Publiczne udostępnianie

A A A

 

Stan faktyczny

FS i NB są spółkami z siedzibą w Szwecji prowadzącymi działalność w branży wynajmu pojazdów samochodowych. Oferują one, bezpośrednio lub przez pośredników, wynajem samochodów wyposażonych w odbiorniki radiowe na okresy nieprzekraczające zasadniczo 29 dni, co na mocy szwedzkiego prawa jest traktowane jako najem krótkoterminowy.

Szwedzka organizacja zarządzania prawami kompozytorów utworów muzycznych i ich wydawców (dalej jako: Stim) wniosła o zasądzenie na jej rzecz od FS zapłaty kwoty 369 450 SEK (ok. 34 500 EUR), wraz z odsetkami, tytułem odszkodowania za naruszenie prawa autorskiego. Stim twierdziła, że FS, udostępniając osobom trzecim, a mianowicie spółkom prowadzącym wynajem pojazdów samochodowych, pojazdy wyposażone w odbiorniki radiowe w celu oddania ich klientom indywidualnym w najem krótkoterminowy, przyczyniła się do naruszeń prawa autorskiego popełnionych przez te spółki, które podawały utwory muzyczne do publicznej wiadomości bez wymaganej do tego zgody.

W kolejnym sporze NB wniosła do szwedzkiego sądu ds. własności intelektualnej powództwo o ustalenie, że nie była zobowiązana do zapłaty na rzecz szwedzkiej orga­nizacji zarządzania prawami pokrewnymi artystów wykonawców (dalej jako: SAMI) wynagrodzenia za korzystanie z fonogramów w okresie od 2015 r. do 2016 r. z tego tytułu, że pojazdy wynajmowane przez nią osobom prywatnym i przedsiębiorcom były wyposażone w odbiorniki radiowe i odtwarzacze CD.

Pytanie prejudycjalne

Czy art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 22.5.2001 r. w sprawie harmonizacji niektórych aspektów praw autorskich i pokrewnych w społeczeństwie informacyjnym (Dz.U. z 2001 r., L 167, s. 10) i art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 12.12.2006 r. w sprawie prawa najmu i użyczenia oraz niektórych praw pokrewnych prawu autorskiemu w zakresie własności intelektualnej (Dz.U. z 2006 r., L 376, s. 28) należy interpretować w ten sposób, że wynajem pojazdów samochodowych wyposażonych w odbiorniki radiowe stanowi publiczne udostępnianie w rozumieniu tych przepisów?

Stanowisko TS

Zgodnie z orzecznictwem TS pojęcie „publiczne udostępnianie” użyte w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29 i art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 należy interpretować jako mające jednakowe znaczenie (wyrok Verwertungsgesellschaft Rundfunk, C-641/15, pkt 19). Ponadto, wykładni tego pojęcia należy dokonywać w świetle równoważnych pojęć zawartych w aktach prawa międzynarodowego i w taki sposób, aby pozostawało ono z nimi spójne, przy uwzględnieniu kontekstu, w jaki te pojęcia się wpisują, i celów postanowień Konwencji dotyczących własności intelektualnej (wyrok SCF, C–135/10, pkt 51–56).

Z orzecznictwa TS wynika, że pojęcie „publicznego udostępniania” łączy w sobie dwa kumulatywne elementy, a mianowicie musi zaistnieć „czynność udostępniania” utworu i udostępnianie tego utworu „publiczności” (wyrok Nederlands Uitgeversverbond et Groep Algemene Uitgevers, C-263/18, pkt 61).

Trybunał wskazał, że aby ustalić, czy wynajem pojazdów wyposażonych w odbiorniki radiowe stanowi czynność udostępnienia w rozumieniu dyrektyw 2001/29 i 2006/115, należy przeprowadzić zindywidualizowaną ocenę pod kątem szeregu uzupełniających się, niemających samodzielnego charakteru i współzależnych od siebie czynników. Ponieważ w konkretnych sytuacjach te czynniki mogą występować w różnym stopniu nasilenia, należy je uwzględniać zarówno indywidualnie, jak i biorąc pod uwagę ich wzajemne oddziaływanie (wyrok Stichting Brein, C-610/15, pkt 25). Wśród tych czynników Trybunał wielokrotnie podkreślał pierwszorzędną rolę użytkownika i zamierzony charakter jego działania. Użytkownik dokonuje bowiem „czynności udostępniania”, gdy podejmuje działania – z pełną świadomością ich konsekwencji – w celu udzielenia swoim klientom dostępu do utworu chronionego, w szczególności w sytuacji gdy w przypadku braku takich działań ci klienci nie mogliby korzystać z rozpowszechnionego utworu lub korzystanie to byłoby utrudnione (wyrok Stichting Brein, pkt 26).

Trybunał przypomniał, że z motywu 27 dyrektywy 2001/29 – który stanowi zasadniczo powtórzenie wspólnej deklaracji dotyczącej art. 8 Traktatu WIPO o prawie autorskim – wynika, iż zwykłe dostarczenie urządzeń przeznaczonych do umożliwienia lub dokonania przekazu nie stanowi samo w sobie udostępnienia w rozumieniu tej dyrektywy. Rzecznik generalny zwrócił uwagę w pkt 32 opinii, że dotyczy to także dostarczenia odbiornika radiowego wbudowanego w pojazd samochodowy będący przedmiotem najmu, który to odbiornik pozwala na odbiór, bez żadnego dodatkowego działania ze strony spółki prowadzącej wynajem, sygnału naziemnego przekazu radiowego dostępnego w strefie, w której pojazd się znajduje. W ocenie TS takie dostarczenie różni się od czynności udostępnienia, w ramach których podmioty świadczące usługi celowo czynią ze swojej klienteli odbiorców transmisji utworów chronionych, doprowadzając sygnał nadawczy za pośrednictwem odbiorników, które zainstalowały w swoim zakładzie (wyrok Reha Training, C-117/15, pkt 47, 54). W konsekwencji TS stwierdził, że oddając odbiorcom do dyspozycji pojazdy wyposażone w odbiorniki radiowe, spółki prowadzące wynajem pojazdów nie dokonują „czynności udostępniania” publicznie chronionych utworów.

Powyższej wykładni, zdaniem TS, nie podważa argument, że spółki prowadzące wynajem pojazdów oddają swoim klientom do dyspozycji pomieszczenia, które Stim i SAMI kwalifikują jako „publiczne”, czyli kabiny wynajmowanych pojazdów, w których można korzystać z chronionych utworów za pośrednictwem zainstalowanych w nich odbiorników radiowych. Oddanie do dyspozycji takiego pomieszczenia, podobnie jak dostarczenie samych odbiorników radiowych, nie stanowi bowiem czynności udostępnienia. Z orzecznictwa Trybunału wynika ponadto, że kryterium prywatnego lub publicznego charakteru przestrzeni lub miejsca, w których dochodzi do udostępnienia, pozostaje bez znaczenia (wyrok SGAE, C-306/05, pkt 50).

W tych okolicznościach TS stwierdził, że nie ma potrzeby badania, czy takie oddanie do dyspozycji należy postrzegać jako udostępnienie „publiczności”.

 

Reasumując TS orzekł, że art. 3 ust. 1 dyrektywy 2001/29 i art. 8 ust. 2 dyrektywy 2006/115 należy interpretować w ten sposób, iż wynajem pojazdów samochodowych wyposażonych w odbiorniki radiowe nie stanowi publicznego udostępnienia w rozumieniu tych przepisów.

 

Wyrok TS z 2.4.2020 r., Stim i SAMI, C-753/18

 


 

Źródło: www.curia.eu

 

opracowała: dr Ewa Skibińska - WPiA UKSW w Warszawie

 

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Publiczne udostępnianie
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny