Opłata komornicza w razie upadłości dłużnika

A A A

Postanowienie o przekazaniu sumy uzyskanej z egzekucji do masy upadłości nie podlega zaskarżeniu. Przepis art. 146 ust. 2 ustawy z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe (t. jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 2171; dalej jako: PrUp), nie przewiduje potrącenia z przelewanych do masy upadłości sum uzyskanych w postępowaniu egzekucyjnym kwoty odpowiadającej należnościom organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję – uznał Sąd Najwyższy odmawiając podjęcia uchwały.

W 2016 r. sąd ogłosił upadłość Joanny C. na podstawie art. 4911 PrUp, jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej. Wkrótce sąd udzielił przybicia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu na rzecz nabywców licytacyjnych i następnie przysądził to prawo na rzecz nabywców. Komornik sądowy ustalił koszty postępowania egzekucyjnego wobec Joanny C. i zwrócił się do sądu o zabezpieczenie i przekazanie na rachunek bankowy komornika kosztów egzekucyjnych w kwocie ponad 15 tys. zł, stanowiących opłatę stosunkową, o której mowa w art. 49 ust. 1 ustawy z 29.8.1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t. jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1277; dalej jako: KomEgzU), oraz należny podatek VAT.

Sąd oddalił wniosek komornika, przekazał kwotę uzyskaną z licytacji spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu do masy upadłości i stwierdził umorzenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa. Komornik złożył zażalenie na to rozstrzygnięcie.

Sąd II instancji przedstawił Sądowi Najwyższemu pytanie prawne o następującej treści: „Czy na podstawie art. 146 ust. 1 i 2 PrUp, sąd przekazuje do masy upadłości całą kwotę uzyskaną ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, czy też przekazuje do masy upadłości kwotę uzyskaną ze sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu pomniejszoną o koszty postępowania egzekucyjnego w postaci opłaty stosunkowej określonej w art. 49 ust. 1 KomEgzU, ustalonej prawomocnym postanowieniem komornika?”.

Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały wyjaśniając, że złożone w sprawie zażalenie jest niedopuszczalne. Postanowienie o przekazaniu sumy uzyskanej z egzekucji do masy upadłości nie należy do kręgu zaskarżalnych zażaleniem do sądu II instancji. Zaskarżalność wydanego w sprawie postanowienia nie wynika z art. 146 ust. 2 PrUpad ani innych przepisów PrUpad. Zgodnie z art. 770 KPC zażalenie przysługuje m.in. na postanowienie sądu co do kosztów egzekucji. Jednak zaskarżone przez komornika postanowienie nie podważało wysokości ustalonych kosztów ani zasady ich ustalenia, nie przesądzało ono również, że koszty te komornikowi się nie należą lub że nie zostaną zaspokojone. Wskazywało natomiast, że w związku z ogłoszeniem upadłości dysponentem uzyskanych w egzekucji, ale niewydanych jeszcze sum, staje się syndyk, a zaspokojenie należności, które podlegałyby uwzględnieniu w podziale sumy uzyskanej z egzekucji, może nastąpić w reżimie postępowania upadłościowego. Ogłoszenie upadłości, jak była mowa, pociąga bowiem za sobą konieczność dalszego dochodzenia roszczeń w reżimie prawa upadłościowego i implikuje zakaz indywidualnego zaspokajania wierzycieli z majątku wchodzącego w skład masy upadłości. Zaskarżone postanowienie ma tylko porządkujący i techniczny charakter w tym znaczeniu, że stanowi ono wyraz zmiany trybu przymusowego zaspokojenia należności wobec upadłego dłużnika, do której dochodzi wraz z ogłoszeniem upadłości.

Sąd Najwyższy wskazał, że odrębnym zagadnieniem jest sposób zaspokojenia należności organu egzekucyjnego prowadzącego egzekucję. Jak podkreślono, eksponowany w uzasadnieniu zagadnienia prawnego publicznoprawny i przymusowy charakter opłaty egzekucyjnej oraz wiążąca się z nim niedopuszczalność drogi sądowej do dochodzenia tej opłaty nie wykluczają zaspokojenia jej w postępowaniu upadłościowym, które obejmuje zaspokajanie należności zarówno prywatno- jak i publicznoprawnych, w tym możliwość jej potraktowania, przy zachowaniu określonych warunków, na równi z kosztami likwidacji masy upadłości. Uzasadnieniem dla takiego podejścia może być m.in. spostrzeżenie, że w rozważanej sytuacji postępowanie upadłościowe obejmujące podział sum przelanych przez organ egzekucyjny na podstawie art. 146 ust. 2 PrUp stanowi dalszy ciąg czynności likwidacyjnych dokonanych w postępowaniu egzekucyjnym, w którym sumy te uzyskano. Spieniężenie majątku, do którego dochodzi na przedpolu upadłości lub nawet po jej ogłoszeniu, następuje w istocie w tym przypadku na rachunek masy upadłości, w obu zaś postępowaniach – egzekucyjnym i upadłościowym – obowiązuje zasada zaspokajania w pierwszej kolejności ciężarów finansowych związanych z ich prowadzeniem.

Postanowienie SN z 21.12.2017 r., III CZP 80/17

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Opłata komornicza w razie upadłości dłużnika
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny