Jurysdykcja międzynarodowa

A A A

Coty Germany GmbH (dalej jako: Coty), z siedzibą w RFN, produkuje i dystrybuuje perfumy oraz produkty kosmetyczne. Jest ona właścicielem praw do trójwymiarowego wspólnotowego znaku towarowego (czarno białego) Nr 003788767 przedstawiającego flakon, zarejestrowanego dla produktów perfumeryjnych. Coty sprzedaje perfumy o nazwie „Davidoff Cool Water Woman” w kolorowych i opatrzonych napisami flakonach odwzorowujących ten wspólnotowy znak towarowy.

First Note Perfumes NV (dalej jako: First Note), z siedzibą w Belgii, prowadzi handel hurtowy perfumami. W styczniu 2007 r. sprzedała perfumy o nazwie „Blue Safe for Women”, które nabył S. Warenhandel, prowadzący przedsiębiorstwo handlowe w RFN. S. Warenhandel odebrał dostawę perfum w Belgii, a następnie odsprzedał je na terytorium RFN.

Coty wniosła powództwo do niemieckiego sądu przeciwko First Note, podnosząc, że dystrybucja tych perfum we flakonach analogicznych do tych, których przedstawienie jest zastrzeżone ww. znakiem towarowym, stanowi naruszenie znaku towarowego, niedozwoloną reklamę porównawczą i nieuczciwe naśladownictwo. Powództwo nie zostało uwzględnione ze względu na brak jurysdykcji niemieckich sądów.

W pierwszym pytaniu prejudycjalnym Bundesgerichtshof dążył do ustalenia, czy pojęcie „państwo członkowskie, w którym miało miejsce naruszenie” (art. 93 ust. 5 rozporządzenia Nr 40/94 w sprawie wspólnotowego znaku towarowego) należy interpretować w sposób analogiczny do pojęcia „miejsca, gdzie nastąpiło […] zdarzenie wywołujące szkodę” zawarte w art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001 w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych.

Trybunał stwierdził, że bez względu na ogólną zasadę stosowania rozporządzenia Nr 44/2001 do postępowań sądowych dotyczących wspólnotowego znaku towarowego, stosowanie niektórych przepisów tego rozporządzenia do postępowań wynikających z powództw i roszczeń określonych w art. 92 rozporządzenia Nr 40/94 jest wyłączone na mocy art. 90 ust. 2 rozporządzenia Nr 40/94. Przy uwzględnieniu tego wyłączenia przewidziana w art. 91 ust. 1 rozporządzenia Nr 40/94 właściwość sądów w sprawach wspólnotowych znaków towarowych w zakresie rozpoznania powództw i roszczeń określonych w art. 92 wynika z przepisów bezpośrednio określonych w tym rozporządzeniu, które mają – jak zauważył rzecznik generalny w pkt 36 opinii – charakter lex specialis w stosunku do przepisów zawartych w rozporządzeniu Nr 44/2001. W szczególności na mocy przepisu art. 90 ust. 2 w zw. z art. 92 rozporządzenia Nr 40/94 wyłączone jest stosowanie art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001, do powództw, których przedmiotem jest naruszenie wspólnotowego znaku towarowego.

Trybunał wskazał, że art. 93 rozporządzenia Nr 40/94 przewiduje kilka podstaw jurysdykcji międzynarodowej. W szczególności art. 93 ust. 5 rozporządzenia Nr 40/94 ustanawia m.in. jurysdykcję sądów państwa członkowskiego, w którym miało miejsce naruszenie lub wystąpiła groźba naruszenia. W opinii TS to pojęcie „państwo członkowskie, w którym miało miejsce naruszenie lub wystąpiła groźba naruszenia” należy interpretować w sposób autonomiczny w stosunku do pojęcia „miejsca, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę” przywołanego w art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001. W rezultacie dualizm łączników – czyli łącznika miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące powstanie szkody oraz łącznika miejsca, w którym szkoda zaistniała – przyjęty w orzecznictwie TS dotyczącym art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001 (wyroki: Bier, 21/76, pkt 19; Kainz, C 45/13, pkt 23 i przytoczone tam orzecznictwo) nie może automatycznie mieć znaczenia dla wykładni pojęcia „państwo członkowskie, w którym miało miejsce naruszenie lub wystąpiła groźba naruszenia” zawartego w art. 93 ust. 5 rozporządzenia Nr 40/94. Trybunał stwierdził, że aby ustalić, czy autonomiczna wykładnia tego ostatniego przepisu prowadzi do uznania takiego dualizmu łączników należy, zgodnie z orzecznictwem TS, uwzględnić nie tylko brzmienie przepisu, lecz również jego kontekst i cele.

Trybunał orzekł, że pojęcie „państwo członkowskie, w którym miało miejsce naruszenie” widniejące w art. 93 ust. 5 rozporządzenia Nr 40/94 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku sprzedaży i dostawy towaru podrobionego dokonanej na terytorium jednego państwa członkowskiego, którego odsprzedaż przez nabywcę następuje na terytorium innego państwa członkowskiego, wskazany przepis nie pozwala na uznanie jurysdykcji do rozpoznania powództwa o naruszenie przeciwko pierwotnemu sprzedawcy, który sam nie działał w państwie członkowskim siedziby sądu rozpoznającego sprawę.

W drugim pytaniu Bundesgerichtshof dążył do ustalenia, czy art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001 należy interpretować w ten sposób, że w przypadku zarzutu niedozwolonej reklamy porównawczej lub nieuczciwego naśladownictwa oznaczenia chronionego wspólnotowym znakiem towarowym, zabronionych ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji państwa członkowskiego, w którym siedzibę ma sąd rozpoznający sprawę, wskazany przepis pozwala na uznanie właściwości do rozpoznania powództwa o stwierdzenie odpowiedzialności opartego na ustawie krajowej, wniesionego przeciwko jednemu z domniemanych sprawców, który ma siedzibę w innym państwie członkowskim i któremu zarzuca się popełnienie w tym państwie podnoszonego naruszenia.

Przepis art. 14 ust. 2 rozporządzenia Nr 40/94 wyraźnie stanowi, że powództwa w sprawach wspólnotowego znaku towarowego mogą być wnoszone na mocy ustawodawstwa państw członkowskich dotyczącego w szczególności odpowiedzialności cywilnej oraz nieuczciwej konkurencji. Powództwa te nie są objęte właściwością sądów w sprawach wspólnotowych znaków towarowych. Właściwość do rozpoznania takich powództw nie jest uregulowana rozporządzeniem Nr 40/94. W opinii TS jurysdykcję do rozpoznania powództw opartych na krajowej ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji należy określić na podstawie przepisów rozporządzenia Nr 44/2001.

W przypadku roszczenia opartego na naruszeniu krajowej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001 ma zastosowanie w celu ustalenia jurysdykcji sądu rozpoznającego sprawę. Określenie „miejsce, gdzie nastąpiło lub może nastąpić zdarzenie wywołujące szkodę” zastosowane w tym przepisie obejmuje zarówno miejsce, w którym szkoda zaistniała, jak i miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie stanowiące przyczynę powstania szkody, wobec czego pozwany może zostać pozwany, według wyboru powoda, przed sądem mającym siedzibę w jednym bądź w drugim z tych miejsc (wyrok Melzer, C 228/11, pkt 25). Identyfikacja jednego z tych łączników powinna umożliwić ustalenie jurysdykcji sądu, który obiektywnie znajduje się w najlepszej sytuacji do dokonania oceny, czy spełnione są przesłanki powstania odpowiedzialności pozwanego, wynika z tego, że powództwo może być prawidłowo wniesione tylko do sądu, w którego obszarze właściwości miejscowej mieści się właściwy łącznik (wyrok Folien Fischer i Fofitec, C 133/11, pkt 52). W niniejszej sprawie zdarzenie wywołujące szkodę zostało dokonane przez kilku sprawców. Jednak First Note, która jest jedyną pozwaną, działała wyłącznie w Belgii, czyli poza obszarem właściwości sądu, przed którym została pozwana. Z orzecznictwa TS wynika, że w okolicznościach, w których tylko jeden spośród większej liczby domniemanych sprawców szkody jest pozywany przed sąd, na którego obszarze właściwości nie działał, nie można uznać, że zdarzenie będące przyczyną powstania szkody miało miejsce na obszarze właściwości tego sądu w rozumieniu art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001 (wyrok Melzer, pkt 40).

Z orzecznictwa TS wynika, że miejscem, w którym szkoda zaistniała, jest miejsce, w którym zdarzenie mogące wywołać odpowiedzialność odszkodowawczą z tytułu popełnienia czynu niedozwolonego lub czynu podobnego do czynu niedozwolonego spowodowało wystąpienie szkody (wyrok Zuid Chemie, C 189/08, pkt 26). Jeśli chodzi o szkodę wynikającą z naruszenia prawa własności intelektualnej i handlowej, TS uściślił, że zaistnienie szkody w określonym państwie członkowskim jest uzależnione od ochrony w tym państwie tego prawa, którego naruszenie jest wskazywane (wyroki: Wintersteiger, C 523/10, pkt 25; Pinckney, C 170/12, pkt 33). Trybunał uznał, że w okolicznościach takich jak w rozpatrywanej sprawie spór dotyczący naruszenia krajowej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji może być wniesiony do sądów niemieckich, o ile czyn popełniony w innym państwie członkowskim spowodował lub może spowodować szkodę na obszarze właściwości sądu rozpoznającego sprawę. Trybunal wskazał, że do sądu odsyłającego należy dokonanie oceny, w świetle dostępnych mu informacji, w jakiej mierze sprzedaż perfum o nazwie „Blue Safe for WomenS. Warenhandelowi, dokonana na terytorium belgijskim, mogła naruszyć przepisy niemieckiej ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i mogła tym samym spowodować szkodę na obszarze właściwości wskazanego sądu.

Trybunał orzekł, że przepis art. 5 pkt 3 rozporządzenia Nr 44/2001 należy interpretować w ten sposób, iż w przypadku zarzutu niedozwolonej reklamy porównawczej lub nieuczciwego naśladownictwa oznaczenia chronionego wspólnotowym znakiem towarowym, zabronionych ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji państwa członkowskiego, w którym siedzibę ma sąd rozpoznający sprawę, wskazany przepis nie pozwala na uznanie ze względu na miejsce, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące powstanie szkody wynikającej z naruszenia krajowej ustawy, jurysdykcji sądu tego państwa członkowskiego, gdy pozwany będący jednym z domniemanych sprawców sam nie działał w tym państwie. Natomiast w takim przypadku przepis art. 5 pkt 3 pozwala na uznanie ze względu na miejsce zaistnienia szkody jurysdykcji do rozpoznania powództwa o stwierdzenie odpowiedzialności, opartego na ustawie krajowej, przeciwko osobie mającej siedzibę w innym państwie członkowskim i której zarzuca się popełnienie w tym państwie czynu, który spowodował lub może spowodować szkodę na obszarze właściwości sądu rozpoznającego sprawę.

Wyrok TS z 5.6.2014 r., Coty Germany, C 360/12

Źródło: www.curia.eu

opracowała: dr Ewa Skibińska - adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Jurysdykcja międzynarodowa
Ewa Skibińska
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny