Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop

Monitor Prawa Pracy | 7/2014
Moduł: prawo pracy, prawo UE
Ewa Skibińska (oprac.)
Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop

Wykładni przepisu art. 7 dyrektywy 2003/881 należy dokonywać w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie krajowym przepisom prawa lub praktyce, takim jak rozpatrywane w postępowaniu głównym, które stanowią, iż prawo do corocznego płatnego urlopu wygasa, a prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop nie powstaje, w sytuacji gdy stosunek pracy ustaje wskutek śmierci pracownika. Prawo do takiego ekwiwalentu nie może zależeć od wcześniejszego złożenia przez zainteresowaną osobę stosownego wniosku w tym względzie.

Wyrok TS z 12.6.2014 r. w sprawie C 118/13 G. Bollacke przeciwko K + K Klaas & Kock B.V. & Co. KG


Ramy prawne

1. Prawo UE Artykuł 7 dyrektywy 2003/88, pt. Urlop roczny, brzmi:
„1. Państwa członkowskie przyjmują niezbędne środki w celu zapewnienia, aby każdy pracownik był uprawniony do corocznego płatnego urlopu w wymiarze co najmniej czterech tygodni, zgodnie z warunkami uprawniającymi (go do takiego urlopu) i przyznającymi mu taki urlop, przewidzianymi w ustawodawstwie krajowym lub w praktyce krajowej. 2. Minimalny okres corocznego płatnego urlopu nie może być zastąpiony wypłatą ekwiwalentu pieniężnego, z wyjątkiem przypadku, gdy stosunek pracy ulega rozwiązaniu”.
Artykuł 15 dyrektywy 2003/88, pt. Bardziej korzystne przepisy, stanowi: „Niniejsza dyrektywa nie wpływa na prawo państwa członkowskiego do stosowania lub wprowadzenia bardziej korzystnych przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych w odniesieniu do ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników lub na prawo do ułatwiania lub zezwalania na stosowanie układów zbiorowych lub porozumień zawartych między partnerami społecznymi, które są bardziej korzystne dla ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników”. Artykuł 17 dyrektywy 2003/88 przewiduje, że państwa członkowskie mogą stosować odstępstwa od pewnych jej przepisów. Nie ma jednak możliwości wprowadzenia odmiennych regulacji w przypadku art. 7 tej dyrektywy. 2. Prawo niemieckie Paragraf 7 ust. 4 Bundesurlaubsgesetz2 stanowi, że w przypadku gdy ze względu na ustanie stosunku pracy urlop nie może zostać udzielony w całości lub w części, należy wypłacić ekwiwalent pieniężny. Stan faktyczny J. Bollacke był zatrudniony przez K + K Klaas & Kock B.V. & Co. KG3 od sierpnia 1998 r. do 19.11.2010 r. (tj. daty jego śmierci). Od 2009 r. był ciężko chory i przez wiele miesięcy niezdolny do pracy. Bezsporne jest, że w dniu swojej śmierci J. Bollacke był uprawniony do co najmniej 140,5 dnia niewykorzystanego corocznego urlopu. G. Bollacke jest jedyną spadkobierczynią zmarłego męża. Pismem ze stycznia 2011 r. zwróciła się do K + K o ekwiwalent pieniężny z tytułu niewykorzystanego przez swego męża urlopu. K + K odmówiła, wskazując na wątpliwościami co do dziedziczności tego prawa. Sąd I instancji również oddalił żądanie G. Bollacke. Uzasadnił, że zgodnie z orzecznictwem Bundesarbeitsgericht prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany coroczny płatny urlop po zakończeniu stosunku pracy nie powstaje, w sytuacji gdy stosunek ten ustaje w związku ze śmiercią pracownika. W pytaniach prejudycjalnych Landesarbeitsgericht Hamm zmierzał do ustalenia, czy wykładni art. 7 dyrektywy 2003/88 należy dokonywać w ten sposób, że ten przepis stoi na przeszkodzie krajowym przepisom prawa lub praktyce, które stanowią, iż prawo do corocznego płatnego urlopu wygasa, a prawo do ekwiwalentu pieniężnego za jeszcze niewykorzystany urlop nie powstaje, w sytuacji gdy stosunek pracy ustaje wskutek śmierci pracownika, a jeśli tak, to czy prawo do takiego ekwiwalentu zależy od wcześniejszego złożenia przez osobę zainteresowaną stosownego wniosku.