Jurysdykcja w sprawach usług lotniczych

A A A


Stan faktyczny

Spór powstał w związku z lotem łączonym, który miał odbyć się 25.8.2018 r. Został on zarezerwowany w ramach pojedynczej potwierdzonej rezerwacji na rzecz dwojga pasażerów (dalej jako: poszkodowani pasażerowie). Ów lot z Hamburga do San Sebastian (Hiszpania) obejmował trzy odcinki. Pierwszy odcinek lotu, z Hamburga do Londynu, miał zostać zrealizowany przez British Airways, podczas gdy dwa pozostałe odcinki, mianowicie z Londynu do Madrytu i z Madrytu do San Sebastian, miała obsłużyć Iberia LAE SA Operadora Unipersonal (dalej jako: Iberia). Dwa pierwsze odcinki lotu odbyły się planowo, natomiast trzeci został odwołany, o czym pasażerowie nie zostali poinformowani na czas. Z powodu tego odwołania lotu flightright GmbH (z siedzibą w Poczdamie), na którą poszkodowani pasażerowie scedowali podnoszone przez nich roszczenia odszkodowawcze, wytoczyła przeciwko Iberii przed sądem w Hamburgu, powództwo odszkodowawcze o zapłatę 250 euro na rzecz każdego z pasażerów, na podstawie art. 5 ust. 1 lit. c) i art. 7 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1215/2012 z 12.12.2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz. z 2012 r. L Nr 351, s. 1), ponieważ odległość między Hamburgiem a San Sebastian wynosi ok. 1433 km.

Pytanie prejudycjalne

Czy w kontekście lotu, który charakteryzuje dokonanie pojedynczej potwierdzonej rezerwacji dla całej trasy obejmującej kilka odcinków lotu, art. 7 pkt 1 lit. b) tiret drugi rozporządzenia Nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że miejsce odlotu dla celów pierwszego odcinka lotu może być „miejscem wykonania” w rozumieniu tego przepisu, również jeżeli transport na tych odcinkach jest obsługiwany przez dwóch różnych przewoźników lotniczych i powodem wytoczenia powództwa odszkodowawczego na podstawie rozporządzenia Nr 261/2004 jest odwołanie ostatniego odcinka lotu, a powództwo to jest wytoczone przeciwko przewoźnikowi lotniczemu odpowiedzialnemu za zrealizowanie tego ostatniego odcinka?

Stanowisko TS

Przepis art. 7 pkt 1 lit. b) tiret drugie rozporządzenia Nr 1215/2012 stanowi, że w sprawach dotyczących umowy dla celów pozwania osoby mającej miejsce zamieszkania względnie siedzibę na terytorium państwa członkowskiego w innym państwie członkowskim, dla celów stosowania tego przepisu i z zastrzeżeniem odmiennego uregulowania, miejscem wykonania zobowiązania leżącego u podstawy powództwa jest w kontekście świadczenia usług miejsce w państwie członkowskim, w którym usługi zgodnie z umową były świadczone albo miały być świadczone.

Zgodnie z orzecznictwem w zakresie, w jakim rozporządzenie Nr 1215/2012 uchyla i zastępuje rozporządzenie Rady (WE) Nr 44/2001 z 22.12.2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.Urz. z 2001 r. L Nr 12, s. 1), dokonana przez Trybunał wykładnia przepisów tego ostatniego rozporządzenia obowiązuje także w odniesieniu do rozporządzenia Nr 1215/2012, gdy przepisy tych unijnych aktów można zakwalifikować jako równoważne (wyrok Kerr, C-25/18, pkt 19). W konsekwencji wykładnia, jaką Trybunał nadał art. 5 pkt 1 rozporządzenia Nr 44/2001, znajduje również zastosowanie do art. 7 pkt 1 rozporządzenia Nr 1215/2012, ponieważ przepisy te można uznać za równoważne (wyrok Kerr, pkt 20).

Interpretując art. 5 pkt 1 rozporządzenia Nr 44/2001 TS uznał w odniesieniu do lotów bezpośrednich, że zarówno miejsce odlotu, jak i miejsce przylotu samolotu muszą być uznane za miejsca głównego świadczenia usług będących przedmiotem umowy przewozu lotniczego. Oznacza to, że podmiot dochodzący odszkodowania na podstawie rozporządzenia Nr 261/2004 ma możliwości wyboru w kwestii wytoczenia tego powództwa przed sądem, w okręgu którego znajduje się uzgodnione w umowie miejsce odlotu, względnie przed sądem, w okręgu którego znajduje się uzgodnione w umowie miejsce przylotu samolotu (wyrok Rehder, C-204/08, pkt 43, 47). Trybunał wyjaśnił, że pojęcie „miejsca wykonania”, zgodnie z jego wykładnią dokonaną w wyroku Rehder, mimo że odnosi się do lotu bezpośredniego, zachowuje również ważność, mutatis mutandis, w sytuacji, w której lot łączony charakteryzuje dokonanie pojedynczej rezerwacji dla całej trasy obejmującej dwa odcinki lotu (wyrok flightright i in., C-274/16, C-447/16 i C-478/16, pkt 69, 71). Z tego wynika, że jeżeli lot łączony charakteryzuje dokonanie pojedynczej potwierdzonej rezerwacji dla całej trasy obejmującej dwa odcinki, podmiot dochodzący odszkodowania na podstawie rozporządzenia Nr 261/2004 ma również możliwość wyboru w kwestii wytoczenia powództwa albo przed sądem, w okręgu którego znajduje się miejsce odlotu dla celów pierwszego odcinka lotu, albo przed sądem, w okręgu którego znajduje się miejsce przylotu po odbyciu drugiego odcinka lotu.

W rozpatrywanej sprawie lot składał się z trzech odcinków. Jednak TS wskazał, że umowę przewozu lotniczego charakteryzuje dokonanie pojedynczej potwierdzonej rezerwacji dla całej trasy i ta umowa ustanawia zobowiązanie przewoźnika lotniczego do przewozu pasażera z punktu A do punktu D. Taka operacja przewozu stanowi usługę, w ramach której miejsce głównego świadczenia znajduje się w pkt A (wyrok flightright i in., pkt 71). W tej sytuacji TS uznał, że w przypadku lotu przesiadkowego, który charakteryzuje pojedyncza potwierdzona rezerwacja dla całej trasy obejmującej kilka odcinków lotu, „miejscem wykonania” w rozumieniu art. 7 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Nr 1215/2012 może być miejsce odlotu dla celów pierwszego odcinka lotu, jako główne miejsce głównego świadczenia usług będących przedmiotem umowy przewozu lotniczego. Zważywszy, że miejsce to ma wystarczająco ścisły związek z okolicznościami faktycznymi sporu i w związku z tym zapewnia wymagany przez uregulowanie jurysdykcji szczególnej zawarte w art. 7 pkt 1 rozporządzenia Nr 1215/2012 ścisły związek pomiędzy umową przewozu lotniczego a sądem właściwym, odpowiada ono celowi bliskości geograficznej leżącemu u podstaw analizowanego uregulowania jurysdykcji (wyrok flightright i in., pkt 74). Trybunał wskazał, że rozwiązanie to jest również zgodne z zasadą przewidywalności przyświecającą tym przepisom, ponieważ umożliwia zarówno powodowi, jak i pozwanemu zidentyfikowanie sądu właściwego ze względu na miejsce odlotu dla celów pierwszego odcinka lotu, które zostało wskazane w umowie przewozu lotniczego, jako sądu, do którego możliwe jest wniesienie pozwu (wyrok flightright i in., pkt 75, 77). Jeżeli chodzi o możliwość pozwania – w sprawie takiej jak rozpatrywana w postępowaniu głównym – przewoźnika lotniczego odpowiedzialnego za realizację ostatniego odcinka lotu przed sądem, w którego obszarze właściwości znajduje się miejsce odlotu dla celów pierwszego odcinka lotu, TS uznał, że o ile z postanowienia odsyłającego nie wynika, aby Iberia była drugą stroną umowy zawieranej z poszkodowanymi pasażerami, o tyle, chociaż przepis jurysdykcji szczególnej zawarty w art. 7 pkt 1 rozporządzenia Nr 1215/2012 nie wymaga zawarcia umowy między dwiema osobami, to jednak zakłada on istnienie zobowiązania prawnego, na które jedna osoba swobodnie wyraziła zgodę wobec drugiej i na którym opiera się powództwo powoda (wyrok flightright i in., pkt 60). W kwestii tej art. 3 ust. 5 zd. 2 rozporządzenia Nr 261/2004 precyzuje, że gdy obsługujący lot przewoźnik lotniczy niezwiązany umową z pasażerem wykonuje zobowiązania wynikające z tego rozporządzenia, uważa się, że działa w imieniu osoby związanej umową z danym pasażerem. W związku z tym TS uznał, że przewoźnik ten wypełnia zobowiązania, na które swobodnie wyraził zgodę wobec kontrahenta danych pasażerów. Zobowiązania te mają swoje źródło w umowie przewozu lotniczego (wyrok flightright i in., pkt 63).


Reasumując TS orzekł, że w kontekście lotu, który charakteryzuje dokonanie pojedynczej potwierdzonej rezerwacji dla całej trasy obejmującej kilka odcinków lotu, art. 7 pkt 1 lit. b) tiret drugie rozporządzenia Nr 1215/2012 należy interpretować w ten sposób, że miejsce odlotu dla celów pierwszego odcinka lotu może być „miejscem wykonania” w rozumieniu tego przepisu, również jeżeli transport na tych odcinkach jest obsługiwany przez dwóch różnych przewoźników lotniczych, a powodem wytoczenia powództwa odszkodowawczego na podstawie rozporządzenia Nr 261/2004 jest odwołanie ostatniego odcinka lotu i powództwo to jest wytoczone przeciwko przewoźnikowi lotniczemu odpowiedzialnemu za zrealizowanie tego ostatniego odcinka lotu.

Postanowienie TS z 13.2.2020 r., flightright, C-606/19




Źródło: www.curia.eu


opracowała: dr Ewa Skibińska -  WPiA UKSW w Warszawie


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Jurysdykcja w sprawach usług lotniczych
Ewa Skibińska (oprac.)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny