Azyl

A A A

W październiku 2010 r. S. Sacirim i D. Dordevic oraz ich troje małoletnich dzieci (dalej jako: rodzina Sacirich) złożyli wniosek o udzielenie azylu, a następnie zwrócili się z wnioskiem o przyjęcie do belgijskiej agencji przyjmowania osób ubiegających się o azyl (dalej jako: Fedasil). Fedasil poinformowała rodzinę Sacirich o niemożności wyznaczenia struktury przyjmującej i skierowała ją do właściwego publicznego centrum działań społecznych w Diest (dalej jako: OCMW). Jednak rodzina Sacirich nie uzyskała zakwaterowania i dlatego wynajęła lokal. Nie będąc w stanie płacić czynszu złożyła do OCMW wniosek o pomoc pieniężną. OCMW oddaliło ten wniosek, uznając, że rodzina Sacirich powinna przebywać w strukturach przyjmujących zrządzanych przez Fedasil.

W toku dalszego postępowania w pytaniami prejudycjalnymi arbeidshof te Brussel dążył do ustalenia:

– czy przepis art. 13 ust. 5 dyrektywy 2003/9/WE ustanawiającej minimalne normy dotyczące przyjmowania osób ubiegających się o azyl należy interpretować w ten sposób, że gdy państwo członkowskie postanowiło zapewnić materialne warunki przyjmowania w postaci zasiłków pieniężnych, ma ono obowiązek przyznawać te zasiłki od chwili złożenia wniosku o udzielenie azylu, upewniając się, iż kwota tych zasiłków jest w stanie umożliwić osobom ubiegającym się o azyl uzyskanie zakwaterowania przy poszanowaniu warunków określonych w art. 13 ust. 1 i 2 oraz art. 14 ust. 1, 3, 5 i 8 tej dyrektywy?

– czy przepisy dyrektywę 2003/9 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, aby w sytuacji przeciążenia struktur zakwaterowania przeznaczonych dla osób ubiegających się o azyl państwa członkowskie odsyłały te osoby do instytucji systemu ogólnej pomocy społecznej?

Z orzecznictwa TS wynika, że początkiem okresu, w którym osoby ubiegające się o azyl powinny mieć możliwość korzystania z materialnych warunków przyjmowania, jest moment złożenia przez te osoby wniosku o udzielenie azylu (wyrok w sprawie C 179/11, Cimade i GISTI, pkt 39). Na podstawie art. 13 ust. 1 dyrektywy 2003/9 osobom ubiegającym się o azyl należy udostępnić materialne warunki przyjmowania, czy to dostarczane w naturze, czy w postaci zasiłków pieniężnych, gdy składają wnioski o udzielenie azylu. Ponadto, ogólna systematyka i cel dyrektywy 2003/9, jak również poszanowanie praw podstawowych (w szczególności wymogów ustanowionych w art. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, zgodnie z którym godność człowieka musi być szanowana i chroniona) stoją na przeszkodzie temu, aby osoba ubiegająca się o azyl została pozbawiona ochrony wynikającej z minimalnych norm ustanowionych w tej dyrektywie, także w tymczasowym okresie po złożeniu wniosku o udzielenie azylu (wyrok w sprawie Cimade i GISTI, pkt 56). Z art. 13 ust. 5 ak. 2 dyrektywy 2003/9 wynika, że w przypadku gdy państwa członkowskie dostarczają materialne warunki przyjmowania w postaci zasiłków pieniężnych lub talonów, ich wysokość ustala się zgodnie z zasadami ustanowionymi w tym artykule. Na podstawie art. 13 ust. 2 wysokość przyznawanej pomocy pieniężnej powinna być wystarczająca do zapewnienia poziomu życia odpowiedniego dla stanu zdrowia osób ubiegających się o azyl oraz ich utrzymania. Zgodnie z art. 2 lit. j) dyrektywy 2003/9 „materialne warunki przyjmowania” oznaczają warunki przyjmowania, które obejmują zakwaterowanie, wyżywienie i odzież, świadczone w naturze lub jako zasiłki pieniężne lub talony, oraz dzienne diety.

Państwa członkowskie mają, na podstawie przepisów art. 13 ust. 2 ak. 2 dyrektywy 2003/9, obowiązek dostosowania warunków przyjmowania do sytuacji osób mających specjalne potrzeby (tj. wskazanych w art. 17). Trybunał podkreślił, że z tego względu zasiłki pieniężne powinny być wystarczające dla utrzymania jedności rodziny oraz dobra dziecka. Jednakże przepisy dyrektywy 2003/9 nie mogą być interpretowane w ten sposób, że należy pozostawić osobom ubiegającym się o azyl wybór zakwaterowania według ich osobistej wygody.

Trybunał orzekł, że przepis art. 13 ust. 5 dyrektywy 2003/9 należy interpretować w ten sposób, że gdy państwo członkowskie postanowiło zapewnić materialne warunki przyjmowania w postaci zasiłków pieniężnych lub talonów, zasiłki te powinny być dostarczane od chwili złożenia wniosku o udzielenie azylu zgodnie z przepisami art. 13 ust. 1 tej dyrektywy i spełniać minimalne normy określone przepisami art. 13 ust. 2. To państwo członkowskie powinno czuwać na tym, aby łączna wysokość zasiłków pieniężnych obejmujących materialne warunki przyjmowania wystarczała do zapewnienia godnego poziomu życia odpowiedniego dla stanu zdrowia osób ubiegających się o azyl oraz ich utrzymania, umożliwiając im w szczególności dysponowanie zakwaterowaniem przy uwzględnieniu w razie potrzeby zachowania interesu osób mających specjalne potrzeby na mocy przepisów art. 17 dyrektywy 2003/9. Materialne warunki przyjmowania przewidziane w art. 14 ust. 1, 3, 5 i 8 dyrektywy 2003/9 nie obciążają państw członkowskich, gdy postanowiły one przyznawać te warunki wyłącznie w postaci zasiłków pieniężnych. Jednakże wysokość tych zasiłków musi być wystarczająca do tego, aby umożliwić zakwaterowanie małoletnich dzieci z ich rodzicami, tak aby mogła zostać utrzymana jedność rodziny osób ubiegających się o azyl.

Jeżeli państwa członkowskie nie są w stanie przyznawać materialnych warunków przyjmowania w naturze, dyrektywa 2003/9 pozostawia im możliwość przyznawania ich w postaci zasiłków pieniężnych. Zasiłki te powinny jednakże być wystarczające do tego, aby zapewnione były podstawowe potrzeby osób ubiegających się o azyl, w tym godny poziom życia odpowiedni dla stanu zdrowia. Trybunał wskazał, że państwom członkowskim przysługuje pewien zakres swobodnego uznania co do sposobów dostarczania materialnych warunków przyjmowania, dlatego mogą one dokonywać wypłat zasiłków pieniężnych za pośrednictwem instytucji systemu ogólnej pomocy społecznej, o ile organy te zapewniają osobom ubiegającym się o azyl poszanowanie minimalnych norm przewidzianych przez tę dyrektywę. Trybunał podkreślił, że na państwach członkowskich ciąży obowiązek czuwania na przestrzeganiem przez te instytucje minimalnych norm dotyczących przyjmowania osób ubiegających się o azyl, przy czym przeciążenie sieci przyjmowania nie może uzasadniać jakiegokolwiek odstępstwa od przestrzegania tych norm.

Wyrok TS z 27.2.2014 r. w sprawie C 79/13, Saciri i in.

opracowała: dr Ewa Skibińska - adiunkt na WPiA UKSW w Warszawie

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Azyl
Ewa Skibińska
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny