Rozwiązanie umowy o pracę na podstawie art. 53 KP a decyzja o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego

A A A

Zgodnie z art. 53 § 1 KP pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, jeżeli niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż trzy miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy krócej niż sześć miesięcy, a także w sytuacji gdy niezdolność pracownika do pracy wskutek choroby trwa dłużej niż łączny okres pobierania z tego tytułu wynagrodzenia i zasiłku oraz pobierania świadczenia rehabilitacyjnego przez pierwsze trzy miesiące – gdy pracownik był zatrudniony u danego pracodawcy co najmniej sześć miesięcy lub jeżeli niezdolność do pracy została spowodowana wypadkiem przy pracy albo chorobą zawodową (zob. postanowienie SN z 14.1.2014 r., III PK 80/13, niepubl. oraz wyrok SN z 5.5.2010 r., II PK 343/09, niepubl.). Pracodawca, zanim zwolni pracownika z powodu jego długotrwałej choroby, musi sprawdzić, czy jest on nadal niezdolny do pracy (zob. wyrok SN z 21.9.2006 r., II PK 6/06, MoPr Nr 12/2006, s. 622).

Zgodnie z art. 18 ust. 1 i 2 ustawy z 25.6.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (t. jedn.: Dz.U. z 2014 r. poz. 159), świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy, a dalsze leczenie lub rehabilitacja lecznicza rokują odzyskanie zdolności do pracy. Świadczenie to przysługuje przez okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 12 miesięcy. Przy czym niezdolność do pracy jako przesłanka nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego musi dotyczyć pracy (stanowiska), w zakresie której uprzednio została orzeczona niezdolność do pracy, a nie zdolność do jakiejkolwiek innej pracy (zob. wyrok SN z 13.1.2015 r., II UK 118/14, niepubl.).

W orzecznictwie stawiano tezę, że niezdolność do pracy określona w art. 53 § 1 pkt 1 lit. b) KP jest definiowana przez decyzję lekarza lub lekarza orzecznika działającego na zlecenie ZUS, a w rezultacie niezdolność ta trwa do dnia przysługiwania świadczenia rehabilitacyjnego. Przyznanie pracownikowi tego świadczenia dowodzi bowiem, że pracownik ten nie odzyskał zdolności do pracy, co uzasadnia rozwiązanie z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia (zob. wyrok SN z 28.7.1999 r., I PKN 166/99, OSNAPiUS Nr 21/2000, poz. 782; wyrok SN z 9.9.1997 r., II UKN 219/99, OSNAPiUS Nr 13/1998, poz. 402 oraz uchwała SN z 28.7.1975 r., I PZP 31/75, OSNCP Nr 4/1976, poz. 83)

Aktualnie jednak przyjmuje się, że domniemanie, iż pracownik w okresie, na który przyznano mu świadczenie rehabilitacyjne, jest niezdolny do pracy, może zostać obalone, gdyż moc wiążąca ostatecznej decyzji organu rentowego przyznającej to świadczenie nie obejmuje stwierdzenia, że po wydaniu takiej decyzji pracownik nie odzyska zdolności do pracy (zob. wyrok SN z 17.7.2009 r., I PK 39/09, OSNP Nr 5–6/2011, poz. 74). Z istoty decyzji o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego wynika, że przysługuje ono za okres niezbędny do przywrócenia zdolności do pracy. Dlatego decyzja organu rentowego przyznająca to świadczenie, wydana na podstawie orzeczenia przez lekarza orzecznika (komisję lekarską), wiąże sąd pracy przy ocenie wystąpienia negatywnej przesłanki rozwiązania umowy o pracę jedynie co do tego, że w dacie jej wydania ubezpieczony był niezdolny do pracy i niezdolność ta powinna być odzyskana we wskazanym okresie. Z decyzji tej nie wynika natomiast, że niezdolność do pracy trwa przez cały okres, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, a w szczególności że ubezpieczony (pracownik) nie może zdolności do pracy odzyskać przed wyczerpaniem świadczenia. Pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego nie wyklucza więc ustalenia, że pracownik w okresie wymienionym w treści decyzji przyznającej mu to świadczenie odzyskał zdolność do pracy. Jeżeli zatem przed upływem okresu, na który przyznano świadczenie rehabilitacyjne, pracownik odzyska zdolność do pracy i stawi się w niej, to ma zastosowanie zakaz rozwiązania umowy o pracę z art. 53 § 3 KP (zob. wyrok SN z 21.5.2014 r., I PK 290/13 MoPr Nr 11/2014, s. 562; wyrok SN z 16.11.2004 r., I PK 649/03, OSNP Nr 12/2005, poz. 173 oraz wyrok SN z 10.11.1999 r., I PKN 350/99, OSNAPiUS Nr 6/2001, poz. 198). Co ważne, pracownik stawiający się do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności nie ma obowiązku dostarczenia orzeczenia lekarskiego o zdolności do pracy. Jeżeli pracownik stawi się do pracy i zgłosi gotowość jej wykonywania, wówczas obowiązek skierowania go na kontrolne badania lekarskie spoczywa na pracodawcy (zob. wyrok SN z 2.6.2005 r., II PK 319/04, OSNP Nr 3–4/2006, poz. 49). Natomiast niewykonanie przez pracownika zgłaszającego swój powrót do pracy obowiązku poddania się badaniom lekarskim, na które skierował go pracodawca, uzasadnia rozwiązanie stosunku pracy na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b) KP (zob. wyrok SN z 21.9.2012 r., II PK 51/12, niepubl.).

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia nie może nastąpić po stawieniu się pracownika do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności, przy czym rozpoczęcie przez pracownika korzystania z udzielonego mu przez pracodawcę urlopu wypoczynkowego jest równoznaczne ze stawianiem się do pracy w związku z ustaniem przyczyny nieobecności w rozumieniu art. 53 § 3 KP, chyba że nie było podstaw do udzielenia tego urlopu z powodu przedłużającej się niezdolności do pracy (zob. wyrok SN z 4.4.2000 r., I PKN 565/99, OSNP Nr 17/2001, poz. 530). W art. 53 § 3 KP ustanowiono bowiem wymóg kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek – po pierwsze, ustania przyczyny nieobecności spowodowanej niezdolnością do pracy, i po drugie, stawienia się pracownika do pracy w związku z odzyskaniem zdolności do pracy (zob. wyrok SN z 16.12.1999 r., I PKN 415/99, OSNP Nr 10/2001, poz. 342 oraz wyrok SN z 10.11.1999 r., I PKN 350/99, OSNP Nr 6/2001, poz. 198).

Podkreśla się, że uprawnienie pracodawcy do rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b) KP jest niezależne od współdziałania z organem rentowym, w szczególności w sprawie ustalenia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego (zob. wyrok SN z 16.11.2004 r., I PK 649/03, OSNP Nr 12/2005, poz. 173). Sąd pracy, rozpoznając w takiej sytuacji powództwo pracownika o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie za bezprawne rozwiązanie stosunku pracy, powinien jednak rozważyć zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania przed organem rentowym ostateczną decyzją w sprawie świadczenia rehabilitacyjnego (zob. wyrok SN z 26.3.2009 r., II PK 245/08, OSNP Nr 21–22/2010, poz. 262).

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Rozwiązanie umowy o pracę na podstawie art. 53 KP a decyzja o przyznaniu świadczenia rehabilitacyjnego
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny