Oprocentowanie nadpłaty podatku powstałej na skutek stwierdzenia sprzeczności prawa krajowego z prawem unijnym

A A A

Jeśli na skutek sprzeczności pomiędzy prawem krajowym a prawem unijnym, która nie została stwierdzona orzeczeniem TSUE, doszło do powstania nadpłaty podatku, za uzasadnione należy uznać odpowiednie stosowanie przepisów, regulujących zasady stwierdzania, zwrotu i oprocentowania nadpłat, powstałych w wyniku orzeczeń TSUE. W przypadku braku zarówno orzeczenia TSUE, jak i braku nowelizacji przepisu krajowego, za datę stwierdzenia niezgodności pomiędzy wymienionymi systemami prawa przyjąć należy datę stwierdzenia tej niezgodności w stosunku do określonego podatnika w prawomocnym orzeczeniu sądu krajowego – wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Stan faktyczny

Wnioskiem z 2012 r. „I.” sp. z o.o. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie ponad 434 tys. zł wraz z oprocentowaniem w związku z niesłusznym pobraniem przez notariusza podatku od zmiany umowy spółki komandytowej, której skutkiem było podwyższenie wartości wkładów wspólników. Zdaniem podatniczki, regulacje krajowe są niezgodne z dyrektywą 69/335/EWG z 17.7.1969 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.Urz. L Nr 249 poz. 25; dalej jako: dyrektywa 69/335). Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, natomiast NSA uchylił zaskarżony wyrok i decyzję organu II instancji uznając, że wytyczony przez przepisy dyrektywy 69/335 zakres pojęcia „spółka kapitałowa” jest szerszy, niż wynikający z art. 4 § 1 pkt 2 KSH i obejmuje również spółkę komandytową. Jednocześnie wskazał, że skoro podwyższono kapitał przez wniesienie wkładu niepieniężnego w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, czynność ta nie podlegała opodatkowaniu podatkiem kapitałowym.

Dyrektor Izby Skarbowej w W., po ponownym rozpatrzeniu odwołania „I.” sp. z o.o. uchylił decyzję organu I instancji i stwierdził nadpłatę przyznając jednocześnie podatniczce oprocentowanie od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. „I.” sp. z o.o. wniosła skargę wskazując, że nadpłata będąca konsekwencją niezgodnych z prawem Unii Europejskiej przepisów powinna być oprocentowana od momentu pobrania podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wyrok WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 74 pkt 3 ustawy z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2200; dalej jako: OrdPU), odsetki od bezprawnie pobranego podatku należne są od dnia powstania nadpłaty jedynie wówczas, gdy nadpłata powstała w wyniku orzeczenia TK lub orzeczenia TSUE. Sąd wyjaśnił, że ta sprawa dotyczy nadpłaty, która powstała wskutek zastosowania przy poborze podatku od czynności cywilnoprawnych przepisów prawa krajowego, które, co wyjaśnił NSA w wiążącym w sprawie wyroku były niezgodne z prawem wspólnotowym, ta niezgodność nie została jednak stwierdzona w wyroku TSUE.

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz decyzję organu II instancji. Jak wyjaśniono, w orzecznictwie przyjmuje się, że typową formą stwierdzenia sprzeczności prawa krajowego z prawem unijnym są orzeczenia TSUE. Należy jednak przyjąć, że równoważne znaczenie powinno mieć uznanie przez państwo członkowskie zasadności formułowanego przez organy europejskie zarzutu sprzeczności prawa krajowego z prawem wspólnotowym i dostosowanie prawa krajowego do standardu unijnego przez odpowiednią nowelizację prawa krajowego (zob. wyrok NSA z 2.2.2017 r., II FSK 759/16, Legalis). Podobna sytuacja wystąpi także wówczas, gdy sąd krajowy w sprawie dotyczącej danego podatnika stwierdzi niezgodność krajowego przepisu z prawem unijnym (zob. wyr. NSA z 26.2.2019 r., II FSK 644/17, Legalis).


W rezultacie, w przypadku pobrania podatku z naruszeniem prawa unijnego, także w sytuacji, gdy naruszenia tego prawa nie stwierdza wyrok TSUE, ale jest ono oczywiste, niedopuszczalne jest ograniczenie oprocentowania powstałej w ten sposób nadpłaty do okresu następującego po zgłoszeniu wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Dla realizacji standardów wspólnotowych, wynikających z orzeczeń TSUE, w tym w obszarze oprocentowania nadpłat powstałych na skutek niezgodności prawa krajowego z prawem UE, sąd krajowy uprawniony jest do odpowiedniej modyfikacji zastanej procedury krajowej, jeżeli realizacji tych standardów ona nie zapewnia (zob. wyrok NSA z 3.9.2019 r., II FSK 3080/17, Legalis; wyrok NSA z 8.2.2018 r., II FSK 342/17, Legalis). Dlatego NSA uznał, że w sytuacji złożenia przez podatnika wniosku o wypłatę oprocentowania na podstawie art. 75 § 1 w zw. z art. 72 § 1 pkt 2 OrdPodU, będącego w bezpośrednim związku z pobraniem przez płatnika podatku z naruszeniem prawa unijnego, podatnikowi będzie przysługiwało oprocentowanie od dnia powstania nadpłaty, czyli z dniem pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej.

Wyrok NSA z 8.1.2020 r., II FSK 368/18


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Oprocentowanie nadpłaty podatku powstałej na skutek stwierdzenia sprzeczności prawa krajowego z prawem unijnym
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny