Wpływ nowych założeń do projektu ustawy o prawach pacjenta na dochodzenia świadczeń z ubezpieczenia społecznego

17.02.2015
Agnieszka Fedor (opracowanie)

RM przyjęła założenia do nowego projektu ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zakładają one lepszą ochronę danych osobowych i informacji o stanie zdrowia pacjenta zawartych w dokumentacji medycznej, a zarazem poszerzenie kręgu osób mających do niej dostęp. Projekt ma uregulować kwestie dalszych losów naszej dokumentacji medycznej, zwłaszcza po zlikwidowaniu danej kliniki, przychodni, szpitalu, co ma coraz częściej miejsce w obliczu generalnych problemów występujących w służbie zdrowia.

RM przyjęła założenia do nowego projektu ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Zakładają one lepszą ochronę danych osobowych i informacji o stanie zdrowia pacjenta zawartych w dokumentacji medycznej, a zarazem poszerzenie kręgu osób mających do niej dostęp. Projekt ma uregulować kwestie dalszych losów naszej dokumentacji medycznej, zwłaszcza po zlikwidowaniu danej kliniki, przychodni, szpitalu, co ma coraz częściej miejsce w obliczu generalnych problemów występujących w służbie zdrowia. Tym samym, określono podmioty odpowiedzialne za przechowywanie dokumentacji – wskazano podmioty zobowiązane do przejęcia, przechowywania oraz udostępniania dokumentacji medycznej oraz obowiązki takiej osoby do zabezpieczenia dokumentacji przed jej utratą, zniszczeniem czy dostępem do niej nieuprawnionych osób trzecich. Zarazem osoba uprawniona ma mieć ułatwiony dostęp do uzyskania wglądu do swojej dokumentacji. W stosunku do dokumentacji medycznej elektronicznej, coraz bardziej powszechnej w placówkach, zakłada się przekazanie jej do centralnego Systemu Informacji Medycznej (SIM). Z jednej strony dokumentacja ma być lepiej zabezpieczona, z drugiej zaś krąg osób mających do niej dostęp ma zostać poszerzony o diagnostów laboratoryjnych, felczerów, ratowników medycznych i fizjoterapeutów. Dostęp do dokumentacji medycznej będą mieli również, co ciekawe, studenci nauk medycznych i członkowie zespołów kontroli zakażeń szpitalnych. Projekt rządowy przewiduje również zwiększenie uprawnień Rzecznika Praw Pacjenta. Założenia przewidują również niższe stawki za przekazywanie kopii dokumentacji medycznej przez placówki – co zmniejszy z pewnością koszty procesów sądowych, gdzie dokumentacja stanowi dokument potwierdzający stan zdrowia pracownika, przykładowo w sprawach o rentę czy też stanowi podstawę do ustalenia poczytalności w sprawach karnych i cywilnych. Zgodnie z projektem, pacjent w prosty i jasny sposób będzie mógł złożyć odwołanie od orzeczenia lekarskiego, a tryb jego rozpatrzenia przez komisję lekarską ma zostać przyśpieszony. Powyższe rozwiązanie ma to istotne przełożenie na ustalenie prawa pracownika do świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych, gdyż sąd odrzuca odwołania w sprawach o ustalenie świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego, jeśli podstawę ich wydania stanowiło orzeczenie, od którego nie wniesiono sprzeciwu, jak stanowi poniższy przepis. „Art. 4779 § 31 KPC Sąd odrzuci odwołanie w sprawie o świadczenie z ubezpieczeń społecznych, do którego prawo jest uzależnione od stwierdzenia niezdolności do pracy lub niezdolności do samodzielnej egzystencji, a podstawę do wydania decyzji stanowi orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, jeżeli osoba zainteresowana nie wniosła sprzeciwu od tego orzeczenia do komisji lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i odwołanie jest oparte wyłącznie na zarzutach dotyczących tego orzeczenia”. Zaplanowano też usprawnienie pracy wojewódzkich komisji ds. orzekania o zdarzeniach medycznych, poprzez zmianę przepisów dotyczących składu komisji, jej trybu pracy i orzekania, terminów sporządzenia uzasadnienia do orzeczenia komisji czy zwrotów kosztów postępowania. Na gruncie obecnie obowiązujących przepisów, celem postępowania przed komisją jest co do zasady ustalenie, czy zdarzenie, którego następstwem była szkoda majątkowa lub niemajątkowa, stanowiło zdarzenie medyczne, tj. zakażenie pacjenta biologicznym czynnikiem chorobotwórczym, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia pacjenta albo śmierć pacjenta, będącego następstwem niezgodnych z aktualną wiedzą medyczną:
  • diagnozy, jeżeli spowodowała ona niewłaściwe leczenie albo opóźniła właściwe leczenie, przyczyniając się do rozwoju choroby,
  • leczenia, w tym wykonania zabiegu operacyjnego,
  • zastosowania produktu leczniczego lub wyrobu medycznego.
Przewidziana została również możliwość wydłużenia terminu na wydanie orzeczenia przez komisję, jak również możliwość powołania specjalisty spoza województwa w szczególnych przypadkach.