Podatkowe skutki przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową

A A A

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że każdy dozwolony przepisami KSH podział zysku wyklucza zastosowanie art. 24 ust. 5 pkt 8 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307; dalej jako: PDOFizU) w przypadku przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową.

„A.” spółka jawna powstała w 2010 r. z „A.” spółki z o.o. na podstawie uchwały nadzwyczajnego zgromadzenia wspólników. Na mocy umowy spółki jawnej dotychczasowi udziałowcy spółki z o.o. zostali wspólnikami spółki jawnej i objęli kapitały udziałowe w relacjach odpowiadających ich udziałom w kapitale zakładowym spółki z o.o. Kapitały zgromadzone w spółce z o.o. zostały przeniesione do spółki jawnej i stały się jej własnością – nie podwyższając jednocześnie wartości wkładów w spółce jawnej w stosunku do wartości udziałów w spółce z o.o. przypadających na wspólników. Powstała w ten sposób spółka jawna wykazała kapitał podstawowy i kapitał zapasowy w wysokościach odpowiadających tym kapitałom w spółce z o.o. Organ kontroli skarbowej ustalił, że do dnia przekształcenia wspólnicy spółki z o.o. – osoby fizyczne, nie otrzymały dywidendy. Wskutek dokonanego przekształcenia, kwota funduszu zapasowego spółki z o.o. w wysokości ponad 487 tys. zł i kwota zysku netto za rok bieżący w wysokości ponad 6,5 tys. zł (spółki przekształcanej) z dniem przekształcenia stały się częścią składową majątku spółki przekształconej.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Rz. stwierdził, że środki zgromadzone na dzień przekształcenia na kapitale zapasowym spółki kapitałowej, pochodzące z niewypłaconej dywidendy z lat poprzednich i kwota zysku przekazana na kapitał zapasowy za rok bieżący, stanowią niepodzielony zysk, a tym samym przychód z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, który podlega opodatkowaniu w myśl art. 24 ust. 5 pkt 8 PDOFizU. W ocenie organu pod pojęciem niepodzielonych zysków, należy rozumieć wartość wszelkich zysków spółki kapitałowej niepodzielonych między udziałowców. Decyzja orzekająca o odpowiedzialności podatkowej „A.” spółki jawnej i określająca wysokość niepobranego i niewpłaconego zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodu z tego tytułu w kwocie ponad 92,5 tys. zł została utrzymana w mocy przez organ II instancji.

Po rozpoznaniu skargi podatniczki, WSA w Rzeszowie uchylił decyzje organów obu instancji. Zgodnie z art. 24 ust. 5 pkt 8 PDOFizU, dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także: wartość niepodzielonych zysków w spółkach kapitałowych w przypadku przekształcenia tych spółek w spółki osobowe; przychód określa się na dzień przekształcenia. Pojęcie niepodzielone zyski, nie posiada definicji legalnej. WSA w Rzeszowie uznał, że żadne względy językowe nie pozwalają na postawienie znaku równości pomiędzy użytym przez ustawodawcę zwrotem zysków niepodzielonych a zysków niepodzielonych pomiędzy wspólników. Również wykładnia systemowa i sięgnięcie w jej ramach do KSH przeczy takiej interpretacji. Sąd podkreślił, że w KSH wskazano na prawo wspólników do sposobów podziału zysku, nie preferując żadnego z nich, w związku z czym trudno byłoby na gruncie prawa podatkowego dokonywać rozróżnienia skutków podatkowych różnych sposobów podziału, bez wyraźnego wskazania ustawodawcy. Przy interpretacji przepisów PDOFizU nie można zapominać o celu, jakim jest opodatkowanie dochodu. Tymczasem w niniejszej sprawie, poza zmianą formy działania dotychczasowego podmiotu nie doszło do żadnych rozliczeń finansowych, na podstawie których doszłoby do wzbogacenia biorących w nim udział podmiotów.

W konsekwencji WSA w Rzeszowie uznał, że skoro ustawodawca nie ograniczył pojęcia podział zysków tylko do podziału polegającego na jego rozdzieleniu pomiędzy wspólników spółki kapitałowej, co zarazem wiąże się z wykreowaniem zobowiązania spółki do wypłaty określonych części zysku poszczególnym wspólnikom, to należy uznać, że podział zysku to pojęcie ogólne dotyczące zarówno przeznaczenia zysków do podziału między wspólników jak i przeznaczenia ich na inne cele przewidziane w umowie spółki (zob. wyrok NSA z 8.12.2011 r., II FSK 1050/10; wyrok NSA z 7.3.2012 r., II FSK 1671/10, dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wskazano, zawężenie art. 24 ust. 5 pkt 8 PDOFizU wyłącznie do zysków niepodzielonych pomiędzy wspólnikami prowadziłoby do rozszerzenia obowiązku podatkowego, co jest niedopuszczalne w świetle art. 217 Konstytucji RP (zob. wyrok NSA z 29.11.2011 r., II FSK 930/10).

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Jak podkreślono w uzasadnieniu wyroku, w umowie spółki z o.o. uzgodniono, że co najmniej 25% zysku będzie przekazywane na kapitał zapasowy, jednak przez kilka lat przekazywano na ten kapitał cały zysk spółki. W rezultacie doszło do innego podziału zysku. Nie można zatem mówić o zysku niepodzielonym w tej sprawie, a w konsekwencji o powstaniu przychodu.

Wyrok NSA z 16.12.2014 r., II FSK 2846/12


Od dnia 1.1.2015 r. zmianie uległa treść art. 24 ust. 5 pkt 8 PDOFizU, aktualnie: dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału, w tym także: wartość niepodzielonych zysków w spółce oraz wartość zysku przekazanego na inne kapitały niż kapitał zakładowy w spółce przekształcanej – w przypadku przekształcenia spółki w spółkę niebędącą osobą prawną; przychód określa się na dzień przekształcenia.


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Podatkowe skutki przekształcenia spółki kapitałowej w spółkę osobową
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny