Rekompensata uzyskana od Prezesa URE podlega zwolnieniu z opodatkowania jako dotacja otrzymana ze Skarbu Państwa

Monitor Podatkowy | 1/2022

Rekompensata uzyskana przez spółkę od Prezesa URE z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na ceny energii elektrycznej, zużywanej do wytwarzania  produktów – podlega zwolnieniu z opodatkowania jako dotacja otrzymana ze Skarbu Państwa, tj. na podstawie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych

Rekompensata uzyskana przez spółkę od Prezesa URE z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na ceny energii elektrycznej, zużywanej do wytwarzania  produktów – podlega zwolnieniu z opodatkowania jako dotacja otrzymana ze Skarbu Państwa, tj. na podstawie przepisu art. 17 ust. 1 pkt 47 ustawy z 15.2.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: PDOPrU).

Wyrok WSA we Wrocławiu z 17.6.2021 r., I SA/Wr 102/21


Komentowany wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym: spółka akcyjna (dalej: Spółka) wystąpiła do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: Dyrektor KIS) z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej prawa podatkowego w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie zezwolenia, o którym mowa art. 17 ust. 1 pkt 34 PDOPrU (dalej: działalność SSE). W ramach prowadzonej działalności Spółka wykorzystuje wysoce energochłonną instalację do produkcji chloru, która w całości wykorzystywana jest do prowadzenia działalności na podstawie zezwolenia, a wszystkie koszty związane z tą instalacją stanowią koszty działalności SSE, natomiast przychody generowane przez tę instalację stanowią odpowiednio przychody z działalności SSE, czyli wolnej od podatku dochodowego. Z uwagi na wykorzystywanie w prowadzonej działalności SSE instalacji do produkcji chloru Spółka wystąpiła do Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki (dalej: Prezes URE) na podstawie art. 10 ustawy z 19.7.2019 r. o systemie rekompensat dla sektorów i podsektorów energochłonnych (dalej: ustawa o Systemie Rekompensat) z wnioskiem o przyznanie rekompensaty z tytułu przenoszenia kosztów zakupu uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na ceny energii elektrycznej zużywanej do wytwarzania produktów w sektorze lub podsektorach energochłonnych. Prezes URE przyznał spółce rekompensatę za 2019 r. Ponadto otrzymana przez Spółkę rekompensata pochodzi z Funduszu Rekompensat Pośrednich Kosztów Emisji, który zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o systemie rekompensat jest państwowym funduszem celowym.
Na tle powyższego stanu faktycznego Spółka zwróciła się z pytaniami do Dyrektora KIS:
1) Czy rekompensata otrzymana przez spółkę od Prezesa URE będzie stanowić przychód na gruncie PDOPrU w świetle art. 12 ust. 4 pkt 14 PDOPrU? 2) W przypadku uznania, że rekompensata uzyskana przez spółkę od Prezesa URE stanowi przychód na gruncie PDOPrU – czy podlega on zwolnieniu na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 PDOPrU jako dotacja otrzymana z budżetu państwa? 3) W przypadku stwierdzenia, że odpowiedź na dwa wcześniejsze pytania jest negatywna – czy rekompensatę należy uznać za przychód (dochód) spółki uzyskany z działalności SSE i tym samym uzyskany z tego tytułu przychód (dochód) korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych?

Zdaniem Spółki odnośnie do pytania nr 1, otrzymana przez Spółkę rekompensata od Prezesa URE nie rodzi obowiązku rozpoznania przychodu z tytułu nieodpłatnie otrzymanego świadczenia, z uwagi na fakt, że korzysta ona z wyłączenia z przepisu art. 12 ust. 4 pkt 14 PDOPrU. W sytuacji, gdyby organ uznał ww. stanowisko za nieprawidłowe, wówczas w odniesieniu do pytania nr 2, Spółka stoi na stanowisku, że otrzymaną rekompensatę należy uznać za podlegającą zwolnieniu z opodatkowania jako dotację otrzymaną ze Skarbu Państwa, tj. na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 PDOPrU. Natomiast, w sytuacji, w której Dyrektor KIS uznałby stanowisko w zakresie pyt 2 za nieprawidłowe, wówczas otrzymana rekompensata stanowi przychód (dochód) Spółki uzyskany z działalności SSE – tym samym uzyskany z tego tytułu przychód (dochód) korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, zgodnie z przepisem art. 17 ust. 1 pkt 34 PDOPrU. Dyrektor KIS w interpretacji nr 0111-KDIB1-3.4010.490.2020.1.APO (dalej: Interpretacja) uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe w zakresie wszystkich trzech pytań. W uzasadnieniu odnośnie do pytania nr 1 wskazał, że otrzymane pieniądze w formie ww. rekompensaty nie mogą stanowić nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 14 PDOPrU. Nieodpłatne świadczenia stanowią bowiem odrębną od środków pieniężnych kategorię przychodów wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 2 PDOPrU. W odniesieniu do pytania nr 2 Dyrektor KIS stwierdził, że pomoc publiczna przyznana Spółce na podstawie ustawy o Systemie Rekompensat, pomimo że stanowi świadczenie publicznoprawne, to nie będzie miała charakteru dotacji, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 47 PDOPrU. Powyższe zdanie oparte zostało w głównej mierze na stwierdzeniu, że przepisy PDOPrU nie definiują pojęcia „dotacja” oraz należy odwołać się do definicji przedstawionej w ustawie z 27.8.2009 r. o finansach publicznych (dalej: FinPublU). Natomiast w zakresie pytania nr 3, choć przedmiotowe rekompensaty mają związek z działalnością gospodarczą Spółki realizowaną w SSE na podstawie zezwolenia, to nie można uznać ich za przychód z działalności SSE zwolnionej z opodatkowania. Spółka zaskarżyła otrzymaną interpelację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (dalej: WSA we Wrocławiu), który rozpoznając sprawę, nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora KIS odnośnie pytania nr 2, uznając, że otrzymana rekompensata stanowi dotację z budżetu państwa, która podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 PDOPrU, uchylając jednocześnie zaskarżoną interpretację.

KOMENTARZ

Odnosząc się do przedstawionego powyżej stanu faktycznego oraz orzeczenia WSA we Wrocławiu, należy w pierwszej kolejności podkreślić, że zdaniem autora ww. orzeczenie prezentuje właściwą interpretację obowiązujących przepisów i w konsekwencji prawidłowo uchyla z obrotu prawnego wadliwą interpretację indywidualną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu słusznie stwierdził, że sama wykładnia językowa art. 17 ust. 1 pkt 47 PDOPrU wskazuje na brak odwołania do FinPublU. Przedmiotowy przepis PDOPrU zawiera zdecydowanie szerszą definicję pojęcia „dotacja” niż art. 126 FinPublU. W związku z powyższym rozumienie tego pojęcia zgodnie z FinPublU jest w nieuprawniony sposób zawężone. Kolejnym wadliwym, zdaniem autora, argumentem Dyrektora KIS było założenie, że otrzymana przez Spółkę rekompensata nie jest pomocą publiczną również z uwagi na fakt, że nie realizuje zadań publicznych. Stoi to w sprzeczności z art. 10a ust. 6 Dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 13.10.2003 r. (dalej: Dyrektywa), w której ustanowiono system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w UE, w celu wspierania redukcji emisji gazów cieplarnianych w sposób efektywny pod względem kosztów oraz skuteczny gospodarczo. Założenia przyjęte w Dyrektywie są aktualne z obecnymi wytycznymi UE, chociażby z tzw. Europejskim Zielonym Ładem. W związku z powyższym otrzymana przez Spółkę rekompensata nie realizuje istotnych zadań publicznych/społecznych. Tym samym należy uznać, że przedmiotowa rekompensata kosztów przyznana przez Prezesa URE wypełnia definicję dotacji z budżetu państwa, o której mowa w art. 17 ust. 1 ust. 47 PDOPrU, w efekcie przychód ten może korzystać ze zwolnienia podatkowego. Z drugiej strony WSA we Wrocławiu, uznając, że przyznana rekompensata stanowi pomoc publiczną w myśl art. 17 ust. 1 pkt 47 ­PDOPrU, jednocześnie odrzucił możliwość uznania jej za zwolnioną z podatku dochodowego zgodnie z art. 17 ust. 34 PDOPrU. W związku z przedstawionym podejściem, otrzymana rekompensata nie może stanowić dla Spółki przychodu z działalności SSE. Zdaniem WSA we Wrocławiu umożliwienie alokowania otrzymanej rekompensaty do Działalności SSE wprowadzałoby element dyskryminujący względem pozostałej grupy podmiotów. Powyższe stanowisko jest istotne dla licznych podmiotów, które działają w SSE na podstawie zezwolenia lub decyzji o wsparciu. Konsekwencją takiego stanu rzeczy będzie to, że dotychczas poniesione koszty (tj. już ujęte w kalkulacji dochodu zwolnionego, które następnie na podstawie decyzji Prezesa URE zostaną zwrócone) będą musiały zostać wyłączone z kosztów uzyskania przychodu (zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 58 PDOPrU) proporcjonalnie do otrzymanej rekompensaty. Finalnie, działanie to będzie miało wpływ na dostępną pulę pomocy publicznej – obniżenie kosztów związanych z działalnością SSE spowoduje, że w danym roku finansowym beneficjent takiej pomocy wykaże większy dochód z ww. działalności, w związku z czym szybciej skonsumowana zostanie dostępna pula pomocy publicznej. Ostatecznie należy uznać, że wyrok WSA we Wrocławiu jest generalnie korzystny dla przyszłych beneficjentów rekompensaty od Prezesa URE, pomimo że podmioty prowadzące działalność gospodarczą na podstawie zezwolenia/decyzji o wsparciu nie będą mogły alokować tego zwrotu do ww. działalności, to ostatecznie jedynym efektem będzie szybsze wykorzystanie puli pomocy publicznej, jednocześnie przedmiotowy zwrot będzie zwolniony z opodatkowania na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 47 PDOPrU.
Opracowanie i komentarz: Agnieszka Szymczyk, starszy konsultant, Zespół Pomocy Publicznej i Innowacji PwC, Michał Nogański, konsultant, Zespół Pomocy Publicznej i Innowacji PwC