Zatrudnienie członka rodziny

A A A

Jak wynika z orzeczenia Sądu Najwyższego, prawo nie zakazuje żonie posiadającej status osoby współpracującej z firmą męża zatrudnienia na umowę o pracę.

 

Kwestia ta wynikał w sprawie Małgorzaty K. i Barbary L., które były objęte ubezpieczeniem społecznym jako osoby współpracujące z mężami, prowadzącymi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej. Status ten zmienił się od lutego 2004 r. Spółka mężów zatrudniła Małgorzatę K. i Barbarę L. na umowę o pracę. Było to dla nich korzystne, ponieważ wypłacone żonom wynagrodzenie mężowie mogli zaliczyć w koszty działalności spółki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych stwierdził jednak, że zawarte umowy są nieważne, ponieważ zmierzały do obejścia prawa.

 

Małgorzata K. i Barbara L. zostały zatrudnione w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku sprzedawców. Ich obowiązki z tytułu umowy o pracę były nieznacznie zawężone w porównaniu z tymi, które wykonywały jako osoby współpracujące. W ocenie ZUS i sądów niższych instancji zmiana tytułu ubezpieczenia żon wspólników miała podłoże finansowe, gdyż wynagrodzenia wypłacane pracownikom są uznawane za koszty działalności spółki. Takie działanie świadczyło zaś o tym, że umowy zostały zawarte w celu obejścia prawa.

 

Zarówno spółka, jak i wnioskodawczynie zaskarżyły to orzeczenie skargą kasacyjną. Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu stwierdził, że nawet jeśli motywem zawarcia umowy o pracę były względy finansowe, to nie oznacza jeszcze, że umowa taka była nieważna, gdyż zmierzała do obejścia prawa.

 

Obie kobiety rzeczywiście wykonywały pracę. Dokonanie czynności w celu osiągnięcia skutków, jakie ustawa wiąże z tą czynnością, nie jest obejściem prawa. Strony umowy chciały, aby jej zawarcie wywołało skutek w postaci objęcia ubezpieczeniem społecznym.

 

Nie ma zakazu zmieniania formy świadczenia pracy i wynikającego z tego tytułu ubezpieczenia, nawet jeśli z takim działaniem wiąże się znaczne obniżenie kosztów działalności spółki. Oszczędność ekonomiczna, którą spółka z tym działaniem osiągnęła, nie jest sprzeczna z ustawą i nie stanowi obejścia prawa.

 

Sąd Najwyższy wielokrotnie rozważał kwestie zawierania umów o pracę w celu uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Zakład Ubezpieczeń Społecznych kwestionuje takie umowy – zawierane z kobietami w ciąży czy pomiędzy członkami rodziny – stwierdzając, że są one nieważne – zawarte w celu obejścia prawa.

 

Zdaniem SN sama chęć uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego jako motywacja do podjęcia zatrudnienia nie świadczy jednak o zamiarze obejścia prawa (por. wyrok z 28.4.2005 r., I UK 236/04, OSNAPiUS Nr 1–2/2006, poz. 28). Według niego stronom umowy o pracę rzeczywiście wykonywanej nie można przypisać działania w celu obejścia ustawy.

 

Jeśli wolą stron jest nawiązanie stosunku pracy, a praca jest faktycznie wykonywana i wynagradzana, to sama świadomość stron, że wystąpi zdarzenie uprawniające do świadczeń z ubezpieczenia (poród, urlop macierzyński), nie stanowi podstawy do uznania umowy za nieważną.

 

Wyrok SN z 15.10.2007 r., II UK 53/07

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Zatrudnienie członka rodziny
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny