Powszechne usługi pocztowe

A A A

Stan faktyczny

W sprawie C-203/18 Deutsche Post AG został wyznaczony jako operator świadczący powszechne usługi pocztowe w rozumieniu § 11 ust. 1 niemieckiej ustawy o usługach pocztowych (dalej jako: PostG) i w związku z tym przewozi przesyłki o maksymalnej wadze 20 kg. Usługę tę świadczy, używając pojazdów lub zespołów pojazdów o maksymalnej dopuszczalnej masie od 2,8 tony do 3,5 tony oraz pojazdów lub zespołów pojazdów o maksymalnej dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 7,5 tony. Jednocześnie tymi samymi pojazdami Deutsche Post dostarcza również paczki o wadze ponad 20 kg – tj. paczki, których nie można przyporządkować do powszechnych usług pocztowych – ale które zgodnie z informacjami Deutsche Post nie stanowią więcej niż 5% całkowitego obciążenia pojazdów, nawet w okresach intensywnej dystrybucji. Deutsche Post uważa, że jako operator świadczący usługę powszechną objęty jest przepisem ustanawiającym odstępstwo, przewidzianym w § 18 ust. 1 pkt 4 niemieckiego rozporządzenia wykonawczego do ustawy o kierowcach transportu drogowego (dalej jako: FPersV), który powiela art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 15.3.2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, zmienionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z 4.2.2014 r. (Dz.U. z 2014 r. L Nr 60, s. 1). Z tego powodu nie jest on objęty m.in. obowiązkiem stosowania norm wiążących przedsiębiorstwa w odniesieniu do czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców wykonujących przewóz drogowy rzeczy i osób. Natomiast zdaniem niemieckich władz ten przepis ustanawiający odstępstwo nie ma zastosowania do Deutsche Post, w sytuacji gdy przewozi on również paczki, których waga przekracza limit 20 kg. W tym kontekście oddziały Deutsche Post zostały już skontrolowane i przeciwko temu operatorowi wszczęto postępowania, które mogą prowadzić do nałożenia kar administracyjnych.

Stan faktyczny sprawy C-374/18 różni się tylko tym, że dotyczy o pojazdów lub zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej od 2,8 tony do 3,5 tony. Twierdząc, że powyższe działanie Deutsche Post stanowi naruszenie art. 3 i 3a niemieckiej ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwej konkurencji UPS Deutschland Inc. & Co. OHG i in. wnieśli skargę domagając się zaprzestania tych praktyk i zobowiązania do naprawienia poniesionej z tego powodu szkody.

Pytania prejudycjalne

– Czy przepis prawa krajowego, który powtarza przepisy art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006, w zakresie, w jakim ma zastosowanie do pojazdów o masie maksymalnej przekraczającej 2,8 tony, lecz nieprzekraczającej 3,5 tony, które z tego powodu nie są objęte zakresem stosowania rozporządzenia Nr 561/2006, należy interpretować wyłącznie na podstawie prawa UE, czy przy wykładni takiego przepisu krajowego sąd krajowy może zastosować inne kryteria niż kryteria unijnego prawa?

– Czy art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006 należy interpretować w ten sposób, że przewidziane w nim odstępstwo dotyczy tylko pojazdów lub zespołów pojazdów używanych wyłącznie w trakcie określonej operacji transportowej do dostarczania przesyłek w ramach powszechnej usługi pocztowej czy też tak, że odstępstwo to ma również zastosowanie, gdy dane pojazdy lub zespoły pojazdów są używane głównie lub w określonej proporcji do dostarczania przesyłek objętych powszechną usługą pocztową?

– Czy art. 3 ust. 1 dyrektywy 97/67 należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż w związku z przesyłką świadczone są dodatkowe usługi, takie jak odbiór w określonym lub nieokreślonym przedziale czasowym, kontrola wzrokowa wieku odbiorcy, przesyłka pobraniowa, wysyłka do 31,5 kg na koszt adresata, przekierowanie przesyłek, dyspozycja co do postępowania z niedoręczoną przesyłką, a także wybór dnia i godziny, stanowi przeszkodę dla uznania jej za przesyłkę wykonaną w ramach „usługi powszechnej” na podstawie tego przepisu, a zatem za przesyłkę dostarczoną „w ramach usług powszechnych” do celów zastosowania odstępstwa przewidzianego w art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006?


Stanowisko TS

1. Stosowanie prawa UE

Sąd odsyłający wyjaśnił, że w FPersV powtórzono przepisy rozporządzenia Nr 561/2006, rozszerzając je na pojazdy o maksymalnej dopuszczalnej masie od 2,8 tony do 3,5 tony, z wyraźnym powołaniem się na wymogi prawa UE. Rzecznik generalny stwierdził w pkt 57 opinii, że § 18 ust. 1 pkt 4 FPersV wpisuje się w kontekst kompletnego systemu przepisów krajowych rozszerzających stosowanie unijnego systemu prawnego dotyczącego czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku, ustanowionego przez rozporządzenie Nr 561/2006, na przewozy dokonywane przez pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej niższej od masy pojazdów objętych zakresem stosowania rozporządzenia Nr 561/2006. W tych okolicznościach TS stwierdził, że odesłanie do art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006 w § 18 ust. 1 pkt 4 FPersV należy zakwalifikować jako „bezpośrednie i bezwarunkowe” w rozumieniu orzecznictwa, wobec czego Trybunał jest właściwy na podstawie art. 267 TFUE do udzielenia odpowiedzi na pytania zadane przez sąd krajowy, a tym samym do dokonania wykładni przepisów rozporządzenia Nr 561/2006 w sytuacji takiej jak będąca przedmiotem postępowania głównego. Poza tym, biorąc pod uwagę istnienie wyraźnego interesu w zapewnieniu, aby taki unijny przepis mający zastosowanie w prawie krajowym został poddany jednolitej wykładni, sąd odsyłający jest związany wykładnią unijnych przepisów i nie może opierać się na innych kryteriach.

Trybunał orzekł, że przepis prawa krajowego, taki jak będący przedmiotem postępowania głównego, który powiela dosłownie przepisy art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006, w zakresie, w jakim ma on zastosowanie do pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 2,8 tony, lecz nieprzekraczającej 3,5 tony, które w związku z tym nie są objęte zakresem stosowania rozporządzenia Nr 561/2006, należy interpretować wyłącznie na podstawie prawa Unii zgodnie z jego wykładnią dokonywaną przez Trybunał, jeżeli na mocy prawa krajowego przepisy te w sposób bezpośredni i bezwarunkowy znalazły zastosowanie do takich pojazdów.

2. Zakres stosowania wyjątku określonego w art. 13 ust. 1 lit. d) rozporządzenia Nr 561/2006

Rozporządzenie Nr 561/2006 ma na celu ujednolicenie warunków konkurencji w odniesieniu do sektora transportu drogowego oraz poprawę warunków pracy pracowników i poprawę bezpieczeństwa drogowego (wyrok NK, C-231/18, pkt 18). W tych celach w art. 5–9 tego rozporządzenia przewidziano szereg norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw oraz okresów odpoczynku kierowców pojazdów objętych zakresem jego stosowania. Jednak zwłaszcza na mocy art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006 państwa członkowskie są uprawnione do wprowadzenia odstępstw od art. 5–9 tego rozporządzenia. RFN skorzystała z tej możliwości.

Trybunał podkreślił, że jako odstępstwo od art. 5–9 rozporządzenia Nr 561/2006 przesłanki stosowania art. 13 ust. 1 lit. d akapit pierwszy tego rozporządzenia podlegają ścisłej wykładni. Ponadto zakres tego wyjatku należy określić z uwzględnieniem treści, kontekstu i celów uregulowania będącego przedmiotem postępowania głównego.

Trybunał stwierdził, że art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006 wyraźnie odnosi się do pojazdów używanych do dostarczania „przesyłek w ramach usług powszechnych”. W związku z tym wyjątek określony w tym przepisie jest ograniczony w zależności od rodzaju przesyłek dostarczanych danymi pojazdami, co sugeruje, że unijny prawodawca nie zamierzał obejmować zakresem tego odstępstwa wszystkich pojazdów operatorów świadczących powszechne usługi pocztowe, a jedynie te, które przewożą przesyłki, które należy przyporządkować do powszechnych usług pocztowych.

W ocenie TS sporne w niniejszej sprawie odstępstwa nie można interpretować w ten sposób, że obejmuje ono pojazdy używane do dostarczania, oprócz przesyłek, które należy przyporządkować do powszechnych usług pocztowych, innych przesyłek, które nie są nimi objęte. Z orzecznictwa TS wynika, że w przypadku nawet częściowego używania pojazdów do celów innych niż wyraźnie wymienione w art. 13 ust. 1 rozporządzenia Nr 561/2006, odstępstwa przewidziane w tym przepisie nie mają zastosowania (wyrok A. Karuse, C-222/12, pkt 31, 35).

Trybunał stwierdził, że powyższą wykładnię wyjątku uregulowanego w art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006 potwierdzają cele tego rozporządzenia (wyrok A. Karuse, pkt 28). W ocenie TS szeroka interpretacja odstępstwa uregulowanego w art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006 mogłaby powodować, że z jednej strony kierowcy Deutsche Post, czyli duża liczba kierowców, nie korzystaliby już z ochrony warunków pracy przewidzianej w rozporządzeniu Nr 561/2006, co byłoby sprzeczne z celem, jakim jest poprawa warunków socjalnych tych pracowników. Z drugiej strony, takie rozszerzenie wyjątku przewidzianego w art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006 mogłoby powodować, że pojazdy Deutsche Post, czyli duża liczba pojazdów, mogłyby być prowadzone przez takich kierowców przez długie godziny bez odpoczynku, co poważnie zagrażałoby celowi poprawy bezpieczeństwa drogowego (wyrok Seeger, C-554/09, pkt 35, 36). Ponadto taka rozszerzająca wykładnia, zdaniem TS, mogłaby naruszyć także cel polegający na wyeliminowaniu różnic mogących zakłócać konkurencję w dziedzinie transportu drogowego.

Trybunał orzekł, że art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006 należy interpretować w ten sposób, że przewidziane w nim odstępstwo ma zastosowanie tylko do pojazdów lub zespołów pojazdów używanych wyłącznie w trakcie określonej operacji transportowej do dostarczania przesyłek w ramach powszechnych usług pocztowych.

3. Świadczenie dodatkowych usług

Trybunał przypomniał, że powszechne usługi pocztowe, które państwa członkowskie są zobowiązane gwarantować użytkownikom, obejmują co najmniej przyjmowanie, sortowanie, przemieszczanie i doręczanie paczek pocztowych do 10 kg, który to limit może zostać zwiększony do 20 kg.

Trybunał podkreślił, że przesyłkę o wartości dodanej, tj. przesyłkę z usługą dodatkową, należy odróżniać od usługi powszechnej jako usługi podstawowej. Usługi przesyłek ekspresowych różnią się bowiem od pocztowych usług powszechnych wartością dodaną dla klientów, z powodu której klienci akceptują zapłatę wyższej ceny. Tego rodzaju usługi stanowią możliwe do oddzielenia od usług świadczonych w interesie publicznym usługi szczególne, odpowiadające indywidualnym potrzebom podmiotów gospodarczych oraz wymagające pewnych świadczeń dodatkowych, których nie oferują tradycyjne usługi pocztowe (wyrok Confetra i in., C-259/16 i C-260/16, pkt 38).

W niniejszej sprawie rzecznik generalny podkreślił w pkt 125 opinii, że bezsporne jest, iż podstawowe usługi z dodatkowymi świadczeniami mogą przynieść wartość dodaną klientom, którzy są tym samym gotowi zapłacić wyższą cenę, aby skorzystać z tych świadczeń dodatkowych. Wynika z tego zdaniem TS, że takich usług, które są raczej podobne do usług przesyłek ekspresowych, nie można uznać za objęte zakresem „usług powszechnych” w rozumieniu art. 3 ust. 1 dyrektywy 97/67.

Trybunał orzekł, że art. 3 ust. 1 dyrektywy 97/67 należy interpretować w ten sposób, że okoliczność, iż w związku z przesyłką świadczone są dodatkowe usługi – takie jak odbiór w określonym lub nieokreślonym przedziale czasowym, kontrola wzrokowa wieku odbiorcy, przesyłka pobraniowa, wysyłka do 31,5 kg na koszt adresata, przekierowanie przesyłek, dyspozycja co do postępowania z niedoręczoną przesyłką, a także wybór dnia i godziny – stanowi przeszkodę dla uznania jej za przesyłkę wykonaną w ramach „usługi powszechnej” na podstawie tego przepisu, a zatem za przesyłkę dostarczoną „w ramach usług powszechnych” do celów zastosowania odstępstwa przewidzianego w art. 13 ust. 1 lit. d rozporządzenia Nr 561/2006.

Wyrok TS z 21.11.2019 r., Deutsche Post i Leymann, C-203/18 i C-374/18




Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - WPiA UKSW w Warszawie

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Powszechne usługi pocztowe
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny