Obowiązek udzielenia konsumentowi informacji o podwyżce cen

A A A

Stan faktyczny

Stadtwerke Neuwied GmbH (dalej jako: SN) jest dostawcą gazu ziemnego. Jest to spółka prawa prywatnego, lecz podlegająca, jako komunalne przedsiębiorstwo usługowe, któremu powierzono zdanie świadczenia usług użyteczności publicznej na poczet ogółu, kontroli państwa. Jedynym udziałowcem SN jest miasto Neuwied (RFN), a burmistrz tego miasta jest członkiem jej rady nadzorczej.

RI jest klientem SN od 2004 r. W okresie między styczniem 2005 r. a wrześniem 2011 r. SN dokonał podwyżki cen stosownie do wzrostu kosztów pozyskiwania gazu ziemnego. W związku z tym SN dochodził od RI zapłaty kwoty 1334,71 EUR, stanowiącej zaległość wynikającą z dostosowania stawek. RI nie został indywidualnie poinformowany o tych dostosowaniach stawek, ale SN opublikował na swojej witrynie internetowej stosowane ceny, taryfy ogólne oraz wynikające z nich dostosowania treści wiążących ją umów. Ponadto, podwyżki taryf zostały podane do wiadomości publicznej za pośrednictwem prasy regionalnej.

Pytanie prejudycjalne

Czy art. 3 ust. 3 w zw. z lit. b) i c) załącznika A do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/55/WE z 26.6.2003 r. dotyczącej wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylającej dyrektywę 98/30/WE (Dz.U. z 2003 r. L 176, s. 157) należy interpretować w ten sposób, że w sytuacji zmiany stawek, o których dostawca gazu z urzędu nie poinformował odbiorców indywidualnie, a których to zmian jedynym celem jest obciążenie odbiorców zwyżką kosztów nabycia gazu ziemnego, nie zaś osiągnięcie zysku, poszanowanie przez dostawcę ustanowionych przez przywołane przepisy obowiązku przejrzystości oraz obowiązku informacyjnego stanowi warunek skuteczności tych zmian stawek?

Stanowisko TS

Celem, do którego realizacji dąży dyrektywa 2003/55, jest poprawa funkcjonowania wewnętrznego rynku gazu. Trybunał wskazał, że niedyskryminacyjny, przejrzysty i uczciwie wyceniony dostęp do sieci jest konieczny do zapewnienia właściwego działania konkurencji i ma podstawowe znaczenie dla zakończenia procesu tworzenia rynku wewnętrznego gazu (wyrok Schulz i Egbringhoff, C-359/11 i C-400/11, pkt 39). W tym kontekście względy ochrony konsumentów leżą u podstawy przepisów 2003/55 i są ściśle związane tak z liberalizacją tych rynków, jak i z celem związanym z zapewnieniem stabilnych dostaw gazu, do którego realizacji również dąży ta dyrektywa (wyrok Schulz i Egbringhoff, pkt 40). To właśnie w świetle przywołanego celu oraz z przywołanych względów art. 3 ust. 3 dyrektywy 2003/55 przewiduje, że państwa członkowskie przyjmują odpowiednie środki w celu ochrony odbiorców końcowych i zapewniają wysoki stopień ochrony konsumenta, a w szczególności zapewniają odpowiednie środki ochrony słabych ekonomicznie odbiorców. Ponadto, państwa członkowskie mogą wyznaczyć dostawcę z urzędu w celu zapewnienia stabilnych dostaw gazu na rzecz klientów podłączonych do sieci dystrybucji. W odniesieniu do odbiorców będących gospodarstwami domowymi, są to środki wyszczególnione w załączniku A do tej dyrektywy. Na podstawie lit. b) załącznika A do dyrektywy 2003/55 doprecyzowano, że celem środków, o których mowa w art. 3 ust. 3 tej dyrektywy, jest w szczególności zagwarantowanie, że świadczący usługi powiadamiają bezpośrednio swoich odbiorców-abonentów o jakichkolwiek podwyżkach stawek w odpowiednim czasie, nie później niż jeden okres fakturowania przed upływem normalnego okresu fakturowania następującego po wejściu w życie podwyżki. Ponadto, zgodnie z treścią przywołanego przepisu, państwa członkowskie zapewniają odbiorcom swobodę odstąpienia od umów, jeżeli nie akceptują oni nowych warunków dostaw gazu. Zgodnie z lit. c) załącznika A do dyrektywy 2003/55 odbiorcy otrzymują przejrzyste informacje o stosowanych cenach i taryfach. Trybunał stwierdził, że treść przywołanych przepisów nie wskazuje, czy poszanowanie ciążących na dostawcach gazu obowiązku przejrzystości i obowiązku informacyjnego stanowi warunek skuteczności zmian stawek uiszczanych z tytułu dostawy gazu. Niemniej z orzecznictwa TS wynika, że aby móc w pełni i faktycznie korzystać z przysługujących im praw oraz z pełną świadomością podjąć decyzję o ewentualnym odstąpieniu od umowy lub o kwestionowaniu zmiany ceny dostawy, odbiorcy powinni być poinformowani w odpowiednim terminie przed wejściem w życie tej zmiany o jej przyczynach, warunkach i zakresie (wyrok Schulz i Egbringhoff, pkt 47). Z powyższego zdaniem TS wynika, że ustanowione w lit. b) i c) załącznika A do dyrektywy 2003/55 obowiązek przejrzystości i obowiązek informacyjny mają na celu zagwarantowanie, zgodnie z celem ochrony konsumenta, aby odbiorca mógł wykonać przysługujące mu prawo do odstąpienia od umowy lub do zakwestionowania zmiany ceny dostawy. Wykonanie tego prawa przez odbiorców nie mogłoby jednak zostać zagwarantowane, a przepisy lit. b) i c) załącznika A do dyrektywy 2003/55 byłyby pozbawione ich skuteczności, jeśli dostawca nie wywiązałby się z ciążących na nim obowiązku przejrzystości oraz obowiązku informacyjnego, nie dokonując w szczególności indywidualnego poinformowania swoich odbiorców o planowanej zmianie stawek.

Mając powyższe na uwadze, TS przypomniał, że w szczególnych okolicznościach zaistniałych w niniejszej sprawie SN działał w charakterze „dostawcy z urzędu” w rozumieniu art. 3 ust. 3 dyrektywy 2003/55 i że celem dokonywanej stopniowo przez tego dostawcę zmiany stawek było jedynie obciążenie odbiorców zwyżką kosztów nabycia gazu ziemnego, a nie osiągnięcie zysku. Z orzecznictwa TS wynika, że jako dostawcy gazu są zobowiązani na mocy krajowych uregulowań do zawierania umów z odbiorcami, którzy złożyli wniosek o zapewnienie dostaw i którzy mają prawo żądać zawarcia umowy na warunkach przewidzianych w tych uregulowaniach, należy uwzględnić interesy ekonomiczne wspomnianych dostawców w sytuacji, gdy nie mają oni możliwości wyboru drugiej strony umowy ani nie mogą swobodnie rozwiązać umowy (wyrok Schulz i Egbringhoff, pkt 44).

W tych okolicznościach TS uznał, że gdy zmiany dokonane przez dostawcę gazu ograniczają się do przeniesienia ciężaru zwyżki kosztów nabycia gazu na cenę usługi, przy czym dostawca nie próbuje przy tym wygenerować dla siebie żadnego zysku, bezskuteczność owych zmian, mająca wynikać z braku indywidualnego podania do wiadomości odbiorców, może poważnie zagrozić interesom gospodarczym dostawcy gazu. W konsekwencji, ponieważ dostawca jest zobowiązany do zapewnienia stabilnych dostaw gazu na rzecz swoich odbiorców, zdaniem TS, skuteczność podwyżki stawek, odpowiadającej wzrostowi kosztów pozyskiwania gazu, nie może zależeć od indywidualnego poinformowania tych odbiorców. W przeciwnym przypadku ryzyko gospodarcze ponoszone przez dostawcę gazu mogłoby zarówno postawić pod znakiem zapytania realizację celu dyrektywy 2003/55 związanego z zapewnieniem stabilnych dostaw gazu, jak i zaszkodzić w nieproporcjonalnym stopniu interesom gospodarczym tego dostawcy. Trybunał stwierdził, że brak indywidualnego podania do wiadomości zmiany stawek nawet w takiej sytuacji stanowi jednak ograniczenie ochrony konsumentów, dlatego konieczne jest, po pierwsze, aby odbiorcy takiego dostawcy mogli wypowiedzieć umowę w dowolnym momencie i, po drugie, aby jeżeli dostawa gazu jest realizowana w oparciu o stawkę, o której odbiorca nie mógł powziąć wiedzy przed jej wejściem w życie, mogli oni skorzystać z odpowiednich środków prawnych umożliwiających im dochodzenie naprawienia szkody, jaką mieliby ewentualnie ponieść z powodu utracenia możliwości wykonania w odpowiednim czasie prawa do zmiany dostawcy w celu uzyskania korzystniejszej oferty cenowej. Trybunał wskazał, że do sądu odsyłającego należy zweryfikowanie tej okoliczności.


Reasumując TS orzekł, że art. 3 ust. 3 w zw. z lit. b) i c) załącznika A do dyrektywy 2003/55 należy interpretować w ten sposób, iż w sytuacji zmiany stawek, o których dostawca gazu z urzędu nie poinformował odbiorców indywidualnie, a których to zmian jedynym celem jest obciążenie odbiorców zwyżką kosztów nabycia gazu ziemnego, nie zaś osiągnięcie zysku, poszanowanie przez dostawcę ustanowionych przez przywołane przepisy obowiązku przejrzystości oraz obowiązku informacyjnego nie stanowi warunku skuteczności tych zmian stawek, pod warunkiem że odbiorca może wypowiedzieć umowę w dowolnym momencie i dysponuje odpowiednimi środkami prawnymi umożliwiającymi mu dochodzenie naprawienia szkody, jaką miałby ewentualnie ponieść z powodu braku indywidualnego poinformowania go o tych zmianach.

Wyrok TS z 2.4.2020 r., Stadtwerke Neuwied, C-765/18




Źródło: www.curia.eu


opracowała: dr Ewa Skibińsk  - WPiA UKSW w Warszawie


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Obowiązek udzielenia konsumentowi informacji o podwyżce cen
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny