25-latek jako uprawniony do pobierania renty rodzinnej na ostatnim roku studiów podyplomowych

A A A

Osobie, która osiągnęła 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów podyplomowych, przedłuża się prawo do renty rodzinnej do zakończenia tego roku studiów (art. 68 ust. 2 ustawy z 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; t. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1270 ze zm.; dalej jako: EmRentyFUSU) – wynika z uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego.

Stan faktyczny

M.M. pobierała rentę rodzinną po zmarłym ojcu przedkładając organowi rentowemu zaświadczenia potwierdzające odbywanie nauki w szkołach wyższych. Zgodnie z obowiązującymi regulacjami, renta rodzinna jest wypłacana, co do zasady, do ukończenia 25. roku życia, jeśli jednak osoba ubezpieczona osiąga wiek 25 lat będąc na ostatnim roku studiów, wówczas końcowy termin pobierania renty ulega przesunięciu najpóźniej do dnia zakończenia roku akademickiego. Po ukończeniu studiów licencjackich M.M. kontynuowała naukę na dwuletnich studiach magisterskich oraz rozpoczęła studia podyplomowe, których planowane zakończenie nauki przypadało na luty 2017 r. W kwietniu 2016 r. M.M. ukończyła 25 lat. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wnioskodawczyni dalszego prawa do renty rodzinnej, uznając, że renta przysługiwała jej tylko do końca miesiąca, w którym ukończyła 25 lat.

Sąd I instancji uznał, że wnioskodawczyni na dzień ukończenia 25. roku życia była na ostatnim roku studiów w szkole wyższej w rozumieniu art. 68 ust. 2 EmRentyFUSU, a tym samym zachodziły przesłanki do przedłużenia jej prawa do renty rodzinnej do zakończenia przez nią ostatniego roku studiów w planowym terminie. W ocenie Sądu, w regulacji tej chodzi o wszelkie formy kształcenia w systemie stacjonarnym, zaocznym, wieczorowym i korespondencyjnym. W rezultacie renta rodzinna przysługuje również słuchaczom studiów doktoranckich i studiów podyplomowych (zob. wyrok SN z 13.5.2014 r., I UK 414/13, Legalis). Sąd II instancji oddalił apelację ZUS stwierdzając, że w związku z kontynuowaniem przez wnioskodawczynię nauki na studiach podyplomowych w szkole wyższej nie było podstawy do pozbawienia jej prawa do renty rodzinnej.

Zagadnienie prawne

Rozpoznając skargę kasacyjną organu SN przekazał powiększonemu składowi Sądu Najwyższego do rozstrzygnięcia następujące zagadnienie prawne: „Czy osobie, która osiągnęła 25 lat życia, będąc na ostatnim roku studiów podyplomowych, przedłuża się prawo do renty rodzinnej do zakończenia tego roku studiów (art. 68 ust. 2 EmRentyFUSU)?”.

Rozbieżność w orzecznictwie dotyczy pojęcia „studia w szkole wyższej”. Według jednego ze stanowisk, ostatni rok studiów w szkole wyższej w rozumieniu art. 68 ust. 2 EmRentyFUSU nie odnosi się do studiów podyplomowych. Podkreśla się, że ustawa z 27.7.2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2183 ze zm.), zawiera jednoznaczne definicje studiów wyższych i studiów podyplomowych, a studia podyplomowe stanowią inną niż studia wyższe formę kształcenia przeznaczoną dla osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów wyższych. Pojęcie „studia w szkole wyższej” utożsamiono z pojęciem „studia wyższe”, ograniczając je wyłącznie do studiów prowadzonych przez uczelnię posiadającą uprawnienia do ich prowadzenia, kończące się uzyskaniem odpowiedniego tytułu zawodowego: licencjata, inżyniera, magistra lub tytułu równorzędnego (zob. wyrok SN z 23.11.2011 r., II UK 71/11, Legalis; wyrok SN z 22.2.2008 r., I UK 207/08, Legalis oraz wyrok SN z 13.1.2006 r., I UK 155/05, Legalis).

Drugi z prezentowanych w orzecznictwie poglądów opiera się na szerszym znaczeniu pojęcia „studia w szkole wyższej” i uznaniu, że chodzi o wszystkie studia organizowane i prowadzone przez wyższą uczelnię (zob. wyrok SN z 17.10.2006 r., II UK 73/06, Legalis oraz wyrok SN z 6.9.2000 r., II UKN 699/99, Legalis).

W uzasadnieniu pytania prawnego stwier­dzono, że rozróżnienie sytuacji prawnej osób kontynuujących naukę na uczelni niezależnie od wcześniejszego ukończenia studiów na innym kierunku i uzyskania tytułu magistra, od sytuacji osób legitymujących się dyplomem ukończenia studiów wyższych i kontynuujących naukę w formie studiów podyplomowych, czy doktoranckich prowadzonych przez uczelnię z racji celu, jakiemu służy renta rodzinna, byłoby nieuprawnione. Celem renty rodzinnej ma być zabezpieczenie finansowe możliwości kształcenia się sieroty bądź półsieroty celem zdobycia kwalifikacji umożliwiających podjęcie pracy. Mając ten cel na uwadze i uwzględniając, że studia podyplomowe można podejmować już po ukończeniu studiów pierwszego stopnia (czyli po uzyskaniu licencjatu), zasadne wydaje się przyjęcie, że również osobie, która ukończyła 25. rok życia, będąc na ostatnim roku studiów podyplomowych (studiów w szkole wyższej), prawo do renty rodzinnej przedłuża się do zakończenia tego roku studiów.

Stanowisko powiększonego składu SN

Sąd Najwyższy podjął uchwałę przy dwóch zdaniach odrębnych. W jej uzasadnieniu stwierdzono, że z uwagi na fakt, iż każda z kolejnych ustaw regulujących zagadnienia związane ze szkolnictwem wyższym w odmienny sposób regulowała pojęcia: studia, studia podyplomowe, studia wyższe, dla celów ustalania uprawnień do świadczeń finansowanych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych należy przyjąć samodzielne dla wykładni prawa ubezpieczeń społecznych rozumienie pojęcia „studiów”. W konsekwencji, kształcenie na studiach podyplomowych, które w rozumieniu przepisów określających ustrój szkolnictwa wyższego nie jest uznawane za „studia”, uprawnia dziecko do pobierania renty rodzinnej.

Uchwałą SN(7) z 25.9.2019 r., III UZP 6/19

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
25-latek jako uprawniony do pobierania renty rodzinnej na ostatnim roku studiów podyplomowych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny