Ruszył Krajowy Rejestr Zadłużonych

Monitor Prawa Handlowego | 3/2021

Dnia 1.12.2021 r. funkcjonowanie rozpoczął Krajowy Rejestr Zadłużonych. Zgodnie z założeniami ustawodawcy jego funkcjonowanie ma zwiększyć bezpieczeństwo obrotu gospodarczego poprzez łatwiejszą weryfikację kontrahentów, ale również przyczyni się do przyspieszenia postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych i ich całkowitej elektronizacji

Dnia 1.12.2021 r. funkcjonowanie rozpoczął Krajowy Rejestr Zadłużonych. Zgodnie z założeniami ustawodawcy jego funkcjonowanie ma zwiększyć bezpieczeństwo obrotu gospodarczego poprzez łatwiejszą weryfikację kontrahentów, ale również przyczyni się do przyspieszenia postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych i ich całkowitej elektronizacji.
Krajowy Rejestr Zadłużonych („KRZ”) to rejestr prowadzony na podstawie ustawy z 6.12.2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych1. Zastępuje on w części Rejestr Dłużników Niewypłacalnych prowadzony na podstawie przepisów ustawy z 20.8.1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym2, jak również Centralny Rejestr Restrukturyzacji i Upadłości, który nigdy nie powstał. Rejestr został stworzony w odpowiedzi na obowiązek wynikający z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/848 z 20.5.2015 r. w sprawie postępowania upadłościowego3, gdzie przewidziano, że każde z państw członkowskich jest zobowiązane do ustanowienia i prowadzenia co najmniej jednego rejestru, w którym ogłasza się informacje o postępowaniach upadłościowych. Zakres informacji publikowanych w KRZ jest jednak szerszy i obejmuje m.in. informacje zamieszczane dotychczas w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. KRZ jest rejestrem jawnym i bezpłatnym. Każdy ma prawo zapoznać się z danymi ujawnionymi w Rejestrze oraz danymi objętymi treścią obwieszczeń.
W ramach KRZ możemy skorzystać z 4 dedykowanych portali:
  • Portalu Publicznego – w którym każdy może bezpłatnie i bez konieczności zakładania konta przejrzeć obwieszczenia oraz wyszukać m.in. informacje o prowadzonych wobec osób i podmiotów postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych, wykaz doradców restrukturyzacyjnych czy informacje nt. składników masy ­upadłości;
  • Portalu Użytkownika Zarejestrowanego – w którym po zarejestrowaniu można składać wnioski i pisma procesowe w postępowaniach restrukturyzacyjnych, upadłościowych oraz postępowaniach w sprawie orzeczenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej, przeglądać akta tych postępowań oraz odbierać korespondencję związaną z tymi postępowaniami;
  • Rejestru dla Organów Administracji Publicznej – przeznaczonego dla organów zobowiązanych do zamieszczania w KRZ określonych informacji o osobach i podmiotach;
  • Portalu Użytkowników Branżowych – dedykowanego syndykom, nadzorcom i zarządcom wykonującym czynności w postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych.

W jawnej części KRZ, przeznaczonej dla wszystkich użytkowników i niewymagającej zakładania konta w serwisie, znajdziemy informacje o:
1) osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną – wobec których są albo były prowadzone postępowania:
  • restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z 15.5.2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne4 oraz o zawarcie układu na zgromadzeniu wierzycieli w rozumieniu art. 49125 ustawy z 28.2.2003 r. – Prawo upadłościowe5;
  • upadłościowe lub wtórne postępowania upadłościowe;
  • zakończone prawomocnym orzeczeniem zakazu prowadzenia działalności gospodarczej na mocy art. 373 ust. 1 PrUp;
  • w przedmiocie uznania orzeczenia o wszczęciu zagranicznego postępowania upadłościowego;

2) wspólnikach osobowych spółek handlowych, którzy ponoszą odpowiedzialność za zobowiązania spółki bez ograniczenia całym swoim majątkiem, jeżeli ogłoszono upadłość spółki, wszczęto wtórne postępowanie upadłościowe wobec spółki lub oddalono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki na podstawie art. 13 ust. 1 lub 2 PrUp;
3) osobach fizycznych, osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną – wobec których umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego lub sąd z uwagi na fakt, że z egzekucji nie uzyska się sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych, albo umorzono postępowanie egzekucyjne prowadzone przez naczelnika urzędu skarbowego albo dyrektora oddziału ZUS z uwagi na fakt, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne;
4) osobach fizycznych, wobec których toczy się egzekucja świadczeń alimentacyjnych oraz egzekucja należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłacanych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, a które zalegają ze spełnieniem tych świadczeń za okres dłuższy niż 3 miesiące.

Krajowy Rejestr Zadłużonych, poza funkcją informacyjną, ma pełnić również charakter platformy do obsługi postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych. Od 1.12.2021 r. zgodnie ze znowelizowanymi przepisami prawa upadłościowego i restrukturyzacyjnego wnioski oraz pisma w tych postępowaniach wnosi się wyłącznie za pośrednictwem systemu teleinformatycznego z wykorzystaniem istniejących tam formularzy; dotyczy to m.in.: wniosków o ogło­szenie upadłości, wniosków restrukturyzacyjnych czy zgłoszeń wierzytelności. Głosowanie nad układem i zbieranie głosów wierzycieli również będzie się odbywało przy wykorzystaniu systemu. Orzeczenia wydawane przez sądy będą sporządzane i doręczane w systemie teleinformatycznym. Z obowiązku wnoszenia pism w postępowaniach upadłościowych i restrukturyzacyjnych przez KRZ będą zwolnione określone ustawowo grupy podmiotów. W ramach portalu będzie można również przeglądać akta prowadzonych postępowań upadłościowych i restrukturyzacyjnych (po uprzednim zalogowaniu do Portalu Użytkownika Zarejestrowanego). W publicznie dostępnej części KRZ dokonywane będą obwieszczenia, które dotychczas były realizowane za pośrednictwem Monitora Sądowego i Gospodarczego. Warto zaznaczyć, że postępowania niezakończone przed 1.12.2021 r. (czyli takie, w których przed tym dniem złożono wniosek o ogłoszenie upadłości czy wniosek restrukturyzacyjny) będą prowadzone według dotychczasowych, analogowych zasad i nie będą wprowadzane do systemu teleinformatycznego. Zgodnie z przepisami spraw dotychczasowych nie będzie się wprowadzało do KRZ i będą one prowadzone w dotychczasowej, papierowej formie. Krajowy Rejestr Zadłużonych funkcjonuje w ramach Portalu Rejestrów Sądowych dostępnego pod adresem www.prs.ms.gov.pl. Na wskazanej stronie znajduje się zakładka, po której naciśnięciu jesteśmy przekierowywani wprost do platformy Krajowego Rejestru Zadłużonych. Bezpośredni link do Krajowego Rejestru Zadłużonych to: www.krz.ms.gov.pl. Dodatkowo Ministerstwo Sprawiedliwości opublikowało na stronie https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/filmy-instruktazowe filmy instruktażowe, które pomogą w założeniu konta na portalu KRZ, a także korzystaniu z innych funkcjonalności tego portalu.
Łukasz Lipski - aplikant radcowski, Kancelaria RKKW

  1. T. jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1909 ze zm.
  2. T. jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 112 ze zm.
  3. Dz.Urz. L Nr 141 z 5.6.2015 r., s. 19 ze zm.
  4. T. jedn.: Dz.U. z 2021 r. poz. 1588 ze zm.
  5. T. jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1228 ze zm.; dalej jako: PrUp.