Koszty sądowe w postępowaniach dotyczących zawinionego naruszenia praw pacjenta

A A A

W sprawach o zadośćuczynienie dochodzone na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z 6.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t. jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 1127; dalej jako: PrPacjRPPU) sąd może – kierując się zasadą słuszności – obciążyć pozwanego całością kosztów, mimo że żądanie powoda uwzględnione zostało tylko w części (art. 100 zd. 2 KPC) – wynika z postanowienia Sądu Najwyższego.

Zagadnienie prawne

Rzecznik Praw Pacjenta wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o podjęcie uchwały zawierającej odpowiedź na następujące pytanie: „Czy w razie częściowego uwzględnienia żądania w przedmiocie zadośćuczynienia pieniężnego (np. z tytułu naruszenia prawa pacjenta, dochodzonego w oparciu o art. 4 ust. 1 ustawy z 6.11.2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, Dz.U. z 2017 r. poz. 1318 ze zm.) sąd może włożyć na pozwanego obowiązek zwrotu wszystkich kosztów procesu na podstawie art. 100 zd. 2 KPC, jako że określenie sumy należnej powodowi zależy od oceny sądu?”.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wynikający z art. 100 KPC problem dopuszczalności obciążenia wszystkimi kosztami postępowania pozwanego w sytuacji, gdy powód tylko w części wygrał proces, dotyczy m.in. pacjentów, którzy dochodzą zapłaty zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu wyrządzenia przez podmiot udzielający świadczeń zdrowotnych szkody na osobie (art. 445 § 1 KC) lub naruszenia przez ten podmiot praw pacjenta (art. 4 ust. 1 PrPacjRPPU). Zgodnie z art. 100 KPC, w razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu.

Rzecznik Praw Pacjenta wyjaśnił, że o odpowiedniej sumie tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę decyduje sąd, w oparciu o całokształt okoliczności sprawy mogących mieć wpływ na rozmiar wyrządzonej poszkodowanemu krzywdy. W rezultacie kwota zasądzona uprawnionemu nie jest determinowana ściśle określonymi kryteriami, jak ma to, co do zasady, miejsce np. w odniesieniu do ustalenia rozmiarów szkody majątkowej. Powodowi występującemu z żądaniem zasądzenia zadośćuczynienia trudno jest zatem precyzyjnie określić wysokość należnego świadczenia, bez narażenia się na błąd w tym zakresie, choćby nawet próbował posiłkować się analizą spraw rodzajowo podobnych. Rzecznik Praw Pacjenta stwierdził, że z analizy wyroków sądowych wynika wyraźna dysproporcja wysokości przyznawanych zadośćuczynień w podobnych sprawach m.in. w zależności od tego, czy były one rozpoznawane w pierwszej instancji przez sąd rejonowy czy przez sąd okręgowy, a nawet w zależności od regionu kraju.

Dodatkowo sprawy z zakresu odpowiedzialności cywilnej związanej z działalnością leczniczą charakteryzują się częstym występowaniem po stronie pozwanej dwóch lub więcej podmiotów. Wiąże się to z przypozwania zakładu ubezpieczeń oraz solidarną odpowiedzialnością za szkodę, gdy podmioty wykonujące działalność leczniczą współuczestniczą w procesie leczenia albo też gdy obok danego podmiotu leczniczego występują członkowie jego personelu medycznego zatrudnieni w oparciu o umowy cywilnoprawne. W konsekwencji, w razie stosunkowego rozdzielenia kosztów postępowania w sprawie, w której sąd uznał, co do zasady, powództwo, a jedynie orzekł niższą kwotę zadośćuczynienia niż dochodzona pozwem, może się więc okazać, że koszty postępowania zasądzone od powoda na rzecz pozwanych skonsumują znaczną część przyznanego na jego rzecz świadczenia, a nawet je przekroczą.

Stanowisko SN

Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów odmówił podjęcia uchwały. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przesłanką przedstawienia zagadnienia prawnego jest rozbieżność w orzecznictwie wynikająca z odmiennej wykładni prawa. Sąd Najwyższy stwierdził, że w odniesieniu do przedstawionego zagadnienia prawnego sądy, interpretując art. 100 zd. 2 KPC w taki sam sposób, stosują go, mając na względzie okoliczności konkretnej sprawy. W rezultacie to właśnie te odmienne okoliczności, a nie rozbieżna wykładnia omawianej regulacji determinują podejmowane różne rozstrzygnięcia. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się bowiem, że również w sprawach o zadośćuczynienie dochodzone przez poszkodowanego w razie zawinionego naruszenia praw pacjenta sąd może, w sytuacji gdy żądanie powoda zostało uwzględnione jedynie w części, obciążyć pozwanego całością kosztów.

Postanowienie SN(7) z 15.1.2020 r., III CZP 30/19


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Koszty sądowe w postępowaniach dotyczących zawinionego naruszenia praw pacjenta
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny