Obowiązkowe raportowanie schematów podatkowych

A A A

Z dniem 1.1.2019 r. w życie weszła ustawa z 23.10.2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw1.


Regulacja nakłada na podatników obowiązek informowania Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o stosowanych w przedsiębiorstwie schematach podatkowych. Celem jest uszczelnienie systemu podatkowego. Raportowanie ma w założeniu zapobiec agresywnym praktykom unikania opodatkowania.

Nowelizacja stanowi częściowe wdrożenie dyrektywy 2018/822. Państwa członkowskie – na gruncie dyrektywy 2018/822 – zobowiązały się wdrożyć do ich krajowych porządków prawnych przepisy nakładające na podatników obowiązek raportowania tzw. schematów transgranicznych. Odnośne regulacje mają zostać implementowane najpóźniej do 1.7.2020 r. Pomimo tego polski ustawodawca zdecydował się na znaczące przyspieszenie tego terminu. Wyróżnia się on zresztą nie tylko szybkim tempem transpozycji dyrektywy 2018/822. Nowelizacja na gruncie prawa polskiego ma dotyczyć zarówno transakcji transgranicznych (schematy transgraniczne), jak i tych dokonywanych w kraju (schematy krajowe).

Podatnicy powinni być szczególnie uczuleni na stosowane w ramach ich przedsiębiorstw praktyki związane z optymalizacją podatkową. Jako schemat podatkowy może być zakwalifikowana w zasadzie każda czynność lub zespół czynności (także planowanych), które w jakikolwiek sposób wpływają na wysokość obowiązku podatkowego.

W rozumieniu nowelizacji schematem podatkowym jest bowiem każde uzgodnienie, na które składają się:

  • czynność lub zespół czynności, które są ze sobą powiązane (także czynności planowane do podjęcia przez przedsiębiorcę, tj. znajdujące się w fazie koncepcyjnej);
  • których co najmniej jedną stroną jest podatnik lub
  • które mogą mieć wpływ na powstanie lub niepowstanie obowiązku podatkowego.


Uzgodnienie to, zgodnie z art. 86a § 1 pkt 10) ustawy z 29.8.1997 r. – Ordynacja podatkowa2, ma przy tym:

  • spełnić kryterium głównej korzyści podatkowej – chodzi w tym przypadku o sytuacje, w których przedsiębiorca ma wybór pomiędzy postępowaniem:

a) korzystnie wpływającym na jego zobowiązanie podatkowe (obniżenie/uniknięcie opodatkowania) lub

b) które będzie w tym zakresie neutralne.


Kryterium będzie spełnione, jeżeli podatnik zdecyduje się na podjęcie pierwszego ze wskazanych postępowań, z uwagi na spodziewane korzyści podatkowe;

  • posiadać ogólną cechę rozpoznawczą – ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje w art. 86a § 1 pkt 6) OrdPU, kiedy dane uzgodnienie spełnia ogólną cechę rozpoznawczą;
  • posiadać szczególne cechy rozpoznawcze, o których wyczerpująco mowa w art. 86a § 1 pkt 13) OrdPU;
  • lub posiadać inną szczególną cechę rozpoznawczą, przy czym cechy te zostały wskazane w art. 86a § 1 pkt 1) OrdPU.


Raportowaniu mają podlegać – obok schematów krajowych i transgranicznych – również schematy podatkowe standaryzowane [art. 86a § 1 pkt 11) OrdPU]. Chodzi w tym przypadku o takie schematy podatkowe, które możliwe są do powszechnego zastosowania przez przedsiębiorców.

Z uwagi na pojawiające się w praktyce liczne wątpliwości odnośnie do nowych przepisów Ministerstwo Finansów w dniu 31.1.2019 r. wydało objaśnienia dotyczące raportowania schematów podatkowych (MDR).

Obowiązek raportowania ma dotyczyć trzech grup podmiotów: promotorów, wspomagających oraz korzystających (podatnicy stosujący schemat). Zatem zgodnie z nowelizacją o schematach podatkowych ma informować nie tylko podatnik, lecz także jego doradcy (m.in. doradcy podatkowi czy adwokaci, radcowie prawni itd.). Krąg osób zobowiązanych jest więc bardzo szeroki.

Za niewywiązywanie lub nienależyte wywiązywanie się z obowiązków raportowania grozi podatnikom odpowiedzialność karnoskarbowa. Karą za tak popełnione przestępstwo jest kara grzywny wymierzana od 10 do 720 stawek dziennych. Przyjęte rozwiązanie ma mobilizować podatników do rzetelnego i systematycznego informowania o stosowanych schematach.

Nowelizacja wprowadza obowiązek wdrożenia wewnętrznych procedur przeciwdziałających niewywiązywaniu się z obowiązku informowania o schematach podatkowych. Powinność ta ma dotyczyć jednak wyłącznie tych osób prawnych lub jednostek nieposiadających osobowości prawnej, które są promotorami, zatrudniają promotorów lub wypłacają im wynagrodzenie, a ich przychody lub koszty przekroczyły w roku poprzedzającym rok obrotowy równowartość 8 mln złotych. Niespełnienie tego obowiązku jest obwarowane karą pieniężną w wysokości do 2 mln złotych, nakładaną na mocy decyzji Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. 


Aleksandra Modzelewska
aplikant adwokacki, Kancelaria RKKW




  1. T. jedn.: Dz.U. poz. 2193; dalej jako: nowelizacja. Nowelizacja wdraża dyrektywę Rady (UE) 2016/1164 z 12.7.2016 r. ustanawiającą przepisy mające na celu przeciwdziałanie praktykom unikania opodatkowania, które mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego, Dz.Urz. L Nr 193 z 19.7.2016 r., s. 1 ze zm. oraz dyrektywę Rady (UE) 2018/822 z 25.5.2018 r. zmieniającą dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania w odniesieniu do podlegających zgłoszeniu uzgodnień transgranicznych, Dz.Urz. L Nr 139 z 5.6.2018 r., s. 1; dalej jako: dyrektywa 2018/822.
  2. T. jedn.: Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.; dalej jako: OrdPU.
Ocena artykułu:
Oceniono 0 razy
Oceniłeś już ten artykuł.
Artykuł został oceniony.
Podziel się ze znajomymi
Artykuł:
Obowiązkowe raportowanie schematów podatkowych
Do:
Od:
Wiadomość:
Zaloguj się lub zarejestruj, aby dodać komentarz.
 
Wyrok V CSK 283/10
Obliczanie terminu przedawnienia roszczenia o zachowek
Zamów
 

Prenumerata

Moduł tematyczny