Język umowy o pracę o charakterze transgranicznym

Monitor Prawa Pracy | 5/2013
Moduł: prawo pracy
Ewa Skibińska

Postanowienia art. 45 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu regionu (jednostki sfederowanej) państwa członkowskiego, takiemu jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, nakładającemu na każdego pracodawcę, którego miejsce prowadzenia działalności znajduje się na terytorium tej jednostki, obowiązek sporządzania umów o pracę o charakterze transgranicznym wyłącznie w języku urzędowym tego regionu pod rygorem nieważności tych umów stwierdzanej przez sąd z urzędu. Wyrok TS z 16.4.2013 r. w sprawie C 202/11 Anton Las przeciwko PSA Antwerp NV Ramy prawne Artykuł 4 Konstytucji stanowi, że Belgia obejmuje cztery regiony językowe: region języka francuskiego, region języka niderlandzkiego, dwujęzyczny region stołeczny Bruksela i region języka niemieckiego. Każda gmina Królestwa przynależy do jednego z tych regionów językowych. Dekret Vlaamse Gemeenschap z 19.7.1973 r. w sprawie używania języków w dziedzinie stosunków społecznych między pracodawcami a pracownikami, jak również w dziedzinie przewidzianych ustawą i rozporządzeniem czynności i dokumentów przedsiębiorstwa (dalej jako: dekret w sprawie używania języków) został przyjęty na mocy art. 129 ust. 1 pkt 3 Konstytucji, na podstawie którego parlamenty wspólnoty francuskiej i wspólnoty flamandzkiej, każdy w swoim zakresie, regulują dekretem, z wyłączeniem ustawodawcy federalnego, używanie języków w dziedzinie stosunków społecznych między pracodawcami a pracownikami, jak również przewidzianych ustawą i rozporządzeniem czynności i dokumentów przedsiębiorstwa. Artykuł 1 dekretu w sprawie używania języków stanowi, że niniejszy dekret stosuje się do osób fizycznych i prawnych, które mają stałe miejsce prowadzenia działalności na terenie regionu obowiązywania języka niderlandzkiego. Reguluje on używanie języków w dziedzinie stosunków społecznych między pracodawcami a pracownikami, jak również w dziedzinie przewidzianych ustawą i rozporządzeniem czynności oraz dokumentów przedsiębiorstwa. Artykuł 2 dekretu w sprawie używania języków uściśla, że językiem używanym w dziedzinie stosunków społecznych między pracodawcami a pracownikami, jak również w dziedzinie przewidzianych ustawą i rozporządzeniem czynności i dokumentów przedsiębiorstwa jest język niderlandzki. Artykuł 5 dekretu w sprawie używania języków brzmi: „Wszelkie przewidziane ustawą i rozporządzeniem czynności i dokumenty przedsiębiorstwa, jak również wszystkie dokumenty przeznaczone dla personelu przedsiębiorstwa muszą być zredagowane w języku niderlandzkim. Jednakże w przypadku, w którym jest to uzasadnione składem personelu, i na jednogłośny wniosek przedstawicieli pracowników w radzie zakładowej lub, w przypadku braku rady zakładowej, na jednogłośny wniosek delegacji związkowej, lub w przypadku braku obu na żądanie przedstawiciela reprezentatywnej organizacji związkowej, pracodawca zobowiązany jest dołączyć do opinii, komunikatów, czynności, zaświadczeń i formularzy przeznaczonych dla personelu tłumaczenie na jeden lub na kilka języków”. Zgodnie z art. 10 dekretu w sprawie używania języków dokumenty lub czynności sprzeczne z przepisami niniejszego dekretu są nieważne. Nieważność ta jest stwierdzana przez sąd z urzędu. Stwierdzenie nieważności nie może przynosić szkody pracownikowi oraz naruszać praw osób trzecich. Pracodawca odpowiada za szkody wyrządzone nieważnością dokumentów lub czynności pracownikowi bądź osobom trzecim. Stan faktyczny Na podstawie Letter of Employment (dalej jako: umowa o pracę) z lipca 2004 r., sporządzonego w języku angielskim, A. Las (obywatel niderlandzki zamieszkały w Niderlandach) został zatrudniony na czas nieokreślony jako Chief Financial Officer przez PSA Antwerp NV. Jest to spółka mająca siedzibę w Antwerpii (Belgia), ale należy ona do grupy międzynarodowej, której siedziba znajduje się w Singapurze. Umowa o pracę przewidywała, że miejscem świadczenia pracy A. Lasa będzie Belgia, nawet w przypadku gdy praca w części była świadczona z Niderlandów. Pismem z 7.9.2009 r., sporządzonym w języku angielskim, stosunek pracy z A. Lasem został rozwiązany ze skutkiem natychmiastowym. Na podstawie art. 8 umowy o pracę PSA Antwerp NV wypłaciła A. Lasowi odprawę z tytułu rozwiązania stosunku pracy w wysokości 3-miesięcznego wynagrodzenia oraz dodatkową odprawę w wysokości 6-miesięcznego wynagrodzenia. Pismem z października 2009 r. adwokat A. Lasa zwrócił uwagę PSA Antwerp, że ponieważ umowy o pracę, a w szczególności jej art. 8 dotyczący należnych A. Lasowi odpraw z tytułu rozwiązania stosunku pracy, nie sporządzono w języku niderlandzkim, jest ona dotknięta nieważnością zgodnie z sankcją przewidzianą w art. 10 dekretu w sprawie używania języków. Ponieważ strony umowy nie porozumiały się, A. Las zwrócił się do sądu, aby określił on kwotę należnych mu odpraw. Natomiast PSA Antwerp podnosił, że sąd powinien odstąpić od zastosowania tego dekretu w niniejszym przypadku, ponieważ umowa o pracę dotyczy osoby korzystającej ze swobody przemieszczania się pracowników. Ponadto spółka twierdziła, że umowa o pracę powinna być przestrzegana, gdyż jest zgodna z wolą stron wyrażoną w języku zrozumiałym dla każdej z nich, tzn. w języku angielskim, tym bardziej że dyrektor tej spółki, który podpisał umowę, jest obywatelem Singapuru i nie zna języka niderlandzkiego. W pytaniu prejudycjalnym niderlandzki sąd dążył do ustalenia, czy postanowienia art. 45 TFUE należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie uregulowaniu regionu państwa członkowskiego, takiemu jak rozpatrywane w niniejszym postępowaniu, nakładającemu na każdego pracodawcę, którego miejsce prowadzenia działalności znajduje się na terytorium tej jednostki, obowiązek sporządzania umów o pracę o charakterze transgranicznym wyłącznie w języku urzędowym tego regionu pod rygorem nieważności tych umów stwierdzanej przez sąd z urzędu. Stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Na wstępie TS podkreślił, że umowa o pracę rozpatrywana w niniejszym postępowaniu jest objęta [...]