Tryb rozwiązywania umowy o pracę z członkiem zarządu - glosa

Tryb rozwiązywania umowy o pracę z członkiem zarządu - glosa

Monitor Prawa Pracy | 1/2005
Moduł: prawo handlowe, prawo pracy
Robert Pabis

Gdy rada nadzorcza spółki akcyjnej odwoła z funkcji prezesa (członka zarządu), to organem właściwym do późniejszego wypowiedzenia mu umowy o pracę jest zarząd spółki. Jeżeli rada nadzorcza chce rozwiązać umowę o pracę z prezesem (członkiem zarządu), musi to uczynić jednocześnie z odwołaniem go z funkcji prezesa (członka zarządu), ponieważ po odwołaniu staje się on zwykłym pracownikiem, wobec którego kompetencje pracownicze wykonuje zarząd, a nie rada nadzorcza.

Wyrok SN z 23.1.2004 r., I PK 213/03, MoP Nr 5/2004

Wprowadzenie

Glosowane orzeczenie SN dotyczy jednej z najbardziej spornych kwestii ze sfery funkcjonowania spółek handlowych, gdzie dodatkowo dochodzi do styku norm prawa handlowego oraz Kodeksu pracy, a mianowicie trybu rozwiązywania umowy o pracę z członkiem zarządu.

Konsekwencją powołania danej osoby do pełnienia funkcji członka zarządu jest powstanie stosunku organizacyjnego między nim a spółką. Sprawowanie funkcji członka zarządu jest możliwe na podstawie samego powołania - oczywiście w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, nie zaś jako sposobu nawiązania stosunku pracy, o którym mowa w art. 68 KP, są to bowiem dwie różne kwestie. Najczęściej jednak spółkę wiąże z członkiem zarządu także określony stosunek umowny. Występują tu przede wszystkim stosunek pracy oraz umowa zlecenia. Coraz częściej zawiera się też tzw. kontrakty menedżerskie (umowy o zarządzanie) - typ umowy nienazwanej o świadczenie usług, do której z mocy art. 750 KC stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Wygaśnięcie mandatu członka zarządu a rozwiązanie stosunku pracy

Istnienie w takiej sytuacji dwóch odrębnych węzłów prawnych pomiędzy spółką a członkiem jej zarządu powoduje, że możliwa jest sytuacja, gdy mimo wygaśnięcia jednego ze stosunków trwa jeszcze drugi - w szczególności wygaśnięcie mandatu członka zarządu nie musi być tożsame z rozwiązaniem stosunku pracy. Dotyczy to głównie odwołania członka zarządu; zresztą w art. 203 § 1 i art. 370 § 1 KSH podkreślono, że może to nastąpić w każdym czasie uchwałą wspólników, stwierdzając jednoznacznie, że nie pozbawia to członka zarządu roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego dotyczącego pełnionej funkcji.

Problemem - nie tylko w teorii, ale przede wszystkim w praktyce - staje się w takim przypadku określenie zasad, na jakich [...]