Projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości

A A A

W dniu 20.3.2014 r. do Sejmu RP wpłynął rządowy projekt zmiany ustawy z 29.9.1994 r. o rachunkowości (dalej jako: RachunkU). Zmiana ustawy o rachunkowości ma na celu między innymi poprawę warunków wykonywania działalności gospodarczej i ograniczenia lub zniesienia barier hamujących rozwój przedsiębiorczości poprzez możliwość sporządzenia uproszczonego sprawozdania finansowego przez jednostki mikro. Nowelizacja wynika z implementacji dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z 26.6.2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającej dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającej dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG (Dz.Urz. L Nr 182 z 29.6.2013 r., s. 19; dalej jako: Dyrektywa 2013/34). Dyrektywa ta weszła w życie 19.7.2013 r.

Zakres regulacji ustawy o rachunkowości

Nowelizacja dokonuje transpozycji przepisów Dyrektywy 2013/34, które umożliwiają państwom członkowskim wprowadzenie uproszczeń w zakresie sprawozdawczości finansowej dla jednostek mikro. Zgodnie z przepisami Dyrektywy jednostki mikro to: spółki akcyjne, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjne (jak również spółki osobowe przez nie utworzone), które na dzień bilansowy nie przekroczyły limitów dwóch z trzech następujących kryteriów:

  • suma bilansowa: 350 000 EUR;
  • przychody netto ze sprzedaży towarów i produktów: 700 000 EUR;
  • przeciętne zatrudnienie w roku obrotowym: 10.

Z katalogu ww. spółek wyłącza się jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 RachunkU, jak również jednostki zamierzające ubiegać się lub ubiegające się o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie tych przepisów. Uproszczenia obejmują możliwość sporządzania znacznie skróconego sprawozdania finansowego (jedynie podstawowe informacje w bilansie oraz rachunku zysków i strat), zwolnienie ze sporządzania informacji dodatkowej oraz sprawozdania z działalności, pod warunkiem że niektóre informacje, objęte dotychczas zakresem informacyjnym tych elementów sprawozdania finansowego, zostaną przez jednostki mikro ujawnione w informacjach uzupełniających do bilansu.

W przypadku gdy jednostka mikro skorzysta z jakiegokolwiek uproszczenia w zakresie sprawozdania finansowego i sprawozdania z działalności, nie będzie mogła stosować wartości godziwej oraz skorygowanej ceny nabycia do wyceny aktywów i pasywów. Przyczyni się to do obniżenia kosztów przygotowania sprawozdania finansowego oraz kosztów bieżącego prowadzenia rachunkowości.

W związku z objęciem definicją jednostki mikro, postanowienia Rozporządzenia Ministra Finansów z 15.11.2001 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości dla niektórych jednostek niebędących spółkami handlowymi, nieprowadzących działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 137, poz. 1539, z 2003 r. Nr 11, poz. 117), zostaną przeniesione do RachunkU.

1. Katalog jednostek mikro

W celu umożliwienia stosowania uproszczeń w rachunkowości przez szerszy krąg podmiotów niż wynika to bezpośrednio z Dyrektywy 2013/34, w nowelizacji przewiduje się rozszerzenie katalogu jednostek mikro także na:

1) inne osoby prawne, z wyłączeniem jednostek sektora finansów publicznych, a także oddziały przedsiębiorców zagranicznych (w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej), które w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, nie przekroczyły dwóch z ww. trzech wielkości (proponuje się analogiczne kryteria jak dla spółek, tj. w zakresie wielkości sumy bilansowej, przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów oraz przeciętnego zatrudnienia w roku obrotowym);

2) stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, fundacje, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego i organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła – jeżeli nie prowadzą działalności gospodarczej;

3) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 1 200 000 euro i nie więcej niż 2 000 000 euro; oraz

4) osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie, które również mogą, na podstawie art. 2 ust. 2 RachunkU, stosować zasady rachunkowości określone ustawą od początku następnego roku obrotowego, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro.

Projektowana ustawa określa szczegółowo katalog przedmiotowych jednostek uprawnionych do korzystania z reżimu przewidzianego dla jednostek mikro. Katalog, w porównaniu do Dyrektywy, został uszczuplony o organizacje dobroczynne i opieki społecznej oraz został uzupełniony o następujące podmioty: społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego i organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła. Celem tej zmiany było dostosowanie projektowanych przepisów do katalogu jednostek stosujących rozporządzenie.

Ponadto projekt ustawy zmieniającej przewiduje wprowadzenie katalogu zamkniętego przedmiotowych jednostek. Ma to na celu umożliwienie jednolitego stosowania przepisów oraz uniknięcie niejasności interpretacyjnych dotyczących grupy jednostek, niebędących spółkami prawa handlowego, nieprowadzących działalności gospodarczej, które zaliczane są do jednostek mikro.

Projekt ustawy zawiera także przepisy umożliwiające stosowanie uproszczeń w rachunkowości przez osoby fizyczne (w tym osoby fizyczne nieposiadające obywatelstwa polskiego), spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie, których przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 1 200 000 euro i nie więcej niż 2 000 000 euro.

2. Art. 1 pkt 1 ustawy nowelizującej wprowadza zmiany w treści art. 2 ustawy o rachunkowości w zakresie katalogu jednostek objętych ustawą

Projekt zakłada zmianę katalogu jednostek zobowiązanych do stosowania przepisów ustawy. Skutkiem zmiany będzie wprowadzenie definicji jednostki mikro co ma służyć uporządkowaniu katalogu jednostek zobowiązanych do stosowania przepisów o rachunkowości i zapewnieniu spójności pomiędzy jej przepisami. Do głównych zmian należy:

  • wykreślenie z katalogu podmiotów zwolnionych z obowiązku prowadzenia ksiąg rachunkowych spółdzielni socjalnych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wyniosły mniej niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro;
  • uchylenie lit. c w pkt 4, poprzez wykreślenie z katalogu podmiotów zobowiązanych do prowadzenia ksiąg rachunkowych państwowych funduszy celowych;
  • wprowadzenie dla osób fizycznych nieposiadających obywatelstwa polskiego możliwości nieprowadzenia ksiąg rachunkowych, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy są niższe niż równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro;
  • lit. b dodaje ust. 4, dotyczący prowadzenia rachunkowości przez kościelne osoby prawne, które, w przypadku gdy nie prowadzą działalności gospodarczej, prowadzą swoją rachunkowość według zasad określonych przez wewnętrzne przepisy kościelne.

3. Art. 1 pkt 2 ustawy nowelizującej wprowadza następujące zmiany w art. 3 ustawy o rachunkowości:

Projekt wskazuje, jakie kryteria jednostki muszą spełnić, aby zostać uznane za jednostki mikro. Proponuje się, aby do jednostek mikro zaliczane były:

  • spółki, (o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, z zastrzeżeniem lit. c RachunkU), oraz inne osoby prawne, a także oddziały przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej – z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 RachunkU2, jednostek zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o których mowa w ww. artykule, oraz jednostek sektora finansów publicznych – jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność, nie przekroczyły, z zastrzeżeniem lit. e, co najmniej dwóch z następujących wielkości:

– 1 500 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

– 3 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

– 10 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty,

  • stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, fundacje, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego i organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła – jeżeli nie prowadzą działalności gospo­darczej,
  • osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych wyniosły równowartość w walucie polskiej nie mniej niż 1 200 000 euro i nie więcej niż 2 000 000 euro za poprzedni rok obrotowy, a w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym rozpoczęły działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą,
  • osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie stosujące zasady rachunkowości określone ustawą na podstawie art. 2 ust. 2 RachunkU,
  • w stosunku do których organ zatwierdzający podjął decyzję w sprawie sporządzenia sprawozdania finansowego z zastosowaniem przepisów art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4 RachunkU,
  • spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1, z zastrzeżeniem lit. c RachunkU, oraz inne osoby prawne, a także oddziały przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej – z wyłączeniem jednostek, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jednostek zamierzających ubiegać się lub ubiegających się o zezwolenie na wykonywanie działalności na podstawie przepisów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz jednostek sektora finansów publicznych – które:

– za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe z zastosowaniem przepisów art. 46 ust. 5 pkt 4, art. 47 ust. 4 pkt 4, art. 48 ust. 3, art. 48a ust. 3, art. 48b ust. 4 lub art. 49 ust. 4 RachunkU, oraz

– w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie albo w roku poprzedzającym ten rok obrotowy, przekroczyły dwie z wymienionych w lit. a wielkości.

4. Art. 1 pkt 3 ustawy nowelizującej dotyczy zmiany art. 7 RachunkU poprzez dodanie ust. 2a – rezygnacja z obowiązku zasady ostrożności

Nowy przepis przewiduje możliwość rezygnacji z obowiązku stosowania zasady ostrożności przez stowarzyszenia, związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby gospodarcze, fundacje, przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych, w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, społeczno-zawodowe organizacje rolników, organizacje samorządu zawodowego i organizacje samorządu gospodarczego rzemiosła, jeżeli nie prowadzą one działalności gospodarczej. Powyższe oznacza, że jednostki te nie są zobligowane np. do dokonywania odpisów aktualizujących składników aktywów oraz do tworzenia rezerw.

5. Art. 1 pkt 4 ustawy nowelizującej wprowadzają do RachunkU art. 28a, stanowiący, iż jednostka mikro, stosując zasady wyceny aktywów i pasywów określone w art. 28 ustawy o rachunkowości, nie dokonuje wyceny aktywów i pasywów w wartości godziwejoraz w skorygowanej cenie nabycia

Projektowana regulacja umożliwia stosowanie uproszczeń przez spółki akcyjne, które spełnią kryteria mikro. Zarazem projekt ustawy zobowiązuje jednostki, które skorzystają z uproszczenia w postaci niesporządzania informacji dodatkowej, aby ujawniały w informacjach uzupełniających do bilansu m.in. kwotę wszelkich zobowiązań finansowych, w tym z tytułu dłużnych instrumentów finansowych, gwarancji i poręczeń lub zobowiązań warunkowych nieuwzględnionych w bilansie, ze wskazaniem charakteru i formy wierzytelności zabezpieczonych rzeczowo.

Agata Sokołowska - aplikant adwokacki, Zespół Prawa Spółekoraz Fuzji i Przejęć, Dentons

Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Projekt ustawy o zmianie ustawy o rachunkowości
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny