Ocena istnienia interesu prawnego do bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego

A A A

Członek wspólnoty mieszkaniowej – współwłaściciel garażu nie jest uczestnikiem postępowania w sprawie zobowiązania do przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego garażu. Adresatem tego obowiązku jest wspólnota mieszkaniowa, którą reprezentuje zarząd – wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Postępowanie przed WSA

Wspólnota Mieszkaniowa „C.” wniosła skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie nałożenia obowiązku przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego garażu w wielorodzinnym budynku mieszkalnym. R.T. wystąpił o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika wskazując, że jest członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej „C.” i posiada prawo współwłasności lokalu garażowego, którego dotyczy postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił uwzględnienia wniosku. Jak wyjaśniono stroną postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa „C.”, która jest jednostką organizacyjną upoważnioną do działania za właścicieli lokali we własnym imieniu, ale ze skutkiem bezpośrednio dla nich. Z przepisów o zarządzie nieruchomością wspólną, z której wyodrębniono własność lokali, wynika, że współwłaściciele takiej nieruchomości nie tylko tracą na rzecz wspólnoty mieszkaniowej część uprawnień wynikających z prawa własności, ale również wiążące się z tym uprawnienia procesowe. Co do zasady, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 24.6.1994 r. o własności lokali (t. jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1048; dalej jako: WłLokU) uprawnionym do reprezentacji wspólnoty jest jej zarząd. W art. 27 WłLokU ustawodawca przyznał każdemu właścicielowi prawo i obowiązek współdziałania w zarządzie rzeczą wspólną, jednak nie ograniczają one uprawnień zarządu określonych w art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 2 WłLokU, czyli do kierowania sprawami wspólnoty, reprezentowania jej na zewnątrz i w stosunkach między właścicielami lokali oraz do samodzielnego podejmowania czynności zwykłego zarządu. Oznacza to, że dla zapewnienia sprawnego zarządu nieruchomością wspólną poszczególni właściciele lokali nie mogą wkraczać w kompetencje zarządu.

Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako: PostAdmU) udział w charakterze uczestnika może zgłosić m.in. osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Jeśli więc stroną postępowania jest wspólnota mieszkaniowa, jej członek może zostać dopuszczony do udziału tylko jeśli wykaże własny interes prawny. Sąd podkreślił, że interes prawny ma charakter materialnoprawny, musi więc istnieć norma prawna przewidująca w danym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji lub podjęcia czynności.

W tej sprawie materialną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 62 ust. 3 ustawy z 7.7.1994 r. – Prawo budowlane (t. jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 2351; dalej jako PrBud), zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego, w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, może m.in. żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Adresatem obowiązków określonych w tym przepisie jest właściciel lub zarządca istniejącego obiektu budowlanego. W konsekwencji sąd uznał, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego w tej sprawie. Artykuł 62 ust. 3 PrBud nie nakłada bowiem na R.T. żadnych obowiązków ani nie wskazuje na jego uprawnienia związane z koniecznością przedstawienia ekspertyzy technicznej.

Stanowisko NSA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie R.T. Jak wyjaśniono, interes prawny to interes, który jest chroniony przez prawo, a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu admi­nistracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Natomiast interes faktyczny oznacza, że podmiot jest tylko bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie można wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia. W konsekwencji o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt admi­nistracyjny i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje uprawnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał istnienia własnego interesu prawnego chronionego konkretnym przepisem prawa materialnego. Jak wyjaśniono, zakres przysługującego R.T. indywidualnego władztwa nad garaż wynika z roszczenia związanego z udziałem wynoszącym 4/1086 części i polega na prawie do wyłącznego korzystania z 1 miejsca postojowego. R.T. nie wykazał, że zaskarżone postanowienie mogło mieć wpływ na realizację przez niego tego indywidualnego roszczenia. Zgodnie z art. 12 ust. 1 WłLokU, przy zachowaniu wynikającego z art. 140 KC prawa do wyłącznego korzystania z własności indywidualnej, każdy właściciel, jest ograniczony w prawach do korzystania ze współwłasności w ten sposób, że nie może z niej korzystać wyłącznie dla swoich potrzeb, a jedynie może z niej współkorzystać i to tylko zgodnie z jej przeznaczeniem.

Garaż jest odrębnym lokalem o innym przeznaczeniu, a tego rodzaju lokali również dotyczą regulacje wynikające z WłLokU. R.T. nie wykazał, aby współwłaściciele garażu zdecydowali o innym sposobie sprawowania zarządu nad garażem niż wynikający z WłLokU. W konsekwencji to Wspólnota Mieszkaniowa „C.” może występować samodzielnie w postępowaniu przed sądem I instancji, w tym może składać różnego rodzaju wnioski i zastrzeżenia do akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że wnioskodawca jako członek Wspólnoty Mieszkaniowej „C.” może jedynie domagać się od zarządu, aby w postępowaniu sądowoadministracyjnym zaprezentował jego stanowisko, czy złożył określone dokumenty.

Postanowienie NSA z 10.8.2022 r., II OZ 432/22


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Ocena istnienia interesu prawnego do bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny