Opodatkowanie wynagrodzeń dla twórców

A A A

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zwolnione od opodatkowania są jedynie honoraria artystów samodzielnie sprzedających prawa do swoich dzieł. Organizacja reprezentująca artystów nie może korzystać z takiej ulgi.

Stowarzyszenie „A.” jest organizacją zbiorowego zarządzania w rozumieniu art. 104 ust. 1 ustawy z 4.2.1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. jedn.: Dz.U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631; dalej jako: PrAut) i zajmuje się m.in. ochroną oraz zbiorowym zarządzaniem prawami do artystycznych wykonań. Źródłem finansowania działalności statutowej organizacji jest roszczenie o zwrot kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem zarządu cudzym prawem. Uchwałą władz Stowarzyszenia A. ustalono zaliczkowy koszt działalności statutowej w wysokości 20% wpływów od kwot zainkasowanych od użytkowników praw. W związku z powyższym, Stowarzyszenie zwróciło się o wydanie interpretacji podatkowej w celu wyjaśnienia: „Czy w związku z tym, że Stowarzyszenie na mocy uzyskanego zezwolenia MKiDN do podjęcia działalności organizacji zbiorowego zarządzania zawiera umowy z użytkownikami praw określające wysokość wynagrodzeń za fakt eksploatacji artystycznego wykonania i terminy ich płatności, to może przyjąć, iż w części odpowiadającej zwrotowi kosztów działalności statutowej wykonuje na rzecz użytkowników praw usługę pośrednictwa w zakresie realizacji obowiązków wynikających z PrAut, opodatkowaną stawką 23%, a w części odpowiadającej wypłaconym artystom wynagrodzeń im należnych, za czynność niepodlegającą opodatkowaniu?”. W ocenie Stowarzyszenia, prawidłowe jest wystawienie faktury VAT na równowartość kosztów inkasa, stanowią one bowiem usługę pośrednictwa w zawieraniu umów w zakresie inkasa i repartycji wynagrodzeń należnych artystom wykonawcom na podstawie art. 86 pkt 3 PrAut, natomiast w pozostałej części, stanowiącej równowartość kwot przekazywanych bezpośrednio artystom wykonawcom należy przyjąć, iż nie stanowią one obrotu opodatkowanego podatkiem VAT na podstawie art. 15 ust. 3a VATU.

Minister Finansów stwierdził, że wyłączenie zawarte w art. 15 ust. 3a VATU, nie dotyczy organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi, do których należy Stowarzyszenie. Działalność prowadzona przez Stowarzyszenie spełnia przesłanki działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 VATU, zatem z tytułu prowadzenia działalności Stowarzyszenie jest podatnikiem podatku VAT opodatkowanym na ogólnie określonych zasadach. Minister Finansów wskazał, że Stowarzyszenie zobowiązane jest wystawić użytkownikowi praw fakturę VAT dokumentującą otrzymane wynagrodzenie, które w całości podlega opodatkowaniu stawką podatku VAT w wysokości 23%. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację.

Minister Finansów ponownie uznał stanowisko Stowarzyszenia za nieprawidłowe. W ocenie organu odbiorcą świadczonych przez nie usług nie są użytkownicy praw, a artyści wykonawcy. Stowarzyszenie działa w charakterze pośrednika, gdzie odbiorcą świadczonych usług są autorsko uprawnieni, których prawami zarządza. Kluczowe znaczenie ma art. 8 ust. 2a VATU, w którym przewidziano zastosowanie swoistej fikcji prawnej, opartej na założeniu, iż podmiot pośredniczący w świadczeniu usług, działając we własnym imieniu, jednak na rzecz autorsko uprawnionych do pobierania opłat, co sprawia, iż stosując fikcję prawną – samo nabyło, a następnie odsprzedaje przedmiotowe usługi, tj. prawa do dokonywania publicznych odtworzeń z egzemplarzy samemu występując jako strona, jedynie reprezentująca podmioty, na rzecz których wykonuje zarząd prawami. W rezultacie organ stwierdził, że Stowarzyszenie w podstawie opodatkowania powinno wykazać całość wynagrodzenia, wypłacanego mu przez użytkowników praw, zgodnie z art. 8 ust. 2a i art. 30 ust. 3 VATU.

Minister Finansów, w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej.

Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA w Warszawie dowodząc, że artyści wykonawcy zostali wyłączeni z katalogu podatników VAT na mocy art. 15 ust. 3a VATU w konsekwencji nie ma możliwości rozliczania swojej działalności w oparciu o art. 8 ust. 2a VATU. Nie wystąpi bowiem możliwość wystawienia na użytkownika praw, faktury VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Jak wskazano, na podstawie art. 8 ust. 2a VATU nie można ocenić, czy dany podmiot ma status podatnika podatku VAT. Specyfika działalności Stowarzyszenia jako organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi, wyraża się m.in. w tym, że działa on w relacji niejako trójpodmiotowej. Zdaniem sądu, Minister Finansów nie dokonał prawidłowej analizy działalności opisanej przez skarżącego właśnie jako relacji istniejącej pomiędzy trzema podmiotami: podmiotem uprawnionym z tytułu praw autorskich lub pokrewnych, skarżącym i użytkownikiem praw, a oparł ocenę statusu skarżącego jako podatnika podatku od towarów i usług wyłącznie z perspektywy art. 8 ust. 2a VATU.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę sądowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W jego ocenie, trzeba zastosować fikcję prawną, że Stowarzyszenie A. kupiło usługę (prawa autorskie) od twórców, a następnie sprzedało ją korzystającym z utworów. Jak podkreślono, artyści nie prowadzą działalności gospodarczej w rozumieniu VATU, jednak wyłączeniem ich wynagrodzenia z opodatkowania nie można obejmować również organizacji zarządzających ich prawami.

Wyrok NSA z 7.8.2015 r., I FSK 633/14

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Opodatkowanie wynagrodzeń dla twórców
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny