Podstawy ustanowienia pełnomocnika procesowego

A A A
Uchwała SN
Umowa zlecenia stałego prowadzenia spraw i obsługi prawnej, obejmująca również reprezentowanie zleceniodawcy przed sądami, nie stanowi podstawy ustanowienia zleceniobiorcy pełnomocnikiem procesowym (art. 87 § 1 KPC) w sprawie o pozbawienie zleceniodawcy prawa prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji (art. 373 ust. 1 ustawy z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze, Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.; dalej jako: PrUpadNapr) – wynika z uchwały Sądu Najwyższego.

 

E.-C. Spółka z o.o. była kontrahentem O.P. Spółki z o.o. W październiku 2004 r. sytuacja finansowa E.-C. znacznie się pogorszyła, jednak wniosek o ogłoszenie upadłości spółki został zgłoszony dopiero w maju 2005 r. Zgodnie zaś z art. 21 PrUpadNapr dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, jeżeli zaś dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek ten spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami. Spółka jest dłużnikiem ponad 130 podmiotów, zaś jej majątek nie daje możliwości spłaty ich wierzytelności. O.P. wystąpiła do sądu domagając się orzeczenia na podstawie art. 373 ust. 1 PrUpadNapr wobec Andrzeja B. – członka zarządu swojego dłużnika pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek oraz pełnienia funkcji członka rady nadzorczej, reprezentanta lub pełnomocnika w spółce handlowej, przedsiębiorstwie państwowym, spółdzielni, fundacji lub stowarzyszeniu osoby. Możliwe to jest w przypadku, gdy podmiot taki ze swej winy m.in.: będąc do tego zobowiązany z mocy ustawy, nie złożył w terminie dwóch tygodni od dnia powstania podstawy do ogłoszenia upadłości wniosku o ogłoszenie upadłości. Przy orzekaniu zakazu sąd bierze pod uwagę stopień winy oraz skutki podejmowanych działań, w szczególności obniżenie wartości ekonomicznej przedsiębiorstwa upadłego i rozmiar pokrzywdzenia wierzycieli. Niewszczęcie postępowania o orzeczenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w terminie roku od dnia, w którym dłużnik obowiązany był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, powoduje niemożność powołania się w przyszłości na okoliczności warunkujące orzeczenie zakazu, zaistniałe w tym okresie (zob. postanowienie SN z 7.2.2008 r., V CSK 424/07, Biul. SN Nr 5/2008, poz. 6).

 

Sąd I instancji uznał, że zasadne jest orzeczenie zakazu wobec pozwanego na okres 3 lat. Apelację od tego wyroku wniósł Andrzej B. reprezentowany przez Artura C., który w wykonaniu wezwania sądu do przedłożenia pełnomocnictwa, przedstawił oświadczenie oraz umowę zlecenia stałego prowadzenia spraw i obsługi prawnej, obejmującą również reprezentowanie przedsiębiorcy przed sądami, która to umowa była podstawą udzielenia pełnomocnictwa.

 

Sąd II instancji powziął wątpliwość: „Czy umowa obejmująca stałe prowadzenie spraw i obsługę prawną, w tym reprezentowanie zleceniodawcy przed sądami powszechnymi, jest stałym stosunkiem zlecenia w rozumieniu art. 87 § 1 KPC i może stanowić podstawę udzielenia pełnomocnictwa procesowego w sprawie, która dotyczy rozpoznania wniosku o pozbawienie prawa prowadzenia działalności gospodarczej (art. 373 PrUpadNapr)?”.

 

Zgodnie z art. 87 § 1 KPC pełnomocnikiem może być adwokat lub radca prawny, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznik patentowy, a ponadto osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony oraz osoba pozostająca ze stroną w stałym stosunku zlecenia, jeżeli przedmiot sprawy wchodzi w zakres tego zlecenia (zob. wyrok SA w Warszawie z 26.4.2007 r., I ACa 110/07, Rej. Nr 5/2007, poz. 176), współuczestnik sporu, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia (zob. W. Gawrylczyk, Pełnomocnictwo procesowe, MoP Nr 2/2001). Pełnomocnictwo udzielone osobie mieszczącej się w kręgu osób ujętych w art. 87 § 1 KPC nadaje jej moc działania w imieniu i z wiążącym skutkiem dla mocodawcy (zob. postanowienie SN z 28.2.2002 r., III CZ 11/02). Sąd obowiązany jest do czuwania z urzędu, czy strona zastępowana jest w sprawie przez osobę mogącą być pełnomocnikiem i nie powinien dopuścić do zastąpienia strony przez osobę, która pełnomocnikiem być nie może. Występowanie w charakterze pełnomocnika procesowego osoby, która nie może być pełnomocnikiem, oznacza brak należytego umocowania, powodujący nieważność postępowania (zob. uchwała SN (7) z 8.7.2008 r. III CZP 154/07, MoP Nr 15/2008; wyrok SA w Warszawie z 7.2.2006 r., III Aua 912/05, Apel.-W-wa Nr 2/2006, poz. 9; uchwała SN z 28.7.2004 r., III CZP 32/04, OSNC Nr 1/2006, poz. 2; wyrok SN z 20.8.2001 r., I PKN 586/00, OSNP Nr 14/2003, poz. 335).

 

Sąd Najwyższy stwierdził, że umowa zlecenia stałego prowadzenia spraw i obsługi prawnej, nawet jeśli obejmuje reprezentowanie zleceniodawcy przed sądami, nie może być uznana za podstawę ustanowienia pełnomocnikiem procesowym w sprawie dotyczącej pozbawienia zleceniodawcy prawa prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnienia funkcji.

 

Uchwała SN z 27.6.2008 r., III CZP 51/08

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Podstawy ustanowienia pełnomocnika procesowego
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny