Odpowiedzialność zarządu za niezapłacone składki społeczne i zdrowotne

Monitor Prawa Pracy | 11/2009

Jak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego, tymczasowy kierownik i zarządca komisaryczny przedsiębiorstwa państwowego nie ponoszą odpowiedzialności za niezapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, FP i FGŚP.

Jak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego, tymczasowy kierownik i zarządca komisaryczny przedsiębiorstwa państwowego nie ponoszą odpowiedzialności za niezapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, FP i FGŚP.

Kwestia ta wynikła w sprawie z powództwa osoby, która w tym samym przedsiębiorstwie państwowym pełniła funkcję zarządcy komisarycznego i tymczasowego kierownika. Po zakończeniu postępowania upadłościowego i wykreśleniu tego przedsiębiorstwa z KRS zostały niezaspokojone wierzytelności ZUS. Chodziło o niezapłacone składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, FP i FGŚP za okres od stycznia do października 2003 r. Decyzją z lipca 2008 r. ZUS ustalił, że odpowiedzialność za to ponosi były menedżer. Na skutek odwołania sprawa trafiła do sądu.

Sąd I instancji ustalił, że zarządca komisaryczny ani kierownik tymczasowy nie są członkami organów przedsiębiorstwa, a odpowiedzialność za niezapłacone składki ponoszą tylko osoby wchodzące w skład organów zarządzających osobami prawnymi. W przypadku przedsiębiorstw katalog organów osoby prawnej jest zamknięty. Nie są w nim wymienieni ani zarządca komisaryczny, ani kierownik tymczasowy.

Przy rozpatrywaniu apelacji wniesionej przez ZUS sąd II instancji postanowił zwrócić się do SN z pytaniem, czy do członków organów zarządzających osobami prawnymi należy zaliczać zarządcę komisarycznego i kierownika tymczasowego.

Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów podjął uchwałę w tej sprawie. W jej uzasadnieniu zaznaczył, że odpowiedzialność za zaległości w płaceniu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a także FP i FGŚP ma charakter gwarancyjny i jest bardzo surowa. W związku z tym przepisy, które nakładają tego typu odpowiedzialność, należy interpretować ściśle.

W ocenie SN z wykładni językowej wynika, że zarządca komisaryczny i kierownik tymczasowy, jako osoby niewymienione w przepisach, nie mogą ponosić odpowiedzialności subsydiarnej za niezapłacone przez przedsiębiorstwo państwowe składki.

Uchwała SN (7) z 13.10.2009 r., II UZP 9/09