Prowadzenie pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia lekarskiego

A A A

W ocenie SN, stosownie do art. 52 § 1 KP w zw. z art. 100 § 2 pkt 3 KP wykonywanie pracy przez pracownika w okresie niezdolności do pracy (zwolnienia lekarskiego) tylko wyjątkowo może nie zostać uznane za uchybienie podstawowemu obowiązkowi pracowniczemu. Dyrektor zakładu pracy (a zwłaszcza lekarz – dyrektor szpitala), który w czasie wielomiesięcznego zwolnienia lekarskiego wykonywał pracę zarobkową, prowadząc tożsamą z czynnościami pracowniczymi działalność gospodarczą, dopuszcza się naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniających rozwiązanie umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 KP.


Powódka była dyrektorem NZOZ. Została odwołana z funkcji członka zarządu spółki oraz z funkcji dyrektora NZOZ ze względu na utratę zaufania spowodowaną brakiem dbałości o dobro i mienie spółki. Pracodawca podjął czynności mające na celu wypowiedzenie jej umowy o pracę, w tym przeprowadził konsultację związkową. Do wypowiedzenia jednak nie doszło, gdyż pracownica korzystała ze zwolnienia lekarskiego nieprzerwanie przez niemalże trzy miesiące, a następnie od razu skorzystała z urlopu na żądanie i wniosła o udzielenie urlopu wypoczynkowego. Pracodawca odmówił udzielenia urlopu wypoczynkowego, jednak pracownica nie wróciła do pracy – przedstawiła kolejne zwolnienia lekarskie przez niemalże dwa miesiące, aż do czasu doręczenia oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę w trybie art. 52 § 1 KP. Jako przyczynę zwolnienia wskazano dopuszczenie się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych polegających na nadużyciu w korzystaniu ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego i wykorzystywaniu zwolnień lekarskich w sposób sprzeczny z jego celem przez udzielanie specjalistycznych świadczeń zdrowotnych w ramach prywatnej praktyki lekarskiej w zakresie tożsamym z aktualnymi obowiązkami pracowniczymi. Jak się okazało, pracownica w ramach indywidualnej praktyki lekarskiej świadczyła usługi medyczne i w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim nie zawiesiła tej działalności. Zostało to potwierdzone także przez ZUS w decyzji zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku chorobowego wraz z odsetkami. Pracownica odwołała się jednak od dyscyplinarki, twierdząc m.in., że jej działalność w tym okresie ograniczała się jedynie do nagłych, wyjątkowych przypadków oraz była przez nią za każdym razem konsultowana z lekarzami wystawiającymi zwolnienia lekarskie, od których uzyskiwała zgodę na podjęcie danych czynności mimo niezdolności do pracy.

Sąd I instancji uznał decyzję pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia za prawidłową i oddalił powództwo. Natomiast sąd II instancji wskazał, że sam fakt utraty przez pracownika prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego i zobowiązanie do ich zwrotu nie oznacza jeszcze, iż doszło do nadużycia uprawniającego zakład pracy do rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika (art. 52 § 1 pkt 1 KP). Stwierdził także, że pracodawca naruszył wymogi formalne rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia przez niewskazanie konkretnych, umiejscowionych w czasie naruszeń obowiązków pracowniczych i przedstawił zarzuty, licząc na wykazanie ich w toku postępowania. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pracodawcy, podzielił stanowisko sądu I instancji. Uznał, że prowadzenie przez powódkę zatrudnioną na stanowisku dyrektora szpitala, w okresie długotrwałych zwolnień lekarskich od pracy, prywatnej działalności medycznej, stanowiło ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, umożliwiających zastosowanie art. 52 § 1 KP i uchylił zaskarżony wyrok.

Sąd Najwyższy zmierzył się z niezwykle aktualnym tematem nadużywania zwolnień lekarskich. Tym razem nie w kontekście utraty uprawnienia do zasiłku chorobowego, lecz ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, uzasadniającego zwolnienie dyscyplinarne pracownika. W praktyce zdarza się bowiem, że pracownicy traktują zwolnienia lekarskie jako dodatkowy urlop, wykorzystując je m.in. w celu wyjazdu na wczasy, opieki nad dziećmi, wykonania prac remontowych, podejmowania sezonowego zatrudnienia czy też w celu ochrony przed doręczeniem im wypowiedzenia umowy o pracę.

W tym kontekście warto podkreślić, że pracownik korzystający ze zwolnienia lekarskiego w sposób sprzeczny z jego celem, w szczególności zaś podejmujący czynności prowadzące do przedłużenia nieobecności w pracy, godzi w dobro pracodawcy oraz narusza swoje podstawowe obowiązki, w tym obowiązek lojalności wobec pracodawcy. Niewątpliwie bowiem korzystanie przez pracownika ze zwolnienia lekarskiego, zwłaszcza przez dłuższy, np. kilkumiesięczny okres, dezorganizuje pracę w zakładzie. Jeśli więc jest to nieuzasadnione, to stanowi naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Jeżeli działanie pracownika jest celowe i świadome, to wówczas w grę wchodzi umyślne działanie na szkodę pracodawcy. Tak było w omawianej sprawie. Dyrektor NZOZ przez kilka miesięcy korzystania ze zwolnienia lekarskiego prowadziła jednocześnie prywatną działalność zarobkową (która nie miała charakteru jedynie incydentalnego). W takiej sytuacji musiała zdawać sobie sprawę, że nie służy to regeneracji jej zdrowia i stanowi podstawę do utraty prawa do zasiłku chorobowego (zwłaszcza biorąc pod uwagę jej wykształcenie medyczne oraz wiedzę w zakresie zasad wystawiania zwolnień lekarskich). Jej działanie stanowiło zatem umyślne naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych.

Wyrok SN z 17.5.2018 r., I PK 69/17


Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Prowadzenie pracy zarobkowej w trakcie zwolnienia lekarskiego
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny