Nielegalny pobyt obywatela państwa trzeciego

A A A

S. Celaj, obywatel Albanii, został zatrzymany we Włoszech za usiłowanie kradzieży. Skazano go na karę pozbawienia wolności oraz grzywnę. Wykonanie tej kary zostało zawieszone. W kwietniu 2012 r. florenckie organy wydały decyzję w sprawie deportacji wraz z zakazem ponownego wjazdu do Włoch w ciągu trzech lat. Włoskie organy nakazały mu bezzwłoczne opuszczenie tego państwa, uprzedzając go, że w razie niewykonania tego nakazu będzie podlegał karom przewidzianym prawem. Jednak S. Celaj pozostał na włoskim terytorium do września 2012 r., gdy z własnej woli zgłosił się na posterunek policji granicznej w Brindisi i wyjechał z Włoch. Następnie w lutym 2014 r. ponownie wjechał na terytorium Włoch i został zatrzymany z powodu naruszenia art. 13 ust. 13 dekretu ustawodawczego Nr 286/1998 ujednolicającym przepisy imigracyjne i dotyczące statusu cudzoziemca. Zgodnie z tym przepisem cudzoziemiec, wobec którego zastosowano środek w postaci wydalenia, nie może ponownie wjechać na terytorium państwa bez uzyskania specjalnego zezwolenia ministra spraw wewnętrznych. W przypadku naruszenia tego zakazu podlega on karze pozbawienia wolności od roku do lat czterech oraz ponownemu wydaleniu z niezwłocznym doprowadzeniem do granicy. Prokuratura wszczęła postępowanie karne przeciwko S. Celajowi, domagając się wymierzenia mu kary 8 miesięcy pozbawienia wolności na podstawie art. 13 dekretu ustawodawczego Nr 286/1998.

W pytaniu prejudycjalnym sąd odsyłający zmierzał do ustalenia, czy wykładni przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z 16.12.2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich należy dokonywać w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które przewiduje wymierzenie kary pozbawienia wolności przebywającemu nielegalnie obywatelowi państwa trzeciego, który – po powrocie do państwa pochodzenia w ramach wcześniejszego postępowania w sprawie powrotu – ponownie nielegalnie wjeżdża na terytorium tego państwa z naruszeniem zakazu wjazdu?

Dyrektywa 2008/115 dotyczy wyłącznie powrotu obywateli państw trzecich przebywających nielegalnie, a zatem nie ma ona na celu harmonizacji ogółu norm państw członkowskich dotyczących pobytu cudzoziemców. Trybunał stwierdził, że ta dyrektywa, co do zasady, nie stoi na przeszkodzie temu, aby prawo państwa członkowskiego kwalifikowało kolejny nielegalny wjazd obywatela państwa trzeciego z naruszeniem zakazu wjazdu jako występek i przewidywało sankcje karne celem odstraszenia od popełnienia takiego naruszenia (wyroki: Achughbabian, C-329/11, pkt 28; Sagor, C-430/11, pkt 31).

Zgodnie z orzecznictwem TS państwo członkowskie nie może stosować przepisów prawa karnego, które mogą zagrażać realizacji celów tej dyrektywy i doprowadzić w ten sposób do pozbawienia jej skuteczności (effet utile) (wyrok Sagor, pkt 32). Dyrektywa 2008/115 została przyjęta na podstawie art. 63 ak. 1 pkt 3 lit. b) TWE (obecnie art. 79 ust. 2 lit. c) TFUE) przewidującego przyjmowanie środków w dziedzinie nielegalnej imigracji i nielegalnego pobytu. Jak wynika z motywów 1 i 4 dyrektywy 2008/115 w świetle art. 79 TFUE, wdrożenie polityki w dziedzinie powrotu stanowi integralny element rozwijania przez UE wspólnej polityki imigracyjnej, mającej zapewnić m.in. zapobieganie nielegalnej imigracji oraz wzmocnione zwalczanie tego zjawiska. Artykuł 11 ust. 1 dyrektywy 2008/115 przewiduje możliwość – a w niektórych sytuacjach obowiązek – wydawania decyzji nakazujących powrót wraz z zakazem wjazdu, przy czym ten środek, zgodnie z motywem 14 tej dyrektywy, ma na celu nadanie krajowym środkom nakazującym powrót wymiaru unijnego. Trybunał stwierdził, że dyrektywa 2008/115 powinna być interpretowana w taki sposób, że, co do zasady, nie stoi ona na przeszkodzie uprawnieniu państw członkowskich do ustanawiania przepisów, które poddają sankcji karnej kolejny nielegalny wjazd obywatela państwa trzeciego. Zgodnie z orzecznictwem TS, doszłoby do naruszenia wspólnych norm i procedur ustanowionych w dyrektywie 2008/115 wówczas, gdyby dane państwo członkowskie, po stwierdzeniu nielegalnego pobytu obywatela państwa trzeciego, poprzedzało wykonanie decyzji nakazującej powrót, a nawet wydanie takiej decyzji, przeprowadzeniem postępowania karnego, które mogłoby doprowadzić do wymierzenia kary pozbawienia wolności w trakcie postępowania w sprawie powrotu, ponieważ takie działanie mogłoby opóźnić wydalenie (wyroki: El Dridi, C-61/11 PPU, pkt 59; Achughbabian, pkt 37–39, 45; Sagor, pkt 33).

Postępowanie karne przed sądem odsyłającym dotyczy sytuacji nielegalnie przebywającego obywatela państwa trzeciego, do którego zostały zastosowane przepisy dyrektywy 2008/115 w celu zakończenia jego pierwszego nielegalnego pobytu na terytorium państwa członkowskiego i który ponownie wjechał na terytorium tego państwa z naruszeniem zakazu wjazdu. Trybunał wskazał, że okoliczności postępowania głównego różnią się wyraźnie od stanów faktycznych w wyrokach El Dridi i Achughbabian. Te wyroki dotyczyły nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, wobec których w danym państwie członkowskim toczyło się pierwsze postępowanie w sprawie powrotu. Ponadto TS stwierdził, że dyrektywa 2008/115 nie stoi na przeszkodzie wymierzaniu sankcji karnych, zgodnie z krajowymi normami postępowania karnego, obywatelom państw trzecich, wobec których zastosowano procedurę powrotu określoną w tej dyrektywie i którzy przebywają nielegalnie na terytorium państwa członkowskiego, a brak jest uzasadnionego powodu przemawiającego przeciwko powrotowi (wyrok Achughbabian, pkt 48).

A fortiori TS uznał, że dyrektywa 2008/115 nie wyklucza uprawnienia państw członkowskich do wprowadzania sankcji karnych w odniesieniu do nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, w stosunku do których przeprowadzenie postępowania uregulowanego w tej dyrektywie zakończyło się ich powrotem i którzy ponownie wjeżdżają na terytorium państwa członkowskiego z naruszeniem zakazu wjazdu. Jednak w zakresie w jakim sytuacja danego obywatela państwa trzeciego, która doprowadziła do wydalenia poprzedzającego nowy nielegalny wjazd na terytorium państwa członkowskiego, wchodzi w zakres stosowania dyrektywy 2008/115, wymierzenie sankcji karnej, takiej jak w postępowaniu głównym, jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy wydany wobec tego obywatela zakaz wjazdu jest zgodny z art. 11 tej dyrektywy. Trybunał wskazał, że w tym zakresie ustalenia należą do sądu odsyłającego. Wymierzenie takiej sankcji karnej musi odbywać się z pełnym poszanowaniem zarówno praw podstawowych, w szczególności praw gwarantowanych mocą europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (wyrok Achughbabian, pkt 49), jak i, w stosownym przypadku, Konwencji genewskiej dotyczącej statusu uchodźców.

Reasumując TS orzekł, że wykładni dyrektywy 2008/115 należy dokonywać w ten sposób, że, co do zasady, nie stoi ona na przeszkodzie uregulowaniu państwa członkowskiego, które przewiduje wymierzenie kary pozbawienia wolności przebywającemu nielegalnie obywatelowi państwa trzeciego, który – po powrocie do państwa pochodzenia w ramach wcześniejszego postępowania w sprawie powrotu – ponownie nielegalnie wjeżdża na terytorium tego państwa z naruszeniem zakazu wjazdu.

Wyrok TS z 1.10.2015 r., Celaj, C 290/14

Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Nielegalny pobyt obywatela państwa trzeciego
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny