Opodatkowanie odsetek od kwoty odszkodowania lub zadośćuczynienia

A A A

Odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego nie są ani właściwym odszkodowaniem, ani zadośćuczynieniem, dlatego nie podlegają zwolnieniu od opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1509 ze zm.; dalej jako: PDOFizU) – stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny.

Stan faktyczny i stanowisko organu podatkowego

K.J. we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej wskazała, że A.J. – jej mąż uległ śmiertelnemu wypadkowi przy pracy. W ugodzie sądowej pracodawca zobowiązał się do zapłaty na rzecz małoletniego syna małżonków J. kwoty 300 tys. zł z ustawowymi odsetkami w ramach zadośćuczynienia z tytułu krzywdy poniesionej na skutek śmierci ojca, odszkodowania oraz skapitalizowanej renty wyrównawczej. Po wypłacie uzgodnionej kwoty pracodawca wystawił PIT-8C dotyczący odsetek od należności głównej. W związku z tym K.J. zwróciła się o wyjaśnienie: „Czy odsetki od wyżej opisanej należności głównej, stanowiącej przychód nieopodatkowany, należy traktować jako źródło nieopodatkowanego przychodu?”.


Zdaniem wnioskodawczyni, odsetki w wysokości ponad 102 tys. zł należy przypisać do tego samego źródła przychodów co należność główną, a więc nie powinny być opodatkowane. Organ podatkowy uznał to stanowisko za nieprawidłowe wyjaśniając, że odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego, są bowiem skutkiem niewykonania zobowiązań. W rezultacie nie można ich utożsamiać z zadośćuczynieniem, czy też innym świadczeniem. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b PDOFizU wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub tej ugodzie, w regulacji tej, jak również w innych przepisach PDOFizU ustawodawca nie zamieścił w katalogu zwolnień odsetek przysługujących od wskazanych świadczeń. W rezultacie otrzymane przez syna K.J. odsetki od zasądzonego zadośćuczynienia, odszkodowania oraz skapitalizowanej renty wyrównawczej stanowią przychód z innych źródeł podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych.

Orzeczenie WSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził bowiem, że w świetle art. 481 KC należy uznać, że odsetki za opóźnienie mają charakter akcesoryjny względem długu głównego i dzielą jego los. W ocenie Sądu, prokonstytucyjna wykładnia art. 21 ust. 1 pkt 3b PDOFizU nakazuje przyjąć, że zwolnieniem objęte są także odsetki od odszkodowania, zadośćuczynienia wypłaconego członkom rodzinny od pracodawcy zmarłego. W świetle art. 2 i art. 71 ust. 1 Konstytucji RP pobieranie podatku dochodowego od osób fizycznych od odsetek zasądzonych w istocie od niewypłaconego w terminie świadczenia przez pracodawcę z tytułu zaistniałej krzywdy jest działaniem trudnym do zaakceptowania społecznie, albowiem w istocie obniża wysokość realnie zasądzonej stronie rekompensaty. Zdaniem Sądu, burzy to przeciętne poczucie słuszności i racjonalności, jak też nie urzeczywistnia zasady sprawiedliwości społecznej, postrzeganej również przez pryzmat szczególnej pomocy niepełnej rodzinie.

Wyrok NSA

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. W uzasadnieniu podkreślono, że w odniesieniu do regulacji wprowadzających ulgi i zwolnienia podatkowe zasadnicze znaczenia ma wykładnia językowa, zatem przepisy takie powinny być rozumiane zgodnie z ich literalnym brzmieniem. Oznacza to, że niedopuszczalne jest doszukiwanie się intencji ustawodawcy i stwarzanie na tej podstawie norm wykraczających poza literalne i klarowne brzmienie przepisu. W art. 21 ust. 1 pkt 3b PDOFizU użyte zostały pojęcia odszkodowania i zadośćuczynienia, które dotyczą zasadniczego świadczenia pieniężnego związanego z naprawieniem szkody. W przepisie tym nie ma mowy o odsetkach od tych świadczeń. W konsekwencji niedozwolonym zabiegiem interpretacyjnym byłoby przyjęcie, że zakres normowania art. 21 ust. 1 pkt 3b PDOFizU obejmuje oprócz świadczenia głównego także świadczenie uboczne, jakim są odsetki. Sąd podkreślił, że interpretację taką potwierdza wykładnia systemowa wewnętrzna, uwzględniająca inne przepisy PDOFizU dotyczące zwolnień podatkowych, w których wyraźnie wyodrębniono świadczenie odsetkowe jako przedmiot zwolnienia podatkowego.

Wyrok NSA z 9.7.2019 r., II FSK 2012/17

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Opodatkowanie odsetek od kwoty odszkodowania lub zadośćuczynienia
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny