Podatkowe skutki zbycia ekspektatywy prawa do mieszkania i garażu

A A A

Przychód uzyskany ze zbycia ekspektatywy odrębnej własności lokalu oraz ekspektatywy udziału we współwłasności lokalu niemieszkalnego stanowiącego garaż wielostanowiskowy wraz z prawem wyłącznego korzystania z miejsca postojowego nie należy do praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 361; dalej jako: PDOFizU), nie wywiera zatem takich skutków podatkowych jak zbycie prawa do odrębnej własności lokalu – uznał Naczelny Sąd Administracyjny.

Jacek K. wystąpił z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej wskazując, że w 2003 r. jego dziadkowie i rodzice zawarli ze spółdzielnią umowę o budowę lokalu mieszkalnego i miejsca postojowego. W 2009 r. została zawarta umowa darowizny, na mocy której rodzice i dziadkowie darowali wnioskodawcy: ekspektatywę odrębnej własności lokalu mieszkalnego oraz udział w ekspektatywie odrębnej własności lokalu niemieszkalnego – garażu. W marcu 2010 r. wnioskodawca zawarł przedwstępną umowę sprzedaży, a następnie dokonano sprzedaży ekspektatywy za 360 tys. zł. Za pieniądze te został nabyty dom mieszkalny. W związku z powyższym wnioskodawca zwrócił się o wyjaśnienie: „Czy kwota uzyskana ze sprzedaży ekspektatywy jest wolna od opodatkowania?”. Podatnik twierdził, że w przypadku przeznaczenia środków ze sprzedaży ekspektatywy lokalu mieszkalnego i miejsca postojowego na cele mieszkaniowe przychód będzie wolny od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. l pkt 131 PDOFizU.

Minister Finansów nie podzielił stanowiska podatnika. Jak wyjaśniono, uzyskany przez podatnika przychód z tytułu sprzedaży ekspektatywy odrębnej własności lokalu, jako przychód z praw majątkowych, po pomniejszeniu zgodnie z art. 22 ust. 1 PDOFizU o koszty poniesione w celu uzyskania tego przychodu, podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach ogólnych, według skali podatkowej określonej w art. 27 ust. 1 PDOFizU. Ekspektatywa jest sytuacją, w której przynajmniej jedna przesłanka szczególna nabycia prawa podmiotowego została już spełniona, a zarazem nie ziściła się przynajmniej jeszcze jedna przesłanka szczególna lub ogólna nabycia prawa podmiotowego. Uzyskanie ekspektatywy odrębnej własności lokalu oraz miejsca postojowego nie jest równoznaczne z nabyciem tej nieruchomości. Organ wyjaśnił, że brak jest podstaw prawnych aby za datę nabycia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, od której upływa 5-letni termin określony w art. 10 ust. 1 pkt 8 PDOFizU, można było uznać datę zawarcia umowy darowizny ekspektatywy odrębnej własności lokalu oraz miejsca postojowego. Ponieważ zawarty w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) PDOFizU katalog ma charakter zamknięty, nie ma podstaw do zastosowania w niniejszym przypadku wskazanej regulacji.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

WSA w Gdańsku oddalił skargę. W ocenie sądu, organy prawidłowo uznały, że zbycie ekspektatywy prawa do odrębnej własności nie jest równoznaczne ze zbyciem własności nieruchomości (odrębnej własności lokalu mieszkalnego). W myśl art. 19 ust. 1 ustawy z 15.12.2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t. jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1222; dalej jako: SpółMieszkU), z chwilą zawarcia ze spółdzielnią umowy o budowę lokalu powstaje roszczenie o ustanowienie odrębnej własności lokalu, zwane ekspektatywą odrębnej własności lokalu. Prawo odrębnej własności lokalu, czyli prawo do nieruchomości lokalowej określone wart. 10 ust. 1 punkt 8 lit. a) PDOFizU, powstaje dopiero w terminie określonym w art. 21 SpółMieszkU, w trybie i na zasadach wynikających m.in. z art. 7 i n. ustawy z 24.6.1994 r. o własności lokali (t. jedn.: Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903).

Odnosząc się do zawartego w skardze oczekiwania prokonstytucyjnej wykładni prawa, sąd podkreślił, że zwolnienie podatkowe powołane w art. 21 ust. 1 pkt 131 PDOFizU stanowi, jak każda inna ulga podatkowa, prawny, ustawowy wyjątek od wynikającej z art. 84 Konstytucji RP zasady równości i powszechności opodatkowania, z czego wynika, że jakiekolwiek rozszerzanie tego przywileju na stany faktyczne nie przewidziane przez ustawodawcę jest niedopuszczalne.

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika podzielając poglądy zaprezentowane przez organ i sąd I instancji. Zbycie ekspektatywy, nie może być utożsamiane na gruncie prawa podatkowego ze zbyciem lokalu mieszkalnego. W konsekwencji brak jest podstaw prawnych do zastosowania w niniejszym przypadku art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) PDOFizU, bowiem zawarty w tej regulacji katalog jest katalogiem zamkniętym. Ustawodawca nie zaliczył do jego treści roszczeń i praw z tytułu nabycia ekspektatywy odrębnej własności lokalu, które podatnik nabywa w drodze darowizny a następnie odsprzedaje.

Wyrok NSA z 13.5.2015 r., II FSK 929/13

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Podatkowe skutki zbycia ekspektatywy prawa do mieszkania i garażu
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny