ZMIANY W PRAWIE – styczeń 2016 r.

Monitor Podatkowy | 2/2016

Podatek bankowy | Podatki dochodowe | Podatek od towarów i usług

Podatek bankowy

1. Ustawa o podatku od niektórych instytucji finansowych

Dnia 1.2.2016 r. wejdzie w życie ustawa z 15.1.2016 r. o podatku od niektórych instytucji finansowych, wprowadzająca do systemu podatkowego zupełnie nową daninę, której przedmiotem opodatkowania są aktywa określonych podmiotów. Zgodnie z ustawą podatnikami nowego podatku są:
1) banki krajowe, 2) oddziały banków zagranicznych, 3) oddziały instytucji kredytowych, 4) spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe, 5) krajowe zakłady ubezpieczeń, 6) krajowe zakłady reasekuracji, 7) oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń i zagranicznych zakładów reasekuracji, 8) główne oddziały zagranicznych zakładów ubezpieczeń i zagranicznych zakładów reasekuracji, 9) instytucje pożyczkowe.
Podstawę opodatkowania podatkiem będzie stanowić nadwyżka sumy wartości aktywów podatnika, wynikająca z zestawienia obrotów i sald w rozumieniu ustawy o rachunkowości ponad kwotę:
1) 4 mld zł – w przypadku banków krajowych, oddziałów banków zagranicznych, oddziałów instytucji kredytowych, spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych; 2) 2 mld zł – w przypadku krajowych zakładów ubezpieczeń, krajowych zakładów reasekuracji, oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń i zagranicznych zakładów reasekuracji, głównych oddziałów zagranicznych zakładów ubezpieczeń i zagranicznych zakładów reasekuracji albo 3) 200 mln zł – w przypadku instytucji pożyczkowych.
Przepisy ustawy przewidują, że poszczególni podatnicy będą mogli obniżyć podstawę opodatkowania o wartości wskazane w ustawie, np. o wartość kapitałów własnych, wartość aktywów nabytych od Narodowego Banku Polskiego lub wartość posiadanych aktywów w postaci skarbowych papierów wartościowych. Podatek będzie rozliczany miesięcznie według stawki wynoszącej 0,0366% podstawy opodatkowania. Podatnicy będą zobowiązani składać odpowiednie deklaracje podatkowe oraz obliczać i wpłacać podatek na rachunek właściwego urzędu skarbowego, w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego podatek dotyczy. W myśl ustawy pierwszym okresem rozliczeniowym, za który podatnicy dokonują obliczenia i wpłaty podatku oraz składają deklarację podatkową, będzie luty 2016 r. Z opodatkowania są zwolnione banki państwowe oraz podatnicy, w stosunku do których Komisja Nadzoru Finansowego wydała określone w ustawie decyzje, jak również podatnicy objęci programem postępowania naprawczego lub planem naprawczym. Dz.U. z 2016 r. poz. 68 Ustawa wchodzi w życie z dniem 1.2.2016 r.

Podatki dochodowe

1. Ulgi podatkowe związane z pobytem dzieci pracowników w żłobkach i przedszkolach

Z początkiem 2016 r. weszły w życie przepisy ustawy z 10.7.2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, które wprowadziły nowe ulgi podatkowe o charakterze prorodzinnym. Ustawa wprowadza korzyści podatkowe zarówno dla pracodawców, którzy utworzyli zakładowy żłobek/klub dziecięcy/przedszkole lub którzy dofinansowują pracownikami wydatki związane z uczęszczaniem dziecka do zewnętrznych żłobków/klubów dziecięcych/przedszkoli, jak i dla pracowników korzystających z takiego wsparcia. W myśl nowych przepisów pracodawcy mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów nowe kategorie wydatków:
1) koszty poniesione przez pracodawcę na utworzenie zakładowego żłobka, zakładowego klubu dziecięcego lub zakładowego przedszkola; 2) koszty związane z prowadzeniem zakładowego żłobka, zakładowego klubu dziecięcego (do kwoty 400 zł miesięcznie) lub zakładowego przedszkola (do kwoty 200 zł miesięcznie); 3) koszty z tytułu dofinansowania pracownikowi wydatków związanych z objęciem dziecka pracownika opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna, uczęszczaniem dziecka pracownika do żłobka lub klubu dziecięcego (do kwoty 400 zł miesięcznie) oraz uczęszczaniem dziecka pracownika do przedszkola (do kwoty 200 zł miesięcznie).
Wydatki takie będą stanowić koszty podatkowe, pod warunkiem że nie zostały sfinansowane z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Otrzymane od pracodawcy świadczenia nie będą podlegały opodatkowaniu do wysokości:
1) 400 zł miesięcznie na dziecko w przypadku objęcia dziecka opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna, uczęszczania przez dziecko do żłobka lub klubu dziecięcego; 2) 200 zł miesięcznie na dziecko w przypadku świadczeń zwią­zanych z uczęszczaniem dziecka pracownika do przed­szkola.
Dz.U. z 2015 r. poz. 1296 Ustawa weszła w życie z dniem 1.1.2016 r.

