazał, że jest radcą prawnym prowadzącym w ramach działalności gospodarczej jednoosobową kancelarię, rozliczającym dochody z tej działalności tzw. podatkiem liniowym. Świadczy on usługi prawne, w tym przygotowuje opinie prawne, które stanowią utwory w rozumieniu prawa autorskiego, jednak ich sporządzanie i przekazywanie jest objęte ogólnymi postanowieniami umów o współpracy zawieranych z kontrahentami. Wnioskodawca planuje w przyszłości, aby kwestie praw autorskich do opinii powstających w ramach prowadzonej działalności gospodarczej były określone w odrębnych umowach cywilnoprawnych. Będą to osobne umowy dla każdej opinii zawierane przez J.P. jako osobę fizyczną – twórcę danego utworu.

Podatnik zwrócił się o wyjaśnienie: „W jaki sposób należy rozliczyć dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych wynagrodzenie uzyskane przez niego za przeniesienie autorskich praw majątkowych do opinii?”.


Zdaniem J.P., wynagrodzenie z tego tytułu powinno być rozliczane dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z zasadami mającymi zastosowanie do przychodów ze źródła – kapitały pieniężne i prawa majątkowe art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1509; dalej jako: PDOFizU) z uwzględnieniem sposobu ustalania kosztów uzyskania przychodów określonym w art. 22 ust. 9 pkt 3 i ust. 9a–10a PDOFizU.

Stanowisko organu podatkowego

Organ nie podzielił stanowiska podatnika. Jak wyjaśnił, obowiązki podatkowe zależą od okoliczności uzyskania przychodów. W sytuacji, gdy wykonywanie działalności dokonywane jest przez podatnika w sposób ciągły i zorganizowany, we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, w celu zarobkowym, wówczas posiada znamiona pozarolniczej działalności gospodarczej. Zdaniem organu, co do zasady, przychody winny być przypisywane do tego ze źródeł, którego opis w sposób bardziej szczegółowy odpowiada sposobowi jego powstania, chyba że ustawa nakazuje expressis verbis zaliczenie ich do przychodów z innego źródła. Okoliczność, że prawa majątkowe zostały wymienione w odrębnym źródle przychodów nie oznacza, że przychody z tych praw osiągane przez przedsiębiorcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie mogą stanowić przychodów z działalności gospodarczej. Wybór przez podatnika sposobu realizacji swojej działalności twórczej poprzez prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej eliminuje możliwość stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 9 PDOFizU.

Orzeczenie WSA

J.P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dowodził, że przychody ze zbycia praw autorskich są przychodami z praw majątkowych nawet, jeżeli same opinie prawne będące przedmiotem sporu powstają w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. W konsekwencji koszty uzyskania tych przychodów mogą zostać ustalone zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 22 ust. 9 pkt 3 PDOFizU. W jego ocenie, z definicji (pozarolniczej) działalności gospodarczej zawartej w art. 5a pkt 6 PDOFizU wynika, że dany przychód może zostać zaklasyfikowany jako przychód z działalności gospodarczej dopiero wówczas, kiedy nie zostanie zaliczony do innego źródła przychodu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w War­szawie oddalił skargę. W ocenie Sądu, z działalnością gospodarczą, na potrzeby rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych, mamy do czynienia wówczas, gdy podatnik prowadzi działalność wymienioną w art. 5a pkt 6 PDOFizU, spełniającą wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie, łącznie z tym, że przychód uzyskany z tej działalności nie zalicza się do przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4–9 PDOFizU. Sąd uznał, że uzyskiwany przez skarżącego przychód nie zalicza się do źródła przychodów – kapitały pieniężne i prawa majątkowe, wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 7 PDOFizU. Wynika to z faktu, że J.P. uzyskuje ten przychód, z tytułu świadczenia pomocy prawnej, świadczonej w ramach prowadzonej jednoosobowej działalnoś­ci gos­podarczej. Z art. 4 i 6 ustawy z 6.7.1982 r. o radcach prawnych (t. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 2115 ze zm., dalej: RadPrU), wynika, że przedmiotem wykonywania zawodu radcy prawnego jest świadczenie pomocy prawnej, która może polegać, m.in. na sporządzaniu opinii prawnych. Z punktu widzenia wykonywania zawodu radcy prawnego, nie jest istotny sposób zbycia sporządzonej opinii prawnej poprzez przeniesienie prawa autorskiego do tej opinii. Skarżący nadal świadczy pomoc prawną, która polega m.in. na sporządzaniu opinii prawnych i robi to w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika. W uzasadnieniu wyroku wskazał, że radca prawny może wykonywać zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółkach wymienionych w art. 8 RadPrU. Decydując się na prowadzenie działalności w formie działalności gospodarczej radca prawny musi liczyć się z tym, że wszelkie przychody osiągane z tytułu wykonywania zawodu będą kwalifikowane do źródła – pozarolnicza działalność gospodarcza. To zaś, w związku z brzmieniem art. 22 ust. 12 PDOFizU, zgodnie z którym do przychodów, o których mowa w art. 14 PDOFizU, nie mają zastosowania koszty uzyskania przychodów określone w ust. 9, wyklucza możliwość zastosowania stawki 50% kosztów uzyskania tego przychodu na zasadach uregulowanych w art. 22 ust. 9 PDOFizU. W ocenie NSA działalność radcy prawnego, który wykonuje zawód m.in. sporządzając opinie prawne jest świadczeniem pomocy prawnej, a nie działalnością twórczą.

Wyrok NSA z 9.7.2019 r., II FSK 2521/17


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Radca prawny nie może stosować 50% kosztów do sporządzanych opinii prawnych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny