VAT w orzecznictwie TSUE w 2014 r.

Monitor Podatkowy | 12/2014
Moduł: prawo podatkowe
MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego sp. z o.o.

Spis treści

  • Wstęp
  • Świadczenie usług na rzecz zakładu będącego członkiem grupy podatkowej
  • Zaplecze personalne i techniczne wyznacza miejsce opodatkowania. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 16.10.2013 r., C-605/12 w sprawie Welmory Sp. z o.o.
  • Możliwość stosowania odmiennych stawek na książki drukowane (w formie papierowej) oraz udostępniane na innych nośnikach (CD, pendrive)
  • Miejsce opodatkowania VAT dostawy towarów podlegających pracom wykończeniowym w kraju nabywcy. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 6.10.2014 r. w sprawie C-446/13
    Fonderie 2A przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances
  • Sprawy oczekujące na rozstrzygnięcie przed Trybunałem

Wstęp

Tomasz Michalik - Autor jest doradcą podatkowym, partnerem w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy, autorem komentarza do ustawy o podatku od towarów i usług. Rok 2015 będzie dla świata europejskiego VAT rokiem szczególnym. Od 1 stycznia wchodzi bowiem w życie kompleksowa zmiana związana z opodatkowaniem usług telekomunikacyjnych, nadawczych i elektronicznych świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami. Cóż w tym wielkiego, można zapytać. Dotyczy to przecież zaledwie kilku rodzajów usług i to tylko w przypadku gdy świadczone są na rzecz niepodatników. A jednak może to oznaczać wstęp do fundamentalnej wręcz zmiany sposobu rozliczania podatku. Wynika to z konstrukcji tzw. Mini One Stop Shopu (czyli „małego punktu kompleksowej obsługi podatnika”), dzięki której podatnik mający siedzibę działalności gospodarczej w Polsce i zobowiązany do rozliczenia podatku niemieckiego, włoskiego czy portugalskiego z tytułu świadczenia powyższych usług może zamiast dokonywać rejestracji na VAT w tych państwach, dokonać stosowanej identyfikacji za pośrednictwem polskiego urzędu skarbowego, a następnie rozliczyć podatek czy podatki należne z tytułu świadczenia tych usług w innych państwach członkowskich za pośrednictwem polskiego urzędu skarbowego. To znaczące uproszczenie administracyjne trzeba potraktować także jako pewnego rodzaju test. Jeżeli się sprawdzi, to niewątpliwie zostanie rozszerzone także na inne usługi i przypadki dostaw towarów – wydaje się, że jest to wręcz idealne rozwiązanie np. w przypadku sprzedaży wysyłkowej. Oczywiście prawodawca będzie niewątpliwie potrzebował kilku dobrych lat, aby dokonać oceny efektywności tej konstrukcji, zanim zdecyduje się ją zastosować także w przypadku innych usług i dostaw towarów, ale możemy przyjąć, że w roku 2015 zadebiutuje rozwiązanie, które w kolejnych latach może doprowadzić do prawdziwego przełomu w sposobie rozliczania podatku w przypadku transakcji dokonywanych na rzecz konsumentów z innych państw członkowskich. Możemy też spodziewać się co najmniej kilku szczególnie ważnych rozstrzygnięć TSUE. Pod tym względem rok 2015 może być tak samo ważny jak rok 2014, który przyniósł wiele prawdziwie istotnych rozstrzygnięć. Kilka z nich prezentujemy w niniejszym dodatku. Powiedzieć, że świat zamarł w niepokoju w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie Trybunału w sprawie C-605/12 (Welmory) byłoby przesadą. Jednak dość niewielką w odniesieniu do świata europejskich podatników VAT. Rozstrzygnięcie to mogło bowiem zupełnie zmienić sposób postrzegania konstrukcji „stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej”, co dla tysięcy europejskich podatników miałoby ogromne znaczenie. Wyrok TSUE ostatecznie nie jest jednak przełomem, choć niewątpliwie przyczyni sie do zmiany dotychczasowej praktyki w wielu państwach członkowskich. W wyroku w sprawie C-446/13 (Fonderie 2A) TSUE zajmował się kwestią dostawy towarów z Włoch do Francji – przy czym zamówione towary zostały najpierw wysłane do podwykonawcy we Francji, aby ten wykonał pewne prace wykończeniowe. Miał doprowadzić je do stanu zgodnego z zamówieniem. Następnie włoski dostawca wysłał gotowy produkt do francuskiego nabywcy. Całość została zafakturowana łącznie – pojawiła się więc wątpliwość, gdzie transakcja powinna być opodatkowana, a ścisłe rzecz biorąc, czy stanowi wewnątrzwspólnotową dostawę towarów czy raczej dostawę towarów wykonaną we Francji. Trybunał uznał, że skoro towary uzyskały stan zgodny z zamówieniem dopiero we Francji, to za miejsce dostawy towarów należy uznać Francję, tym bardziej że prawo do rozporządzania towarami zostało przeniesione na nabywcę już po ich wykończeniu, co niewątpliwie nastąpiło już we Francji. To niewątpliwie trafne rozstrzygnięcie tworzy jednak cały zestaw niezmiernie interesujących kwestii – jak choćby to, gdzie należy postawić granicę istotności dla czynności wykonywanych na towarach dostarczanych z innych państw członkowskich, która nakaże przekwalifikowanie transakcji z wewnątrzwspólnotowej dostawy na dostawę krajową. Wyrok w sprawie C-219/13 (K Oy) również nie okazał się przełomowy dla dyskusji o opodatkowaniu e-booków, a szkoda, bo wiele sobie po nim obiecywaliśmy. Tymczasem TSUE uznał, że w istocie rzeczy w określonych okolicznościach państwa członkowskie mogą zróżnicować stawki podatku na książki w wersji tradycyjnej i książki w wersji elektronicznej dostarczane na nośniku (książki elektroniczne dostarczane elektronicznie nie były przedmiotem rozważań TSUE). Oczywiście nie jest rolą TSUE inicjowanie zmian przepisów pozwalających na ujednolicenie traktowania książek wydawanych w każdej postaci, niemniej to rozstrzygnięcie może przyczynić się do zawieszenia tej jakże ważnej dyskusji na całe lata. Równie istotny jest wyrok w sprawie C-7/13 (Skandia) dotyczący rozliczeń usług świadczonych przez podmiot z państwa trzeciego na rzecz jego szwedzkiego oddziału, będącego członkiem szwedzkiej grupy VAT (polski ustawodawca niestety wciąż broni się przed wprowadzeniem regulacji umożliwiających tworzenie grup VAT). Trybunał przyjął, że czynności te powinny zostać uznane za podlegające opodatkowaniu ze względu na status oddziału jako członka grupy VAT – innymi słowy, należało uznać, że usługi wykonywane były na rzecz grupy, a nie samego oddziału. Z intelektualnego punktu widzenia to prawdziwie fascynujące zagadnienie. Krótko mówiąc – rok 2014 obfitował w rozstrzygnięcia ważne, które, co prawda, nie zawsze miały charakter przełomowy, ale niejednokrotnie prowadziły do znaczących zmian praktyki w poszczególnych państwach członkowskich. Dlatego warto je poznać.