Forma i postać

A A A

Jeśli nie zostanie wcześniej uchwalony nowy Kodeks pracy, od 1 stycznia przyszłego roku obecny kodeks zostanie wzbogacony o nowe pojęcia użyte w nowych kontekstach i przepisach. Stanie się to za sprawą wejścia w życie ustawy z 10.1.2018 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze skróceniem okresu przechowywania akt pracowniczych oraz ich elektronizacją1.

Słuszne skądinąd uznanie istnienia nienowych już form dokumentowania różnych zdarzeń i komunikowania się zagości w szerokim zakresie w najważniejszej ustawie z zakresu prawa pracy.

Zadowolenie z uznania rzeczywistości jest jednak zakłócone brakiem wewnętrznej spójności używanych pojęć i rodzących się na tym tle pytań. Już dziś istniejący chaos zostanie pogłębiony. Weźmy dla przykładu formę i postać elektroniczną. Przyjmując, że mamy 1.1.2019 r. i obowiązuje dotychczasowy Kodeks pracy, postać i forma używane są dość dowolnie:

– Art. 251 § 5: Pracodawca zawiadamia właściwego okręgowego inspektora pracy, w formie pisemnej lub elektronicznej, o zawarciu umowy o pracę, o której mowa w § 4 pkt 4, wraz ze wskazaniem przyczyn zawarcia takiej umowy, w terminie pięciu dni roboczych od dnia jej zawarcia.

– Art. 97 § 11: W przypadku nawiązania z tym samym pracownikiem kolejnego stosunku pracy w ciągu siedmiu dni od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia poprzedniego stosunku pracy, pracodawca jest obowiązany wydać pracownikowi świadectwo pracy wyłącznie na jego wniosek, złożony w postaci papierowej lub elektronicznej [...].

– Art. 129 § 3: Rozkład czasu pracy danego pracownika może być sporządzony – w formie pisemnej lub elektronicznej [...].

– Art. 86 § 3: Wypłata wynagrodzenia jest dokonywana na wskazany przez pracownika rachunek płatniczy, chyba że pracownik złożył w postaci papierowej lub elektronicznej wniosek o wypłatę wynagrodzenia do rąk własnych.

Jednym z założeń wymienionej na wstępie ustawy z 10.1.2018 r., deklarowanym w jej uzasadnieniu, było upowszechnienie komunikacji elektronicznej stron stosunku pracy, w szczególności jej dopuszczenie bez potrzeby używania kwalifikowanego podpisu elektronicznego. W kraju, w którym kwalifikowanym podpisem elektronicznym posługuje się część populacji liczona w promilach, założenie słuszne.

Niestety, nie znalazło ono stosownego odzwierciedlenia w ustawie, w każdym razie na tyle czytelnego, aby dało się odróżnić formę od postaci bez konieczności odwoływania się do zawsze dotkniętych ryzykiem nielinearnych metod wykładni, w tym w szczególności wykładni celowościowej.

Można i oczywiście należy zakładać, że pojęcia „postaci” i „formy” nie są tożsame. Tylko czym się różnią? Czy np. informacja do PIP o zawieraniu niektórych umów na czas określony nieobjętych limitowaniem powinna być zaopatrzona w bezpieczny podpis elektroniczny, czy też nie? Taka informacja to nie czynność prawna. Czy stosowanie do niej wymogów dotyczących formy elektronicznej czynności prawnych (art. 300 KP w zw. z art. 781 KC) nie byłoby zbyt daleko idące?

Czy postać elektroniczna wniosku pracownika o wypłatę wynagrodzenia w gotówce powinna być zaopatrzona w taki podpis?

Takie i podobne im pytania można mnożyć bez końca.

W publicystyce prawniczej spotykamy się z różnymi poglądami na ten temat2. Wspólnym ich mianownikiem jest pewien stan bezradności wobec skutków obniżenia jakości prawa. Do tego stopnia, że nie tylko praktycy, ale także przedstawiciele doktryny wydają się nieco zagubieni i to w sprawach dotyczących codziennego komunikowania się.

 

r.pr. Grzegorz Orłowski - autor kilkudziesięciu publikacji z zakresu prawa pracy, wykładowca Wyższej Szkoły Przedsiębiorczości i Zarządzania im. L. Koźmińskiego w Warszawie, prezes firmy konsultingowej.


1 Dz.U. poz. 357.

2 Zob. jeden z ciekawszych głosów w tej sprawie: A. Giżejowska, Papierowo-elektroniczny chaos pojęciowy, Rzeczpospolita z 11.5.2017 r.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Forma i postać
Grzegorz Orłowski
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny