Notariusz jako sąd

A A A

Stan faktyczny

Ojciec WB, zmarły w 2016 r., był obywatelem polskim, którego miejscem zwykłego pobytu była Polska. WB była jednym z uczestników postępowania spadkowego po ojcu, w ramach którego złożyła przed notariusz PB, prowadzącą kancelarię w Polsce, wniosek o wydanie aktu poświadczenia dziedziczenia. Dokument ten został sporządzony zgodnie z prawem polskim. Spadkodawca był przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą na pograniczu polsko-niemieckim. WB chciała wiedzieć, czy zdeponował środki pieniężne w jednym lub kilku bankach niemieckich, a jeśli tak, to jaka była kwota środków mogących wchodzić do masy spadkowej. W tym celu WB wniosła o wydanie jej wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez PB wraz z zaświadczeniem potwierdzającym, że akt ten stanowi orzeczenie w sprawie dotyczącej dziedziczenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 650/2012 z 4.7.2012 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń, przyjmowania i wykonywania dokumentów urzędowych dotyczących dziedziczenia oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia spadkowego (Dz.Urz. 2012, L 201, s. 107–134), sporządzonym według wzoru formularza znajdującego się w załączniku 1 do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) Nr 1329/2014 z 9.12.2014 r. ustanawiającego formularze, o których mowa w rozporządzeniu Nr 650/2012 (Dz.Urz. 2014, L 359, s. 30). Gdyby nieuwzględniono wniosku głównego WB, wniosła o wydanie wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia opatrzonego zaświadczeniem, iż akt ten stanowi dokument urzędowy dotyczący dziedziczenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Nr 650/2012, sporządzonym według wzoru formularza znajdującego się w załączniku 2 do rozporządzenia wykonawczego Nr 1329/2014. W protokole MM (zastępca notarialny) dokonujący czynności notarialnych w kancelarii PB, odmówił wydania wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia opatrzonego którymkolwiek z żądanych zaświadczeń. Podniósł on, że taki akt poświadczenia dziedziczenia jest „orzeczeniem” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Nr 650/2012, ale z powodu niedokonania przez Rzeczpospolitą Polską notyfikacji wobec Komisji nie mógł on wystawić zaświadczenia według wzoru formularza znajdującego się w załączniku 1 do rozporządzenia wykonawczego Nr 1329/2014. Jeśli chodzi o wniosek alternatywny MM wskazał, że uznanie aktu poświadczenia dziedziczenia za „orzeczenie” wyklucza uznanie go za „dokument urzędowy”, tak iż – choć warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Nr 650/2012 zostały spełnione – wystawienie odpowiedniego zaświadczenia według wzoru formularza znajdującego się w załączniku 2 do rozporządzenia wykonawczego Nr 1329/2014 nie było możliwe. WB złożyła zażalenie do Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim, podnosząc, po pierwsze, że akt poświadczenia dziedziczenia spełniał wymogi uznania go za „orzeczenie” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Nr 650/2012, a po drugie, że zaniechanie – wbrew art. 3 ust. 2 ak. 2 w zw. z art. 79 rozporządzenia Nr 650/2012 – notyfikowania Komisji przez RP notariuszy sporządzających akty poświadczenia dziedziczenia, nie przesądza o prawnym charakterze tych dokumentów.

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zażalenia WB wymaga ustalenia, czy zaświadczenie sporządzone według wzoru załącznika 1 do rozporządzenia wykonawczego Nr 1329/2014 może być wydane również w odniesieniu do instrumentów proceduralnych niemających waloru wykonalności. W kwestii tej sąd odsyłający stwierdził, że treść art. 46 ust. 3 lit. b) w zw. z art. 39 ust. 2 rozporządzenia Nr 650/2012 przemawia za możliwością opatrywania zaświadczeniem każdego orzeczenia, w tym orzeczeń niemających waloru wykonalności. Sąd odsyłający zauważa ponadto, że definicje pojęć „orzeczenie” i „sąd” w rozumieniu rozporządzenia Nr 650/2012 wymagają doprecyzowania. Uważał on, że polscy notariusze wydający akty poświadczenia dziedziczenia wykonują w kontekście legitymowania spadkobierców „funkcje sądownicze” na równi z sądami w rozumieniu motywu 20 rozporządzenia Nr 650/2012. Podniósł także, że akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki wydanego przez sąd prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w związku z czym należy uznać je za „orzeczenie” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Nr 650/2012. Jednak sąd odsyłający zastanawiał się, czy pojęcie „orzeczenie” implikuje wydanie go przez instytucję posiadającą kompetencję do orzekania w kwestiach spornych między stronami. Jeżeli chodzi o brak powiadomienia przez państwa członkowskie z naruszeniem art. 79 rozporządzenia Nr 650/2012, sąd odsyłający uważał, że treść tego przepisu nie pozwala na jednoznaczne przesądzenie, czy ta notyfikacja ma charakter konstytutywny, czy wyłącznie informacyjny. W ocenie sądu odsyłającego, jeśli akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez polskiego notariusza nie miałby zostać uznany za „orzeczenie” w rozumieniu rozporządzenia Nr 650/2012, to nie ulega wątpliwości, że spełnia on warunki uznania go za „dokument urzędowy” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. i) tego rozporządzenia.

Pytania prejudycjalne

– Czy brak przewidzianego w art. 3 ust. 2 ak. 2 rozporządzenia Nr 650/2012 powiadomienia przez państwo członkowskie o wykonywaniu przez notariuszy funkcji sądowych jest decydujący dla uznania notariuszy za „sąd”, a w przypadku udzielenia na to pytanie odpowiedzi przeczącej – czy art. 3 ust. 2 ak. 1 należy interpretować w ten sposób, że notariusza sporządzającego akt poświadczenia dziedziczenia, taki jak ten w postępowaniu głównym, na zgodny wniosek wszystkich uczestników postępowania poświadczeniowego, zgodnie z przepisami prawa krajowego, takimi jak powoływane w postępowaniu głównym, należy uznać za „sąd” w rozumieniu przywołanego przepisu, a po drugie, czy art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że poświadczenie dziedziczenia, takie jak to w postępowaniu głównym, sporządzane przez notariusza na zgodny wniosek wszystkich uczestników postępowania poświadczeniowego stanowi „orzeczenie” w rozumieniu tego przepisu?

– Czy art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że poświadczenie dziedziczenia, takie jak polskie poświadczenie dziedziczenia, sporządzane przez notariusza zgodnie z niespornym wnioskiem wszystkich uczestników postępowania poświadczeniowego stanowi „dokument urzędowy” w rozumieniu tego przepisu, któremu może towarzyszyć formularz, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ak. 2 tego rozporządzenia, sporządzony według wzoru załącznika 2 do rozporządzenia wykonawczego Nr 1329/2014?

Stanowisko TS

1. Pojęcie „orzeczenie” w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Nr 650/2012

W art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Nr 650/2012 zdefiniowano „orzeczenie” jako „każdą decyzję w sprawach dotyczących dziedziczenia wydaną przez sąd państwa członkowskiego, niezależnie od nazwy takiej decyzji, w tym postanowienie w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania wydane przez urzędnika sądowego”. W związku z tym orzeczenie w rozumieniu analizowanego przepisu charakteryzuje wydanie go przez „sąd”. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ak. 1 rozporządzenia Nr 650/2012 pojęcie „sąd” oznacza każdy organ sądowy i wszystkie inne organy oraz przedstawicieli zawodów prawniczych właściwych w sprawach spadkowych, którzy wykonują funkcje sądowe lub działają na podstawie przekazania uprawnień przez organ sądowy, lub działają pod kontrolą organu sądowego, pod warunkiem że takie inne organy i przedstawiciele zawodów prawniczych zapewniają gwarancje bezstronności i prawa wszystkich stron do bycia wysłuchanymi oraz pod warunkiem że ich orzeczenia na mocy prawa państwa członkowskiego, w którym działają, mogą być przedmiotem zaskarżenia do organu sądowego lub ponownego rozpoznania przez organ sądowy oraz mają moc i skutek podobne do orzeczenia organu sądowego w takiej samej sprawie. Artykuł 3 ust. 2 ak. 2 tego rozporządzenia stanowi, że państwa członkowskie powiadamiają Komisję m.in. o organach pozasądowych, które wykonują funkcje sądowe. W kwestii tej art. 79 rozporządzenia Nr 650/2012 precyzuje, że na podstawie powiadomień od państw członkowskich Komisja sporządza wykaz innych organów i przedstawicieli zawodów prawniczych, o których mowa w art. 3 ust. 2 tego rozporządzenia. Trybunał wskazał, że polscy notariusze nie zostali wymienieni w tym wykazie, ponieważ RP nie określiła ich jako organ pozasądowy, który wykonuje funkcje sądowe na równi z sądami.

2. Konsekwencje braku powiadomienia w rozumieniu art. 3 ust. 2 ak. 2 rozporządzenia Nr 650/2012

Trybunał przypomniał, że w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 650/2012 nie wyliczono organów oraz przedstawicieli zawodów prawniczych uznawanych za sąd w rozumieniu tego rozporządzenia, lecz ustanowiono specyficzne wymogi, których spełnienie jest w tym celu konieczne.

Z orzecznictwa TS wynika, że w odróżnieniu przykładowo od rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1215/2012 z 12.12.2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U. 2012, L 351, s. 1), które nie zawierają żadnego przepisu ogólnego określającego wymogi, które należy spełnić, aby organ został uznany za sąd, rozporządzenie Nr 650/2012 precyzuje w art. 3 ust. 2, że pojęcie „sądu” w rozumieniu tego rozporządzenia obejmuje nie tylko organy sądowe, lecz również wszelkie inne organy i przedstawicieli zawodów prawniczych właściwych w sprawach spadkowych, którzy wykonują funkcje sądowe i spełniają wymogi określone w tym przepisie (wyroki: Zulfikarpašić, C-484/15, pkt 35; Pula Parking, C-551/15, pkt 48). Trybunał podkreślił, że aby organy oraz przedstawiciele zawodów prawniczych właściwi w sprawach spadkowych, ale niebędący organami sądowymi, mogli zostać uznani za „sąd” w rozumieniu art. 3 ust. 2 ak. 1 rozporządzenia Nr 650/2012, muszą spełniać ustanowione w tym przepisie kryteria.

Dla celów sporządzenia wykazu, o którym mowa w art. 79 rozporządzenia Nr 650/2012 w ramach stosowania tego rozporządzenia wszystkie państwa członkowskie muszą weryfikować, czy organy właściwe w sprawach spadkowych spełniają określone w art. 3 ust. 2 ak. 1 przywołanego rozporządzenia wymogi uznania za „sąd” i notyfikować te organy Komisji zgodnie z art. 3 ust. 2 ak. 2. Zatem powiadomienie Komisji ustanawia domniemanie, iż organy krajowe zgłoszone zgodnie z art. 79 rozporządzenia Nr 650/2012 stanowią „sądy” w rozumieniu art. 3 ust. 2 tego rozporządzenia. Jednak TS stwierdził, że okoliczność, iż organ krajowy nie został objęty powiadomieniem, nie może być sama w sobie wystarczającą podstawą dla stwierdzenia, że dany organ nie spełnia wymogów określonych w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 650/2012 (wyrok Czerwiński, C-517/16, pkt 31). Trybunał podkreślił, że kwestia związania notariuszy w danym państwie członkowskim zasadami jurysdykcji określonymi w niniejszym rozporządzeniu powinna zależeć od tego, czy są oni objęci zakresem definicji „sądu” do celów tego rozporządzenia, a nie od ujęcia ich w wykazie, o którym mowa w art. 79 rozporządzenia Nr 650/2012, sporządzonym w oparciu o powiadomienie przewidziane w art. 3 ust. 2 ak. 2 tego rozporządzenia.

Trybunał uznał, że cel rozporządzenia Nr 650/2012, jakim jest zapewnienie należytego działania wymiaru sprawiedliwości w UE, byłby poważnie zagrożony, gdyby w ramach powiadamiania Komisji w rozumieniu art. 79 rozporządzenia Nr 650/2012 każde państwo członkowskie – decydując się nie uwzględnić organów lub przedstawicieli zawodów prawniczych właściwych w sprawach spadkowych i wykonujących funkcje sądowe na równi z sądami bądź, wręcz przeciwnie, decydując się je uwzględnić – mogło przesądzić o ich kwalifikacji jako „sąd” w rozumieniu art. 3 ust. 2 ak. 1 tego rozporządzenia, w oderwaniu od wymogów wyraźnie sformułowanych w analizowanym przepisie. Zatem w ocenie TS w sytuacji braku notyfikowania Komisji przez RP polskich notariuszy w rozumieniu art. 79 rozporządzenia Nr 650/2012 nie można uznać, że nie mogą oni zostać uznani za „sąd”, jeżeli spełniają oni wymogi przewidziane przez to rozporządzenie. Trybunał uznał, że brak przewidzianego w art. 3 ust. 2 ak. 2 rozporządzenia Nr 650/2012 powiadomienia przez RP o wykonywaniu przez notariuszy funkcji sądowych ma charakter wyłącznie informacyjny.

3. Pojęcie „sąd” w rozumieniu art. 3 ust. 2 ak. 1 rozporządzenia Nr 650/2012

Zgodnie z orzecznictwem TS z wymogu jednolitego stosowania unijnego prawa oraz zasady równego traktowania wynika, że treść unijnego przepisu, który nie zawiera wyraźnego odesłania do prawa państw członkowskich do celów ustalenia jego znaczenia i zakresu, powinna zwykle w całej UE być przedmiotem autonomicznej i jednolitej wykładni, którą należy ustalić z uwzględnieniem nie tylko jego treści, ale również kontekstu tego przepisu oraz celu danego uregulowania (wyrok Oberle, C-20/17, pkt 33).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ak. 1 rozporządzenia Nr 650/2012 organ pozasądowy lub przedstawiciele zawodów prawniczych właściwi w sprawach spadkowych są objęci zakresem pojęcia „sąd”, jeżeli wykonują funkcje sądowe lub działają na podstawie przekazania uprawnień przez organ sądowy lub działają pod kontrolą organu sądowego, pod warunkiem że spełniają wymogi wymienione w tym przepisie. Wymogi wymienione w art. 3 ust. 2 ak. 1 rozporządzenia Nr 650/2012 gwarantują, jak podkreślił rzecznik generalny w pkt 76 i 77 swojej opinii, poszanowanie zasady wzajemnego zaufania do działania wymiaru sprawiedliwości w państwach członkowskich, która to zasada leży u podstaw stosowania przepisów rozporządzenia Nr 650/2012 dotyczących uznawania i wykonywania orzeczeń w innym państwie członkowskim zgodnie z rozdziałem IV tego rozporządzenia i która uzasadnia odmienny reżim obowiązujący w stosunku do przepływu orzeczeń i dokumentów w państwach członkowskich. Funkcje sądowe i funkcje z zakresu notariatu różnią się od siebie. Jednak TS wskazał, że z motywu 20 rozporządzenia Nr 650/2012 wynika, iż w ramach stosowania tego rozporządzenia pojęcie „sąd” należy interpretować szeroko, obejmując jego zakresem notariuszy wykonujących funkcje sądowe w niektórych sprawach dotyczących spadku. W tym motyw doprecyzowano również, że pojęcie „sądu” nie powinno obejmować organów pozasądowych państwa członkowskiego uprawnionych na mocy prawa krajowego do zajmowania się sprawami spadkowymi, takich jak notariusze w większości państw członkowskich, gdy – jak ma to zwykle miejsce – nie sprawują oni funkcji sądowniczych.

Z orzecznictwa TS wynika, iż wykonywanie funkcji sądowych implikuje posiadanie kompetencji do rozpatrzenia sprawy potencjalnie spornej między stronami (wyrok Solo Kleinmitoren, C-414/92, pkt 17, 18). Sytuacja taka nie ma miejsca, gdy kompetencje danego przedstawiciela zawodu prawniczego zależą tylko i wyłącznie od woli stron. Wobec tego TS stwierdził, że organ wykonuje funkcje sądowe, jeżeli może zostać uznany za właściwy w przypadku sporu z zakresu spraw spadkowych. Kryterium to znajduje zastosowanie niezależnie od tego, czy postępowanie w przedmiocie wydania poświadczenia dziedziczenia ma charakter sporny, czy też nie (wyrok Oberle, C-20/17, pkt 44).

W rozpatrywanej sprawie TS stwierdził, że zgodnie z art. 1027 KC, za pomocą aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego w przypadku braku sporu w odniesieniu do dziedziczenia, notariusz poświadcza prawa spadkobierców wynikające z dziedziczenia w stosunku do osób trzecich, które nie roszczą sobie praw do spadku z tytułu dziedziczenia. Owo poświadczenie dziedziczenia może zostać wydane przez notariusza – zgodnie z art. 95c ust. 2 pkt 1 PrNot – jedynie na zgodne żądanie spadkobierców. Notariusz weryfikuje stan faktyczny z urzędu i zgodnie z art. 95e ust. 1 PrNot sporządza akt poświadczenia dziedziczenia, jeżeli nie ma wątpliwości co do istnienia jurysdykcji krajowej, treści właściwego prawa obcego, osoby spadkobiercy, wysokości udziałów w spadku, a w przypadku gdy spadkodawca uczynił zapis windykacyjny – także co do osoby, na której rzecz spadkodawca uczynił zapis windykacyjny, i przedmiotu zapisu. Ponadto, zgodnie z art. 95e ust. 2 pkt 2 PrNot, notariusz odmawia sporządzenia aktu poświadczenia dziedziczenia w szczególności, jeżeli przy sporządzaniu protokołu dziedziczenia wszyscy potencjalni spadkobiercy nie byli obecni. Zdaniem TS z przywołanych przepisów wynika, że czynności notarialne związane z wydawaniem poświadczeń spadkowych są wykonywane na zgodny wniosek zainteresowanych, co pozostawia nienaruszone prerogatywy sądu na wypadek wystąpienia między stronami sporu – nawet jeśli zgodnie z prawem polskim notariusze mają obowiązek zweryfikowania, czy spełnione są przesłanki prawne wydania aktu poświadczenia dziedziczenia – ponieważ nie posiadają oni żadnych uprawnień decyzyjnych.

Trybunał stwierdził również, że zgodnie z art. 4 i 5 PrNot wykonują wolny zawód, co oznacza, że w ramach głównej działalności dokonują wielu czynności notarialnych za wynagrodzeniem określonym na podstawie umowy ze stronami czynności, nie wyższym niż maksymalne stawki właściwej taksy notarialnej. W ocenie TS nie można uznać, że dokonywanie czynności notarialnych wpisuje się, jako takie, w wykonywanie funkcji sądowych. Wobec tego TS stwierdził, że ponieważ wymogi wymienione w art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 650/2012 wymagają kumulatywnej realizacji, a w rozpatrywanej sprawie nie jest spełniony wymóg wykonywania funkcji sądowych, to w tej sytuacji nie jest konieczne ustalanie, czy zostały spełnione inne wymogi sformułowane w analizowanym przepisie. W konsekwencji, biorąc pod uwagę, że akt poświadczenia dziedziczenia, taki jak ten w postępowaniu głównym, nie zostało wydane przez sąd w rozumieniu art. 3 ust. 2 rozporządzenia Nr 650/2012, TS uznał, że nie stanowi ono „orzeczenia” w sprawie dotyczącej dziedziczenia w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. g) tego rozporządzenia.

Trybunał orzekł, że art. 3 ust. 2 ak. 2 rozporządzenia Nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że brak przewidzianego w tym przepisie powiadomienia przez państwo członkowskie o wykonywaniu przez notariuszy funkcji sądowych nie jest decydujący dla uznania ich za „sąd”. Ponadto, art. 3 ust. 2 ak. 1 rozporządzenia Nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że notariusza – sporządzającego akt poświadczenia dziedziczenia, taki jak ten w postępowaniu głównym, na zgodny wniosek wszystkich uczestników postępowania poświadczeniowego – nie należy uznać za „sąd” w rozumieniu tego przepisu, a w konsekwencji art. 3 ust. 1 lit. g) rozporządzenia Nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że takie poświadczenie dziedziczenia nie stanowi „orzeczenia” w rozumieniu tego przepisu.

4. Pojęcie „dokument urzędowy”

Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Nr 650/2012 pojęcie „dokument urzędowy” oznacza dokument dotyczący dziedziczenia, który został oficjalnie sporządzony lub zarejestrowany jako dokument urzędowy w państwie członkowskim i którego autentyczność, po pierwsze, dotyczy podpisu i treści dokumentu urzędowego, a po drugie, została stwierdzona przez organ publiczny lub inny organ uprawniony do tego przez państwo członkowskie pochodzenia. Ponadto z motywu 62 tego rozporządzenia wynika, iż „autentyczność” dokumentu urzędowego powinna być pojęciem autonomicznym, obejmującym takie kwestie jak prawdziwość tego dokumentu, wymogi formalne dokumentu, uprawnienia organu sporządzającego dokument oraz procedurę, na podstawie której sporządzono ten dokument. „Autentyczność” powinna również obejmować elementy faktyczne stwierdzone przez właściwy organ w danym dokumencie urzędowym, takie jak fakt, że wskazane strony stawiły się przed tym organem we wskazanym dniu i że złożyły wskazane oświadczenia.

Rząd polski wyjaśnił, że notariusze są na mocy prawa polskiego upoważnieni do sporządzenia dokumentów dotyczących dziedziczenia, a poświadczenie dziedziczenia jest rejestrowane formalnie jako dokument urzędowy. Ponadto zgodnie z art. 95j PrNot zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia ma skutki prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zgodnie z art. 95e PrNot notariusz dokonuje weryfikacji, co może doprowadzić do odmowy sporządzenia przez niego aktu poświadczenia dziedziczenia, w związku z czym autentyczność tego dokumentu dotyczy podpisu i jego treści. W ocenie TS poświadczenie dziedziczenia, takie jak to w postępowaniu głównym, spełnia wymogi przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Nr 650/2012. Zatem stanowi ono dokument urzędowy, którego wypis może zostać opatrzony formularzem, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ak. 2 tego rozporządzenia, którego wzór zawiera załącznik 2 do rozporządzenia wykonawczego Nr 1329/2014.


Trybunał orzekł, że art. 3 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Nr 650/2012 należy interpretować w ten sposób, że poświadczenie dziedziczenia, takie jak to w postępowaniu głównym, sporządzane przez notariusza zgodnie z niespornym wnioskiem wszystkich uczestników postępowania poświadczeniowego stanowi „dokument urzędowy” w rozumieniu tego przepisu, któremu może towarzyszyć formularz, o którym mowa w art. 59 ust. 1 ak. 2 tego rozporządzenia, sporządzony według wzoru załącznika 2 do rozporządzenia wykonawczego Nr 1329/2014.

Wyrok TS z 23.5.2019 r., WB, C-658/17




Źródło: www.curia.eu

 

opracowała: dr Ewa Skibińska  - WPiA UKSW w Warszawie


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Notariusz jako sąd
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny