Krąg osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia akcji w ramach akcjonariatu pracowniczego powiązanego z prywatyzacją

Monitor Prawa Pracy | 5/2014
Moduł: prawo pracy, prawo cywilne
Michał Leski

Uwagi wstępne W wyroku z 14.5.2012 r. SN stwierdził, że wykładnia regulacji zawartej w art. 2 pkt 5 lit. a) ustawy z 30.8.1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych1 musi prowadzić do uznania, że wskazany przepis nie przewiduje możliwości uwzględnienia (zaliczenia) w okresie zatrudnienia uprawnionego pracownika pracy wykonywanej u pracodawcy innego niż przedsiębiorstwo komercjalizowane lub w powstałej z niego spółce, nawet jeżeli dany zakład pracy został przejęty przez przedsiębiorstwo pracodawcy, które następnie zostało sprywatyzowane. Glosowany wyrok dotyczy budzącej nadal wątpliwości kwestii precyzyjnego określenia kręgu osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia akcji w ramach akcjonariatu pracowniczego powiązanego z prywatyzacją. Warto przypomnieć, że już ustawa z 13.7.1990 r. o prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych2 przewidywała szczególne uprawnienia pracowników w zakresie nabywania akcji przedsiębiorstwa państwowego przekształconego w spółkę. Prawo do zakupu akcji na zasadach preferencyjnych do 20% ogólnej liczby akcji spółki należących do Skarbu Państwa przyznano wówczas wyłącznie pracownikom. Istotne zmiany w zakresie prawa do akcji wprowadziła KomPrywU. Zniesiono odpłatność za akcje i zmniejszono pakiet akcji przeznaczonych dla pracowników do 15% akcji objętych przez Skarb Państwa w dniu wpisania spółki do rejestru. Rozszerzono także krąg osób uprawnionych do ich nabycia przez wprowadzenie do słowniczka KomPrywU definicji uprawnionego pracownika3. W tej grupie, oprócz pracowników i menedżerów przedsiębiorstwa państwowego4, uwzględniono również jego byłych pracowników. Prawo do akcji dla byłych pracowników uzależniono jednak od łącznego spełnienia dodatkowych warunków. Pierwszym z nich jest minimum 10-letni staż pracy w podlegającym przekształceniu własnościowemu przedsiębiorstwie państwowym oraz ewentualnie u jego poprzednika5. Drugi warunek dotyczy okoliczności związanych z zaprzestaniem świadczenia pracy na rzecz przedsiębiorstwa. W tym zakresie ustawodawca wskazał na trzy sytuacje rozstrzygające o tym, że byli pracownicy nabywają prawo do akcji: po pierwsze, wskutek przejścia na emeryturę lub rentę, po drugie, rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, oraz po trzecie, przejęcie pracownika przez inny zakład pracy w trybie art. 231 KP.