2. Wprowadzenie 70% stawki podatku dochodowego od osób fizycznych od odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji i odpraw

Dnia 1.1.2016 r. weszły w życie przepisy ustaw z 25 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1992) oraz z 22 grudnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 2299), które nowelizują ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nowelizacja wprowadza nowe zasady opodatkowania dwóch rodzajów dochodów uzyskiwanych przez osoby fi­zyczne:
1) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, 2) odpraw lub odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania, bądź rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta.
W przypadku odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 70% będzie podlegała ta część dochodu, w której wysokość odszkodowania będzie przekraczała wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze spółką w okresie 6 miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania. Opodatkowaniu stawką w wysokości 70% podlegać będą również dochody z tytułu określonych w umowie o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowie o świadczenie usług zarządzania odpraw lub odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług zarządzania bądź rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta – w części, w której ich wysokość będzie przekraczała trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług zarządzania. Powyższe zasady opodatkowania będą miały zastosowanie do osób, dla których podmiotami zobowiązanymi do zapłaty danego świadczenia są spółki, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, związki jednostek samorządu terytorialnego, państwowe osoby prawne lub komunalne osoby prawne dysponują bezpośrednio bądź pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innymi osobami. Przepisy ustawy stosuje się do dochodów osiągniętych od 1.1.2016 r. Dz.U. z 2015 r. poz. 1992 oraz Dz.U. z 2015 r. poz. 2299 Ustawy weszły w życie z dniem 1.1.2016 r.

Podatek od towarów i usług

1. Rozporządzenie w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników

Od 1.1.2016 r. obowiązują zmiany w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług dotyczące sposobu ustalania zakresu prawa do odliczenia w przypadku wydatków na nabycie towarów lub usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza. Na mocy delegacji ustawowej Minister Finansów wydał 28.12.2015 r. rozporządzenie określające w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji. Rozporządzenie dotyczy podmiotów sektora publicznego. Dz.U. z 2015 r. poz. 2193 Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1.1.2016 r.

2. Nowe wzory deklaracji VAT

Dnia 29.12.2015 r. zostało ogłoszone w Dzienniku Ustaw rozporządzenie Ministra Finansów z 17.12.2015 r. w sprawie wzorów deklaracji dla podatku od towarów i usług. Rozporządzenie wprowadza nowe wzory formularzy:
1) VAT-7(16), 2) VAT-8(7), 3) VAT-9M(5), 4) VAT-7K(10), 5) VAT-7D(7).
Nowe wzory formularzy stosuje się, począwszy od rozliczenia za styczeń 2016 r. [w przypadku formularzy 1)–3)] lub począwszy od rozliczenia za pierwszy kwartał 2016 r. [w przypadku formularzy 4)–5)] Dotychczasowe wzory ww. deklaracji wraz z objaśnieniami mogą być stosowane nie dłużej niż do rozliczenia za ostatni okres rozliczeniowy pierwszego półrocza 2016 r. Rozporządzenie określa też miejsce składania deklaracji przez podatnika. Dz.U. z 2015 r. poz. 2230 Rozporządzenie weszło w życie z dniem 1.1.2016 r. Opracowanie: Katarzyna Siekiera, doradca podatkowy, konsultant w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy.