Ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy

A A A

Kwestie związane z ochroną roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy uregulowane są w ustawie z 13.7.2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U. Nr 158, poz. 1121). Ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2002/74/WE z 23.9.2002 r. zmieniającej dyrektywę Rady nr 80/987/EWG z 20.10.1980 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw Państw Członkowskich dotyczących ochrony pracowników na wypadek niewypłacalności pracodawcy (Dz.Urz. WE L 270 z 8.10.2002 r., s. 10). Z dniem jej wejścia w życie moc obowiązującą utraciły przepisy ustawy z 29.12.1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy. Jednakże wiele z orzeczeń wydanych na gruncie uchylonych już przepisów zachowało aktualność w obecnie obowiązującym stanie prawnym.

 

W orzecznictwie wiele uwagi poświęcono doprecyzowaniu przepisów poprzez określenie, jakie podmioty mają w rozumieniu wskazanych przepisów obowiązki ciążące na pracodawcy (zob. wyrok SA w Katowicach z 13.2.2008 r., III AUa 414/07, niepubl. oraz wyrok SN z 28.5.1998 r., I PKN 158/97, OSP Nr 1/1999, poz. 16) oraz kto zobowiązany jest do płacenia składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (zob. wyrok SA w Katowicach z 24.5.2007 r., III AUa 1182/06, Biul.SAKa Nr 1/2008, poz. 39; wyrok SN z 4.3.1998 r., II UKN 540/97, OSNP Nr 5/1999, poz. 175; uchwała SN z 20.11.1996 r., III ZP 6/96, OSNP Nr 12/1997, poz. 210; uchwała SN z 14.9.1995 r., II UZP 16/95, OSNAPiUS Nr 9/1996, poz. 130; uchwała SN z 1.3.1995 r., II UZP 34/94, OSNP Nr 16/1995, poz. 207). Przy czym warto podkreślić, że administracyjne tytuły wykonawcze, obejmujące składki na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (art. 30 ust. 3 ustawy z 13.7.2006 r.) są tytułami egzekucyjnymi w rozumieniu art. 777 § 1 pkt 3 KPC (zob. uchwała SN z 16.10.2008 r., III CZP 99/08, niepubl.).

 

Wyrażono także ważny pogląd, że brak zdolności upadłościowej spółki cywilnej nie wyłącza stosowania ustawy z 29.12.1993 r. do pracowników zatrudnionych przez wspólników takiej spółki w związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. Stwierdzono, że niedopełnienie spoczywającego na pracodawcy obowiązku rejestracji w KRS lub ewidencji działalności gospodarczej nie może powodować niekorzystnych skutków wobec pracownika, w szczególności nie powoduje utraty statusu pracodawcy i uprawnień pracowników do korzystania ze świadczeń Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (zob. wyrok SN z 21.6.2007 r., I PK 1/07, OSNP Nr 15–16/2008, poz. 220).

 

Niezwykle istotne było określenie, co należy rozumieć pod pojęciem dzień wystąpienia niewypłacalności pracodawcy (zob. wyrok SN z 18.12.2006 r., II PK 17/06, OSNP Nr 1–2/2008, poz. 8 oraz wyrok SN z 5.12.2006 r., II PK 18/06, OSNP Nr 1–2/2008, poz. 7), w szczególności po wejściu w życie przepisów ustawy z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535). Jak wyjaśniono, niewypłacalność pracodawcy w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 29.12.1993 r. powstaje zarówno w dacie wydania przez sąd pierwszego postanowienia o ogłoszeniu upadłości na podstawie przepisów ustawy z 28.2.2003 r., niezależnie od tego, czy jest to postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu, postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, jak i w dacie zmiany postanowienia o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika na postanowienie o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu lub w dacie zmiany postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika (zob. uchwała SN z 12.7.2006 r., II PZP 4/06, OSNP Nr 1–2/2007, poz. 1).

 

W orzecznictwie podkreślono również, że użyte w art. 6 ust. 4, 6 i 7 ustawy z 29.12.1993 r. określenie „ustanie stosunku pracy” oznacza dzień upływu okresu wypowiedzenia skróconego na podstawie art. 361 § 1 KP (zob. postanowienie SN z 9.5.2006 r., II PZP 2/06, OSNP Nr 9–10/2007, poz. 133), natomiast przez likwidację, o której mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z 29.12.1993 r., rozumie się całkowite zakończenie działalności danego podmiotu jako całości, a nie likwidację jednostki organizacyjnej tego podmiotu. Likwidacja według tego przepisu polega zatem na całkowitym zniesieniu danego podmiotu jako całości, czyli na całkowitym jego wyeliminowaniu w znaczeniu ekonomicznym i prawnym (zob. wyrok SA w Rzeszowie z 25.11.1994 r., III AUr 315/94, Wokanda Nr 6/1995).

 

W orzecznictwie wyjaśniono również, że spory dotyczące zwrotu świadczeń wypłaconych pracodawcy lub masie upadłości przez Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych na zasadach przewidzianych przepisami ustawy z 29.12.1993 r. mają charakter cywilnoprawny i należą do właściwości sądów powszechnych (zob. postanowienie SA w Łodzi z 28.3.1995 r., I ACz 100/95, OSA Nr 6/1995, poz. 38).

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Ochrona roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny