International Seminar – Precarious Work. Current reality and perspectives – sprawozdanie z konferencji

A A A

W dniach 23–24.3.2017 r. na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Łódzkiego odbyła się międzynarodowa konferencja naukowa pt. Precarious Work. Current reality and perspectives, zorganizowana przez Katedrę Prawa Pracy oraz Katedrę Prawa Ubezpieczeń Społecznych i Polityki Społecznej UŁ. Konferencja została poświęcona problematyce pracy prekaryjnej w ujęciu prawnoporównawczym. Patronami strategicznymi Konferencji byli Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Rektor Uniwersytetu Łódzkiego oraz Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UŁ.

 

Uczestników konferencji przywitał prof. zw. dr hab. Antoni Różalski, Rektor UŁ, wyrażając uznanie dla inicjatywy i podjętego tematu. Gości powitała również Dziekan Wydziału Prawa i Administracji UŁ, dr hab. Agnieszka Liszewska, prof. nadzw. UŁ, podkreślając wagę zagadnień poruszanych w ramach konferencji. Następnie zgromadzonych na konferencji Gości, w imieniu Organizatorów, powitał dr hab. Mirosław Włodarczyk, prof. nadzw. UŁ, kierownik Katedry Prawa Ubezpieczeń Społecznych i Polityki Społecznej UŁ, dokonując przy tym krótkiego wprowadzenia do tematyki konferencji.

Wykład inauguracyjny wygłosiła prof. zw. dr hab. Gertruda Uścińska, Prezes ZUS. Odnosząc się w swoim wystąpieniu do zjawiska prekariatu, podkreśliła, że jest ono związane przede wszystkim z instytucją underemployment, czyli zatrudnieniem substandardowym, które wiąże się z wykonywaniem pracy na podstawie umów o pracę na czas określony, w niepełnym wymiarze czasu pracy, poniżej przeciętnego wynagrodzenia i często na stanowisku, które wymaga niższych kwalifikacji zawodowych niż te, które posiada pracownik. Zwróciła również uwagę, iż praca prekaryjna jest uwarunkowana przyczynami leżącymi po stronie rynku pracy, skłaniającymi pracowników do akceptacji takich form zatrudnienia, które wiążą się z obniżonym standardem ochrony socjalnej oraz zwiększają ryzyko ubóstwa i rażąco niskich emerytur.

Pierwszy panel konferencyjny pt. Precarious work as a new challenge for labour law otworzył dr hab. Krzysztof Walczak (UW). Ta część konferencji rozpoczęła się wystąpieniem dr. Davida Mangana (City University London, Wielka Brytania, Osgoode Hall Law School, Kanada). W referacie pt. Deepening Precarity prelegent – biorąc za przykład Wielką Brytanię – poddał pod refleksję zjawisko pogłębiającej się prekaryzacji, przejawiające się m.in. w ograniczaniu wolności zrzeszania się, prawa dostępu do sądów oraz wolności słowa zbiorowości pracowniczej.

Następnie dr Barbara Godlewska-Bujok (UW) oraz dr hab. Andrzej Patulski, prof. nadzw. UW w referacie pt. Precariat – Next Stage of Development or Violence Legitimated? podjęli próbę odpowiedzi na pytanie, czy prekariat stanowi nowy etap rozwoju rynku pracy, czy raczej formę przemocy gospodarczej. W pierwszej części wystąpienia prof. A. Patulski zwrócił uwagę na nietypowe formy zatrudnienia i ich korzenie. Druga część prezentacji, przedstawiona przez dr B. Godlewską-Bujok, poświęcona została niektórym aspektom pracy prekaryjnej.

Kolejni prelegenci prof. Henriett Rab oraz dr Márton Leó Zaccaria (University of Debrecen, Węgry) wygłosili referat pt. New Directions of Labour Law – Possible Balance Between Social Protection and Efficiency Based on HRM. Referenci w swoim wystąpieniu skupili uwagę na pozaprawnych narzędziach zarządzania zasobami ludzkimi (HRM), które w połączeniu z zasadą równego traktowania stanowić mogą czynnik pozytywnie oddziałujący na efektywność pracowników oraz poszanowanie praw pracowniczych.

W dalszej kolejności prof. Calogero Massimo Cammalleri (University of Palermo, Włochy) zaprezentował referat pt. Precarious work between „flexicurity” and „social pollution”. W swoim wystąpieniu prelegent wskazał, iż niektóre rodzaje prac prekaryjnych, z racji wykonywania ich w warunkach zachwianej równowagi między elastycznością a bezpieczeństwem socjalnym, mogą być utożsamiane z określonym stopniem „zanieczyszczenia społecznego”.

Pierwszy panel konferencji zakończył się referatem pt. Why and how to fight precarious work? wygłoszonym przez dr Urszulę Torbus (UŚ). Prelegentka zwróciła uwagę na zagrożenia, jakie wiązać mogą się ze stosowaniem pewnych nietypowych form zatrudnienia, oraz podkreśliła znaczenie środków zaradczych, mających na celu ograniczenie negatywnej segmentacji rynku pracy.

Doktor U. Torbus objęła przewodnictwo nad drugim panelem konferencji pt. Precarious work: a national perspective. W tej części konferencji jako pierwszy głos zabrał dr hab. Łukasz Pisarczyk, prof. nadzw. UW, przedstawiając referat pt. Precarious work in Poland. W swoim wystąpieniu przybliżył zjawisko prekariatu z perspektywy polskiego rynku pracy, ukazując jego wieloaspektowość i związane z tym wątpliwości dotyczące m.in. kwestii bezpieczeństwa socjalnego prekariuszy.

Kolejna prelegentka, dr Katarzyna Bomba (UWM), zaprezentowała wystąpienie pt. The impact of the minimum wage regulation on precarious work in Poland. W swoim referacie dr K. Bomba omówiła wpływ płacy minimalnej na zwalczanie pracy prekaryjnej w Polsce. Zdaniem referentki na gruncie obowiązującego porządku prawnego płaca minimalna jest bliższa kategorii minimum egzystencji niż koncepcji godziwego wynagrodzenia za pracę.

Referat pt. Precarious work in Czech Republic wygłosił dr Jakub Tomšej (Charles University, Czechy). Prelegent w pierwszej części prezentacji przedstawił charakterystykę rodzajów pracy prekaryjnej, które ze względu na skalę zastosowania zostały objęte regulacjami prawa czeskiego. Druga część wystąpienia została poświęcona czeskiej regulacji prawnej pracy wykonywanej na odległość, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy, a także partycypacją pracodawcy w kosztach pozostających w związku z wykonywaniem pracy w domu.

Następnie prof. Darja Senčur Peček (University of Maribor, Słowenia) wprowadziła Słuchaczy w tematykę pracy prekaryjnej na Słowenii (Precarious work in Slovenia). Referentka omówiła niektóre z nietypowych form zatrudnienia obecnych na słoweńskim rynku pracy, odnosząc się przy tym również do orzecznictwa słoweńskiego, a także przedstawiła rozwiązania legislacyjne i inne środki zapobiegające nadużywaniu tych form pracy.

Po przerwie rozpoczął się trzeci panel pt. Precarious work in collective labour relations, który poprowadził dr hab. Ł. Pisarczyk, prof. nadzw. UW. Po zapowiedzi przewodniczącego tej sesji dr hab. K. Walczak zaprezentował referat pt. Precariat and Trade Unions in Poland – seeking for a response. W swoim wystąpieniu podjął próbę odpowiedzi na pytanie, jaką postawę powinny przyjąć związki zawodowe wobec rozwoju prekaryjnych form zatrudnienia, które już obecnie są szeroko rozpowszechnione na polskim rynku pracy.

Następnie prof. Valentina Franca (University of Primorska, Słowenia) wygłosiła referat pt. Union membership of precarious workers: the case of Slovenia. W swoim wystąpieniu referentka poddała analizie problematykę prawa pracowników prekaryjnych do zrzeszania się, prezentując wyniki badań prowadzonych w Słowenii. Wskazują one z jednej strony na rosnącą świadomość wagi uzwiązkowienia prekariuszy, bez względu na podstawę prawną zatrudnienia, z drugiej zaś na pominięcie potrzeb charakterystycznych dla tej kategorii zatrudnionych.

Barbara Surdykowska (NSZZ Solidarność, Polska) w referacie pt. Can collective bargaining provide a response to the increasing phenomena of precariousness in employment? przedstawiła rozważania dotyczące zakresu, w jakim prawo do zrzeszania się i negocjacji zbiorowych mogą stanowić narzędzie poprawy sytuacji prekariuszy.

Kolejni prelegenci – prof. György Nádas oraz dr Péter Sipka (University Debrecen, Węgry), w referacie pt. The possibility of redefining industrial relations in today`s labour law przedstawili propozycje uskutecznienia zbiorowego prawa pracy, poprzez implementację rozwiązań z zakresu miękkiego prawa i społecznej odpowiedzialności biznesu czy też korzystania z narzędzi zarządzania zasobami ludzkimi.

Drugi dzień konferencji rozpoczął się od obrad, którym przewodniczył prof. Jeff Kenner (University of Nottingham, Wielka Brytania). Jako pierwsza prelegentka wystąpiła tego dnia prof. Annamaria Westregard (Lund University, Szwecja), która zaprezentowała referat pt. How to regulate working conditions for crowdworkers, false selfemployed and others outside the traditional employment contract in EU Law and in Swedish Law. W wystąpieniu Referentka odniosła się do zjawiska samozatrudnienia, które ze względu na przemiany zachodzące na współczesnym rynku pracy rodzi wątpliwości co do zakresu ochrony socjalnej osób wykonujących pracę na własny rachunek. Swoje rozważania odniosła do prawa UE oraz prawa szwedzkiego, omawiając zmiany legislacyjne, które doprowadziły do poprawy sytuacji samozatrudnionych na szwedzkim rynku pracy.

Kolejny referat pt. Fixed-term employment of older people wygłosiła dr Tatiana Wrocławska (UŁ). Prelegentka dokonała oceny przepisów Kodeksu pracy ograniczających okres zatrudnienia na podstawie umów o pracę na czas określony oraz liczbę zawieranych umów, pod kątem wyzwań, jakie wiążą się z koniecznością promowania zatrudnienia osób starszych, znajdujących się w szczególnej sytuacji na rynku pracy.

Następnie Matteo Avogaro (University of Milan, Włochy) w referacie pt. Jobs Act and heter-organized work: new instruments against abuse of precarious work? rozważał skutki wprowadzenia nowych instrumentów prawnych służących przeciwdziałaniu nadużywaniu umów prekaryjnych na włoskim rynku pracy.

W referacie pt. Social Self-Regulation: An Empirical Study into the Implementation of Safran’s European framework agreement for professional integration of young people inicjatywy zmierzające do rozwiązania trudnej sytuacji życiowej młodych ludzi na rynku pracy przedstawiła Stefania Marassi (The Hague University of Applied Sciences, Holandia), koncentrując się na procesie wdrażania oraz dokonując oceny skuteczności europejskiego porozumienia ramowego dotyczącego zawodowej integracji młodych ludzi.

Drugi panel konferencji, któremu przewodniczyła prof. Annamaria Westregard, rozpoczął się od wystąpienia prof. Jeffa Kennera. W referacie pt. Uber drivers are workers – the expanding scope of the „worker” concept into the „gig economy” in the United Kingdom Prelegent przedstawił najnowsze orzecznictwo sądów brytyjskich, z którego wynika tendencja do obejmowania uprawnieniami pracowniczymi pewnych kategorii pracowników prekaryjnych, uznawanych za niezależnych czy pracujących na własny rachunek, w tym również kierowców Ubera.

Kolejny referat pt. A Double Bind for the EU Migrant Workers in the Gig Economy: Does „Uberisation” of Labour Open a Pandora’s Box?, wygłoszony przez Bartłomieja Bednarowicza (University of Antwerp, Belgia) poświęcony został rozważaniom odnoszącym się do skutków „uberyzacji” pracy w sferze zatrudnienia i prawa socjalnego. W wystąpieniu prelegent skupił uwagę m.in. na relacjach zachodzących między nowymi formami pracy, które pojawiły się na krajowych rynkach pracy państw członkowskich UE, na przykładzie kierowców przedsiębiorstwa Uber.

Następnie dr Joanna Unterschütz (WSAiB) w referacie pt. Digital work– real bargaining. How to ensure sustainability of social dialogue in digital era? przedstawiła korzyści i zagrożenia związane z rozwojem gospodarki cyfrowej w sferze pracy i zabezpieczenia społecznego oraz wyzwania, jakie dla tradycyjnych instytucji zbiorowego prawa pracy stanowi nowy model stosunków przemysłowych.

Ostatni z referatów w drugiej części konferencji pt. The (Unbearable?) Lightness of „Digital Work” zaprezentował Gionata Cavallini (University of Milan, Włochy). Prelegent w wystąpieniu poddał pod refleksję możliwość opracowania pewnych systemów ochronnych – poza obszarem ustawowego prawa pracy – dla osób oferujących swoje usługi za pośrednictwem technologii cyfrowej, często podejmujących pracę na żądanie i pozbawionych minimalnych standardów gwarantowanych przepisami prawa pracy.

Po przerwie odbyła się sesja posterowa. Prezentacja przygotowana przez dr T. Wrocławską (UŁ) pt. Old age and precarious employment in Poland została poświęcona zagadnieniu promocji zatrudnienia osób starszych. W kolejnej prezentacji pt. The rise of precarious work in Spain. Empirical analysis of the effect of the labor law reforms adopted in the past fifteen years prof. Anna Ginčs i Fabrellas (ESADE Law School, Barcelona, Hiszpania) dokonała analizy reform hiszpańskiego prawa pracy, przyjętych w ciągu ostatnich 15 lat, uwzględniając ich wpływ na rozwój prekaryjnych form zatrudnienia. W ramach sesji posterowej został także poruszony problem ochrony pracy osób, które oferują swoje usługi za pośrednictwem portali internetowych i aplikacji mobilnych. Analizy tego zjawiska dokonała Nastazja Potocka-Sionek (UŁ) w prezentacji pt. Labour protection in gig-economy. Dr Márton Leó Zaccaria w prezentacji pt. Equal Treatment Revisited Or Can Equality Limit the Parties’ Contractual Latitude in Labour Law? przedstawił rozważania dotyczące relacji pomiędzy zasadą równego traktowania a swobodą kontraktową stron stosunku pracy, nawiązując przy tym do regulacji prawa węgierskiego i sytuacji prawnej pracowników prekaryjnych. Problematykę prekaryzacji w odniesieniu do zatrudnionych w Polsce obywateli Ukrainy przedstawiła dr Izabela Florczak (UŁ) – Precarious work of migrant workers. The case of Ukrainians in Poland – wskazując na przyczyny migracji obywateli Ukrainy do Polski i bariery, które napotykają na polskim rynku pracy.

Konferencja spotkała się z bardzo dobrym przyjęciem przez jej Uczestników, czego dowodem były liczne dyskusje zarówno panelowe, jak i kuluarowe. Niewątpliwym atutem przedsięwzięcia była możliwość skonfrontowania stanu rozwoju zatrudnienia prekaryjnego w różnych porządkach prawnych.

Aleksandra Pietras

Doktorantka w Katedrze Prawa Pracy, Wydział Prawa i Administracji, Uniwersytet Łódzki

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
<em>International Seminar – Precarious Work. Current reality and perspectives </em> – sprawozdanie z konferencji
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny