Jurysdykcja szczególna

A A A

M. Brogsitter (zamieszkały w RFN) zajmuje się sprzedażą luksusowych zegarków. W 2005 r. zawarł umowę z mistrzem zegarmistrzowskim K. Fräßdorfem, zamieszkałym wówczas we Francji, na podstawie której ten ostatni zobowiązał się do opracowania mechanizmów zegarowych do luksusowych zegarków, które następnie miały być sprzedawane seryjnie na rachunek M. Brogsittera. M. Brogsitter twierdził, że poniósł wszystkie koszty związane ze stworzeniem dwóch mechanizmów zegarowych będących przedmiotem umowy.

K. Fräßdorf prowadził działalność w ramach francuskiej spółki Fabrication de Montres Normandes EURL, której był jedynym wspólnikiem i którą zarządzał. Od 2010 r. M. Fräßdorf mieszka w Szwajcarii. Oprócz prac dotyczących ww. mechanizmów Fräßdorf i Fabrication de Montres Normandes równolegle opracowali inne mechanizmy zegarowe, jak również obudowy i cyferblaty, które we własnym imieniu zaprezentowali na światowych targach zegarmistrzowskich w Bazylei w kwietniu i maju 2009 r. Wprowadzali je do obrotu we własnym imieniu i na własny rachunek, reklamując je na stronie internetowej w językach niemieckim i francuskim. M. Brogsitter twierdził, że poprzez tę działalność pozwani naruszyli swoje zobowiązania umowne i domagał się zaniechania spornej działalności, a także odszkodowania z tytułu czynów niedozwolonych kontrahentów na podstawie przepisów niemieckiej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz KC.

Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa. Złożyli również powództwo wzajemne, w ramach którego twierdzili, że mechanizmy o spornych kalibrach stanowią konstrukcję odmienną niż będąca przedmiotem umowy i nie są objęte prawem wyłączności. Pozwani podnosili również zarzut braku jurysdykcji, argumentując, że do rozpoznania ogółu żądań przedstawionych przez M. Brogsittera miejscowo właściwe, na podstawie art. 5 pkt rozporządzenia Nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania i orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych, są wyłącznie sądy francuskie, ponieważ zarówno miejsce wykonania świadczenia będącego przedmiotem spornej umowy, jak i miejsce wystąpienia zdarzenia powodującego domniemaną szkodę znajdują się we Francji.

W pytaniu prejudycjalnym Landgericht Krefe zmierzał do ustalenia, czy powództwa dotyczące odpowiedzialności cywilnej mające w prawie krajowym charakter deliktowy, należy uznać za wchodzące w zakres pojęcia „umowa lub roszczenia wynikające z umowy” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Nr 44/2001 z uwagi na sporną umowę.

Z orzecznictwa TS wynika, że pojęcia „umowa lub roszczenia wynikające z umowy” i „czyn niedozwolony lub czyn podobny do czynu niedozwolonego albo roszczenia wynikające z takiego czynu” w rozumieniu, odpowiednio, art. 5 pkt 1 lit. a) oraz pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001 należy interpretować w sposób autonomiczny, poprzez odniesienie do systemu i celu tego rozporządzenia, w celu zapewnienia jego jednolitego stosowania we wszystkich państwach członkowskich (wyrok w sprawie C-147/12, ÖFAB, pkt 27). Nie mogą być one rozumiane jako odesłanie do kwalifikacji stosunku prawnego przewidzianej przez prawo krajowe.

Z orzecznictwa TS wynika, że zakres pojęcia „czyn niedozwolony lub czyn podobny do czynu niedozwolonego albo roszczenia wynikające z takiego czynu” w rozumieniu art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001 obejmuje każde żądanie zmierzające do ustalenia odpowiedzialności pozwanego”, a które nie dotyczą „umowy lub roszczenia wynikającego z umowy” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) tego rozporządzenia (wyrok w sprawie 189/87, Kalfelis, pkt 17). Trybunał stwierdził, że celem określenia charakteru powództw dotyczących odpowiedzialności wniesionych do sądu odsyłającego należy w pierwszej kolejności ustalić, czy – niezależnie od ich kwalifikacji w prawie krajowym – mają one charakter kontraktowy (wyrok w sprawie C-167/00, Henkel, pkt 37). Z postanowienia odsyłającego wynika, że strony postępowania głównego są związane umową. Trybunał podkreślił, że sama tylko okoliczność, że jedna z umawiających się stron występuje z powództwem dotyczącym odpowiedzialności cywilnej przeciwko drugiej stronie, nie jest wystarczając do uznania, że to powództwo objęte jest pojęciem „umowa lub roszczenia wynikające z umowy” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Nr 44/2001. Ma to miejsce tylko wówczas, gdy zarzucane zachowanie można uznać za uchybienie zobowiązaniom umownym w kształcie możliwym do określenia z uwzględnieniem przedmiotu umowy. Tak jest a priori w przypadku, gdy w celu wykazania zgodnego lub, przeciwnie, niezgodnego z prawem charakteru zachowania zarzucanego przez powoda pozwanemu niezbędna okazuje się wykładnia umowy wiążącej pozwanego z powodem. Trybunał wskazał, że do sądu odsyłającego należy ustalenie, czy przedmiotem rozpatrywanych powództw jest żądanie naprawienia szkody, którego uzasadnienia można racjonalnie upatrywać w naruszeniu praw i obowiązków wynikających z umowy wiążącej strony w postępowaniu głównym, co spowodowałoby konieczność wzięcia go pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Jeżeli tak jest, powództwa te dotyczą „umowy lub roszczenia wynikającego z umowy” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Nr 44/2001. W przeciwnym przypadku powinny zostać uznane za wchodzące w zakres pojęcia „czyn niedozwolony lub czyn podobny do czynu niedozwolonego albo roszczenia wynikające z takiego czynu” w rozumieniu art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001. Trybunał wskazał, że w pierwszym przypadku, jeżeli sporna umowa jest umową sprzedaży rzeczy ruchomych lub świadczenia usług w rozumieniu tego przepisu, to właściwość miejscową w sprawach dotyczących umowy lub roszczeń wynikających z umowy należy ustalać na podstawie łączników określonych w art. 5 pkt 1 lit. b) rozporządzenia Nr 44/2001. Jak wynika z art. 5 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Nr 44/2001, jedynie w przypadku, gdy umowa nie mieści się w żadnej z tych dwóch kategorii, należy ustalać jurysdykcję zgodnie z łącznikiem przewidzianym w art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Nr 44/2001 (wyroki: w sprawie C 533/07, Falco Privatstiftung i Rabitsch, pkt 40; w sprawie C-9/12, Corman Collins SA, pkt 42).

Trybunał orzekł, że powództwa dotyczące odpowiedzialności cywilnej takie jak w niniejszej sprawie, mające w prawie krajowym charakter deliktowy, należy jednak uznać za wchodzące w zakres pojęcia „umowa lub roszczenia wynikające z umowy” w rozumieniu art. 5 pkt 1 lit. a) rozporządzenia Nr 44/2001, jeżeli zarzucane zachowanie można uznać za uchybienie zobowiązaniom umownym w kształcie możliwym do określenia z uwzględnieniem przedmiotu umowy.

Wyrok TS z 27.2.2014 r. w sprawie C 548/12, Brogsitter

Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Jurysdykcja szczególna
Ewa Skibińska
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny