RODO już obowiązuje | „Konstytucja Biznesu” weszła w życie | Ustawa o wspieraniu nowych inwestycji | Nowe wymogi dla kandydatów do organów spółek SP | Projekt nowelizacji Prawa własności przemysłowej | Wzmocnienie pozycji kuratora sp. kapitałowej

Monitor Prawa Handlowego | 1/2018

Aktualności

RODO już obowiązuje

Dnia 25.5.2018 r. w życie weszło RODO, czyli unijne rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27.4.2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE1. Rozporządzenie to ma ujednolicić we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej zagadnienia związane z ochroną danych osobowych. RODO nakłada na przedsiębiorców liczne obowiązki dotyczące przetwarzania danych osobowych, wykorzystywania ich i przechowywania. Swoim zastosowaniem rozporządzenie obejmuje wszystkie podmioty prywatne i publiczne, które przetwarzają dane osobowe, i w praktyce reguluje większość procesów przetwarzania danych. Wprowadzone przez RODO zmiany dotyczą też nowych rodzajów odpowiedzialności oraz wprowadzenia sankcji z tytułu uchybień w przetwarzaniu danych. Jednocześnie 25.5.2018 r. weszła również w życie ustawa z 10.5.2018 r. o ochronie danych osobowych2, która implementuje RODO do polskiego prawodawstwa.

„Konstytucja Biznesu” weszła w życie

W dniu 30.4.2018 r. weszły w życie ustawy wchodzące w skład tzw. Konstytucji Biznesu:
  • ustawa z 6.3.2018 r. – Prawo przedsiębiorców3;
  • ustawa z 6.3.2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy4;
  • ustawa z 6.3.2018 r. o Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców5;
  • ustawa z 6.3.2018 r. o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej6;
  • ustawa z 6.3.2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej7.
Na szczególną uwagę zasługuje PrPrzed, w której zawarto podstawowe przepisy dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej w kraju. Ten akt prawny zastępuje dotychczas obowiązującą ustawę z 2.7.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej8. Jedynym przepisem PrPrzed, który wejdzie w życie nieco później, tj. od dnia 1.2.2019 r., jest art. 24 ust. 6, odnoszący się do zawieszenia działalności gospodarczej.

Ustawa o wspieraniu nowych inwestycji

Z dniem 29.6.2018 r. weszła w życie ustawa z 10.5.2018 r. o wspieraniu nowych inwestycji9. Ustawa wprowadza nowy mechanizm udzielania przedsiębiorcom wsparcia w podejmowaniu nowych inwestycji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który w założeniu ma uzupełnić rozwiązania funkcjonujące w oparciu o przepisy ustawy z 20.10.1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych10. Decyzja o wsparciu będzie stanowić podstawę korzystania przez przedsiębiorców ze zwolnienia od podatku dochodowego i wydawana będzie na okres od 10 do 15 lat. Okres ten będzie uzależniony od intensywności pomocy publicznej ustalonej dla danego obszaru (im wyższa intensywność pomocy publicznej w regionie, tym dłuższy okres zwolnienia). Ustawa uzależnia przyznanie wsparcia od spełnienia kryteriów ilościowych oraz jakościowych, które zostaną szczegółowo określone w drodze rozporządzenia wykonawczego. Nowe zasady będą obowiązywały równolegle do stosowanych obecnie instrumentów wsparcia w zakresie specjalnych stref ekonomicznych, które będą funkcjonowały do 2026 r., ale po wejściu w życie nowych regulacji nie będą już wydawane nowe zezwolenia na postawie dotychczasowych przepisów, a wyłącznie decyzje o wsparciu na podstawie ww. WspInwU.

Nowe wymogi dla kandydatów do organów spółek Skarbu Państwa

W dniu 25.4.2018 r. weszła w życie ustawa z 1.3.2018 r. o zmianie ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym oraz ustawy o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników11. Ustawa wprowadza istotne zmiany dla kandydatów do rad nadzorczych spółek Skarbu Państwa wybieranych przez pracowników tych spółek. Nie będą od nich wymagane pozytywna opinia rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych, wykształcenie wyższe oraz spełnienie innych wymogów określonych w art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z 16.12.2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym12 (np. wymóg złożenia egzaminu dla kandydata na członka rady nadzorczej). Osób tych nie będzie też dotyczył zakaz pozostawania w stosunku pracy (lub podobnym) ze spółką zależną (zakaz pozostawania przez pracowniczych członków rad nadzorczych w stosunku pracy lub podobnym z samą spółką już obecnie jest wyłączony). Ponadto nowelizacja poszerza uprawnienia pracowników do udziału w wyborze członków organu nadzorczego spółek, które powstały w wyniku komercjalizacji i działają w ramach grupy kapitałowej. Umożliwia ona bowiem prawo udziału w wyborze członków rad nadzorczych również pracownikom spółek zależnych od spółek dominujących, które powstały w wyniku komercjalizacji.

Projekt nowelizacji ustawy – Prawo własności przemysłowej

W dniu 15.3.2018 r. zakończył się etap konsultacji publicznych do zaproponowanej przez Ministerstwo Finansów i Rozwoju obszernej nowelizacji ustawy z 30.6.2000 r. – Prawo własności przemysłowej13. Przyczyną nowelizacji jest przede wszystkim konieczność implementacji przepisów unijnych wynikających z dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z 16.12.2015 r., mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych14, której termin na transpozycję kończy się 14.1.2019 r. Projekt zawiera również szereg przepisów dostosowujących polski system ochrony patentowej do Konwencji z 5.10.1973 r. o udzielaniu patentów europejskich „EPC”15 oraz Układu z 19.6.1970 r. o współpracy patentowej16. Projektowane zmiany dotyczą m.in.: przedmiotu ochrony dla wzorów użytkowych, zmiany definicji znaku towarowego, nowych uprawnień licencjobiorców, zmiany zasad korzystania z tzw. roszczenia informacyjnego, zasad reprezentacji w sprawach dotyczących wynalazków i wzorów.

Wzmocnienie pozycji kuratora spółki kapitałowej

Dnia 15.3.2018 r. weszły w życie zmiany w Kodeksie cywilnym oraz Kodeksie postępowania cywilnego dotyczące instytucji kuratorów. Na mocy ustawy z 26.1.2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw17 znacznie rozszerzono zakres kompetencji kuratorów. Zgodnie z nowym brzmieniem art. 42 § 2 KC do czasu powołania albo uzupełnienia składu organu albo ustanowienia likwidatora kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu. Oznacza to, że w zakresie określonym przez sąd nabędzie on prawo do reprezentowania spółki w czynnościach sądowych i pozasądowych. Pod rygorem nieważności kurator będzie jednak zobowiązany do uzyskania zgody sądu rejestrowego na:
1) nabycie i zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części oraz dokonanie czynności prawnej, na podstawie której następuje oddanie go do czasowego korzystania, oraz 2) nabycie i zbycie oraz obciążanie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości.
Do instytucji kuratora odnoszą się także przepisy KPC – w myśl bowiem art. 69 KPC w toku toczącego się postępowania sądowego możliwe jest powołanie dla spółki kuratora. W wyniku nowelizacji w uzasadnionych przypadkach kurator będzie mógł być powołany przez sąd z urzędu. Zgodnie z nowym brzmieniem ww. przepisu kurator jest umocowany do dokonywania wszystkich czynności łączących się ze sprawą. Wprost przewidziano również, że do powołania go może dojść w razie braku w składzie organu spółki, tj. w przypadku tzw. zarządu kadłubowego, niemogącego podejmować prawnie skutecznych decyzji.
dr Radosław L. Kwaśnicki
radca prawny, Kancelaria RKKW (Partner Zarządzający) Piotr Letolc
adwokat, Kancelaria RKKW Maria A. Czaińska
aplikant radcowski, Kancelaria RKKW


  1. Dz.Urz. L Nr 119 z 4.5.2016 r., s. 1; dalej jako: RODO.
  2. Dz.U. poz. 1000.
  3. Dz.U. poz. 646; dalej jako: PrPrzed.
  4. Dz.U. poz. 647.
  5. Dz.U. poz. 648.
  6. Dz.U. poz. 649.
  7. Dz.U. poz. 650.
  8. T. jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 2168 ze zm.
  9. Dz.U. poz. 1162; dalej jako: WspInwU.
  10. T. jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 1010 ze zm.
  11. Dz.U. poz. 702.
  12. T. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 1182 ze zm.
  13. T. jedn.: Dz.U. z 2017 r. poz. 776.
  14. Dz.Urz. L Nr 336 z 23.12.2015 r., s. 1.
  15. Dz.U. z 2004 r. Nr 79, poz. 737 ze zm.
  16. Dz.U. z 1991 r. Nr 70, poz. 303.
  17. Dz.U. poz. 398 ze zm.