Wyrok SA w Białymstoku z 23.4.2014 r. (I ACa 26/14, www.orzeczenia.ms.gov.pl)

A A A

Brak możliwości domagania się przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością wniesienia przez wspólnika zapłaty tzw. agio po wpisie tej spółki do KRS

 

Stan faktyczny

1. Na podstawie umowy spółki z o.o. (dalej: Spółka), zawartej 31.7.2012 r. Pozwany – jeden ze wspólników Spółki – objął 48 udziałów w Spółce o łącznej wartości 2400 zł i zobowiązał się pokryć je kwotą 760 000 zł. 16.8.2012 r. Spółka została wpisana do KRS. Pozwany do 20.12.2012 r. dokonał wpłat na poczet pokrycia kapitału w łącznej wysokości 71 370 zł, natomiast 14.6.2013 r. zawarł umowę sprzedaży przysługujących mu udziałów na rzecz S.M. W obliczu powyższego Spółka wniosła o zasądzenie od Pozwanego kwoty 688 630 zł tytułem nieuiszczonej nadwyżki.

2. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo wskazując, iż zgodnie z art. 163 pkt 2 KSH przy objęciu udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością za cenę wyższą od wartości nominalnej nadwyżka powinna być pokryta przed rejestracją spółki. Sąd wskazał również, iż nadwyżka może zostać pokryta jedynie przez zapłatę określonej sumy pieniężnej, nie zaś przez zobowiązanie do jej świadczenia w przyszłości. Zobowiązanie do zapłaty nadwyżki po rejestracji spółki jest nieważne i nie może stanowić podstawy roszczenia.

3. Spółka zaskarżyła w całości wyrok SO. Wniosła apelację, która jednak nie została uwzględniona przez SA. Sąd drugiej instancji przychylił się w przeważającej części do oceny prawnej poczynionej w sprawie przez Sąd pierwszej instancji.

 

Komentarz

1. W uzasadnieniu swojego wyroku SA, odnosząc się do zarzutów podniesionych w apelacji Spółki, wskazał na kilka istotnych kwestii. W pierwszej kolejności zgodził się ze skarżącą Spółką, że zgodnie z zasadą kontynuacji, wyrażoną w art. 12 KSH, prawa i obowiązki spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji nabywa powstała z chwilą wpisu do rejestru spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Zasada ta jednak, jak słusznie zauważył SA w przedmiotowej sprawie, nie dotyczy wierzytelności spółki o zapłatę tzw. agio, czyli nadwyżki powstałej wskutek nabycia przez wspólnika udziałów po wartości wyższej od nominalnej.

2. Powyższe wynika wprost z art. 163 pkt 2 KSH, zgodnie z którym do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (której proces powstania kończy wpis do właściwego rejestru) wymaga się wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki (z uwzględnieniem ar. 158 § 11 KSH, który nie znajduje zastosowania w niniejszej spawie). Przywołany przepis wprowadza obowiązek wniesienia ewentualnego agio do spółki przed jej rejestracją, natomiast – jak wskazał SA w uzasadnieniu omawianego wyroku – brak dopełnienia tego obowiązku skutkować powinien brakiem powstania spółki. Wynika to również z wymogu wprowadzonego przez art. 167 § 1 pkt 2 KSH, zgodnie z którym do zgłoszenia spółki dołączyć należy (oprócz innych dokumentów) oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego został wniesione w całości przez wszystkich wspólników. Zdaniem Sądu oświadczenie, o którym mowa ww. przepisie odnosi się także do wniesienia przez wszystkich wspólników, w całości, również tzw. agio.

3. W uzasadnieniu analizowanego wyroku SA przywołał również przepis art. 3 KSH, zgodnie z którym przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu m.in. przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób, wskazując, że „współdziałanie dla osiągnięcia wspólnego celu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oznacza, że wkłady na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także tzw. agio muszą one być wniesione przed rejestracją spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, stosownie do art. 163 KSH (…). Przy braku woli powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółka ta nie może powstać”.

4. Z rozważań przedstawionych przez SA w uzasadnieniu omawianego wyroku jednoznacznie wynika, iż nawet w sytuacji powstania spółki, pomimo, iż tzw. agio nie zostało wniesione przed jej wpisaniem do KRS (co zdaniem Sądu nie powinno mieć miejsca), spółka taka nie może domagać się jego zapłaty. Roszczenie do wspólnika o zapłatę ceny wyższej od wartości nominalnej objętych przez niego udziałów w spółce przysługuje jedynie spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji.

 

Wnioski praktyczne

1. SA w analizowanym orzeczeniu w sposób jednoznaczny wskazał, iż roszczenie o zapłatę tzw. agio jest roszczeniem, które przysługuje wyłącznie spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji i nie przechodzi na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością po jej zarejestrowaniu, stanowi więc wyjątek od wyrażonej w art. 12 KSH zasady kontynuacji praw i obowiązków.

2. Co więcej, Sąd w sposób jednoznaczny wskazał, iż niewniesienie tzw. agio do spółki do czasu rejestracji Spółki, w sytuacji objęcia udziałów za cenę wyższą od ich wartości nominalnej, jest równoznaczne z brakiem współdziałania wspólników dla osiągnięcia wspólnego celu, o którym mowa w art. 3 KSH, co jest z kolei równoznaczne z brakiem woli powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. W takiej sytuacji, zdaniem Sądu, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w ogóle nie powinna powstać, a więc nie powinna zostać wpisana do KRS.

3. SA niezwykle daleko określił konsekwencje, jakie może wywołać brak wniesienia agio przed rejestracją spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, co z kolei może mieć istotne znaczenie praktyczne.

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Wyrok SA w Białymstoku z 23.4.2014 r. (I ACa 26/14, www.orzeczenia.ms.gov.pl)
Joanna Polakowska (opracowanie)
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny