Ulga mieszkaniowa w przypadku przeznaczenia lokalu pod wynajem

Wyrok NSA z 30.8.2018 r., II FSK 2413/16

Monitor Podatkowy | 12/2018
Moduł: prawo podatkowe

Dokonując kontroli legalności wydanej w sprawie interpretacji indywidualnej, WSA w Białymstoku błędnie zinterpretował pojęcie „własnych celów mieszkaniowych”. Z powołanych powyżej orzeczeń NSA jednoznacznie wynika, że dla ziszczenia się przesłanek zwolnienia podatkowego unormowanego w art. 21 ust. 1 pkt 131 PDOFizU nie jest konieczne, by realizacja własnych celów mieszkaniowych była ograniczona do jednego lokalu. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszym składzie w pełni podziela również stanowisko, że zastosowaniu zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 131 PDOFizU nie stoi na przeszkodzie czasowe oddanie zakupionego lokalu w najem.

Wyrok NSA z 30.8.2018 r., II FSK 2413/16

Z uzasadnienia: (...) Zaskarżonym wyrokiem z 11.5.2016 r., I SA/Bk 1379/15, WSA w Białymstoku oddalił skargę B.P. na interpretację indywidualną Ministra Finansów (organ upoważniony: Dyrektor IS w Bydgoszczy) z 30.9.2015 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. Stan sprawy sąd I instancji przedstawił następująco: We wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej wnioskodawca wskazał, że złożył do właściwego dla siebie naczelnika US zeznanie PIT-39 za 2013 r., w którym wykazał przypadające mu dochody uzyskane ze sprzedaży w dniu 9.12.2013 r. nieruchomości, deklarując jednocześnie zamiar skorzystania ze zwolnienia z podatku na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy z 26.7.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U. z 2010 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: PDOFizU). Realizując zamiar wydatkowania przychodów na własne cele mieszkaniowe, wnioskodawca przeznaczył część uzyskanych środków na nabycie oraz późniejsze wykończenie lokalu mieszkalnego. Wnioskodawca nie zamierza w najbliższym czasie wynajmować nabytego lokalu mieszkalnego, nie może jednak wykluczyć, że w przyszłości zostanie on oddany w najem. W związku z tak przedstawionym zdarzeniem faktycznym zadano następujące pytanie: Czy dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w dniu 9.12.2013 r. w części wydatkowej na nabycie oraz wykończenie (adaptację) opisanego w stanie faktycznym lokalu mieszkalnego podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych? Zdaniem wnioskodawcy z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że spełnił on warunki do objęcia zwolnieniem z opodatkowania części dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, gdyż w okresie 2 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie poniósł wydatki na własne cele mieszkaniowe, tj. nabył oraz wykończył (zaadaptował) lokal mieszkalny, który obecnie wykorzystuje dla własnych celów mieszkaniowych. W wydanej 30.9.2015 r. interpretacji indywidualnej Minister Finansów uznał stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, wskazując, że zwolnieniem objęte są wyłącznie takie wydatki, które poniesione zostały na zaspokojenie „własnych” potrzeb mieszkaniowych podatnika. Zakup drugiego mieszkania, udostępnienie go innym osobom, jak również pobyt w danym lokalu przez pewien czas nie świadczy o zaspokojeniu potrzeb własnych wnioskodawcy. Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa skarżący wniósł do WSA w Białymstoku skargę, w której zarzucił naruszenie przepisów postępowania:
• art. 14c § 2 ustawy z 29.8.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm., dalej: OrdPU) (...).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30.8.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: PostSądAdmU), stwierdził, że warunkiem spornego zwolnienia podatkowego jest wykazanie przez podatnika, że środki objęte zwolnieniem służyły realizacji jego własnych celów mieszkaniowych. Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. dachu nad głową, dążenie, aby w nowym lokalu mieszkać. Wyraz „mieszkaniowe” w wyrażeniu „własne cele mieszkaniowe” należy odnosić do zamiaru zamieszkiwania związanego z różnymi sposobami wydatkowania przychodu, a nie do wydatkowania przychodu na nabycie mieszkania w znaczeniu przedmiotowym, bo przecież ustawodawca wyraźne przewidział, że cele mieszkaniowe mogą być zrealizowane także poprzez wydatki związane z innymi przedmiotami (np. dom, grunt). Pogląd ten podzielany jest również w piśmiennictwie. A. Bartosiewicz w Komentarzu do art. 21 PDOFizU (…) twierdzi podobnie, że nie wystarczy poczynienie wydatków na nabycie mieszkania, lecz konieczne jest, aby nastąpiło jednocześnie w celu realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 PostSądAdmU naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 131 w zw. z art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) i lit. d) PDOFizU oraz art. 21 ust. 26 tej ustawy przez przyjęcie, że nabycie przez skarżącego lokalu mieszkalnego opisanego we wniosku oraz jego adaptacja nie stanowiło wydatku na własne cele mieszkaniowe. Na podstawie art. 174 pkt 2 PostSądAdmU zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
• art. 141 § 4 PostSądAdmU w zw. z art. 133 tej ustawy przez dokonanie przez sąd I instancji własnych ustaleń faktycznych, • art. 151 PostSądAdmU przez oddalenie skargi, mimo iż była ona zasadna. (...)