Ograniczenie roli organu nadzorczego sprawującego nadzór nad działalnością stowarzyszenia

A A A


Organ sprawujący nadzór nad działalnością stowarzyszenia (art. 8 ustawy z 7.4.1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach, t. jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 210; dalej jako: PrStow) nie jest uczestnikiem postępowania w sprawie o zmianę danych w Krajowym Rejestrze Sądowym – wynika z uchwały Sądu Najwyższego.

Stan faktyczny

Między władzami Miasta S. a działającym w formie stowarzyszenia Klubem Sportowym S. powstał konflikt, w rezultacie którego Klub Sportowy S. domagał się wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego zmian w statucie obejmujących nowe miejsce siedziby i zarząd. Sąd uwzględnił wniosek. Prezydent Miasta S. zaskarżył to postanowienie dowodząc, że przeniesienie siedziby na charakter fikcyjny mający na celu uniknięcie nadzoru, ponieważ adres Klubu Sportowego S. do korespondencji nadal pozostał w Mieście S. Ponadto twierdził, że do zmiany władz doszło w sposób nielegalny. Wobec podejrzenia popełnienia fałszerstwa przez Prezesa Klubu Prokuratura wszczęła śledztwo.

Pytania prawne

Sąd skierował do Sądu Najwyższego następujące zagadnienia:

1. Czy organ nadzorujący sprawujący nadzór nad działalnością stowarzyszenia w rozumieniu art. 8 ust. 5 PrStow jest zainteresowanym w rozumieniu art. 510 § 1 KPC w sprawie o zmianę danych w rejestrze stowarzyszeń KRS, a w konsekwencji, czy jest legitymowany do zaskarżenia apelacją postanowienia sądu rejestrowego o ich ujawnieniu w rejestrze?;

2. Przyjmując możliwość istnienia po stronie organu nadzorującego legitymacji opisanej w pkt 1 w sytuacji, czy legitymowany do zaskarżenia apelacją postanowienia sądu rejestrowego jest organ nadzoru właściwy ze względu na dotychczasową siedzibę stowarzyszenia, czy też organ nadzoru właściwy ze względu na siedzibę stowarzyszenia ujawnioną w rejestrze stowarzyszeń KRS w związku z zaskarżonym postanowieniem sądu rejestrowego?;

3. Czy wynikające z art. 29 ust. 2 PrStow uprawnienie przedstawiciela stowarzyszenia do prowadzenia bieżących spraw stowarzyszenia obejmuje uprawnienie do zwołania walnego zebrania członków stowarzyszenia w celu wyboru zarządu w sytuacji, gdy kadencja zawieszonego w czynnościach zarządu stowarzyszenia już wygasła, a sąd rejestrowy ustanowił kuratora obowiązanego do zwołania walnego zebrania członków stowarzyszenia w celu wyboru zarządu, na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 PrStow?”.


W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że w jego ocenie, organ nadzorujący – począwszy od 20.5.2016 r., na skutek zmian w ustawie – nie jest już uczestnikiem postępowania o wpis i wykreślenie stowarzyszenia z rejestru, a sąd rejestrowy ma obowiązek zawiadamiania go o tych okolicznościach przede wszystkim ze względu na brzmienie art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 25 PrStow. Jednocześnie sąd wyjaśnił, że ze względu na treść art. 510 KPC oraz szerokie rozumienie pojęcia „interes prawny” możliwe jest także stanowisko przeciwne.

Sąd wskazał, że gdy kadencja zawieszonego w czynnościach zarządu stowarzyszenia już wygasła, a sąd rejestrowy ustanowił kuratora zobowiązanego do zwołania zarządu, na podstawie art. 30 ust. 1 i 2 PrStow, to jedynie ten kurator uprawniony jest do zwołania walnego zebrania członków stowarzyszenia w celu wyboru zarządu. Uprawnienia takiego nie posiada natomiast przedstawiciel stowarzyszenia do prowadzenia bieżących spraw stowarzyszenia wyznaczony przez sąd na podstawie art. 29 ust. 2 PrStow. W ocenie sądu możliwa jest także odmienna wykładnia przepisów i przyjęcie, że przedstawiciel stowarzyszenia jest uprawniony do dokonania takiej czynności, zastępuje on bowiem zarząd stowarzyszenia.

Orzeczenie SN

W uzasadnieniu uchwały SN odwołując się do nowelizacji PrStow dokonanej ustawą z 25.9.2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1923), stwierdził, że rezultatem wprowadzenia tych zmian jest zniesienie działającej dotychczas, wstępnej kontroli stowarzyszeń sprawowanej przez organ nadzorczy, czego konsekwencją był do tej pory udział tego organu w charakterze uczestnika w postępowaniu rejestrowym. Dokonując nowelizacji przepisów ustawodawca miał na celu nie tylko poszerzenie zagwarantowanej konstytucyjnie zasady wolności i zrównanie stowarzyszeń z innymi osobami zrzeszeniowymi niepodlegającymi kontroli wstępnej, ale również znaczne skrócenie postępowania rejestrowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że aktualnie jedyną formą nadzoru organu nadzorczego nad stowarzyszeniami jest nadzór następczy, zatem organ nadzoru nie jest uczestnikiem postępowania rejestrowego w żadnej jego fazie. Jednocześnie Sąd Najwyższy podkreślił, że wprowadzone zmiany powodują intensyfikację kontroli sprawowanej w postępowaniu rejestrowym przez sąd i zwiększają jego odpowiedzialność za podejmowane decyzje rejestrowe.

Uchwała SN z 30.1.2019 r., III CZP 65/18

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Ograniczenie roli organu nadzorczego sprawującego nadzór nad działalnością stowarzyszenia
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny